Quyết định 12/2025/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Mất năng lực hành vi dân sự theo đơn của ông Toàn"
Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Mai Phước T.
Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 136 Bộ luật Dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 4-TỈNH LÂM ĐỒNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 12/2025/QĐST-VDS

Lâm Đồng, ngày 15 tháng 9 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 4- LÂM ĐỒNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Đoàn Thị Thuận.

Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Đình Tài - Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 4- Lâm Đồng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4- Lâm Đồng tham gia phiên họp: Bà Hà Trang Quỳnh Huế - Kiểm sát viên.

Ngày 15 tháng 09 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 4- Lâm Đồng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 41/2025/TLST-DS ngày 30 tháng 07 năm 2025 về yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 03/2025/QĐST-VDS ngày 27 tháng 08 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Mai Phước T, sinh năm 1967;

Địa chỉ: Số 1039 Quốc lộ 20, Xóm 2, thôn 2, phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Đ.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị Thanh H, sinh năm 1969; Anh Lưu Văn H, sinh năm 1992; cháu Lưu Chí T, sinh năm 2024 (Người đại diện hợp pháp của cháu T: Anh Lưu Văn H, sinh năm 1992);

Cùng địa chỉ: Số 1039 Quốc lộ 20, xóm 2, thôn 2, Phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Đ.

(Tại phiên họp ông T, bà H, anh H có đơn xin vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 10/7/2025, trong quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu là ông Mai Phước T trình bày:

Ông và bà Nguyễn Thị Thanh H có 02 người con chung, trong đó người con thứ hai tên Mai Thị Thúy N, sinh năm 1994 khi sinh ra vẫn khỏe mạnh và lớn lên bình thường. Đến năm 2018 chị Ngân phát bệnh, thường la hét, đập tay chân, tự nói chuyện một mình, khi gia đình đưa đi khám bệnh xác định Ngân bị tâm thần phân liệt. Khi không phát bệnh thì chị Ngân uống thuốc đều hàng ngày nên vẫn sinh hoạt bình thường, đến khi phát bệnh thì phải nhập viện điều trị. Gia đình nội ngoại hai bên và anh trai của chị N không ai có tình trạng bệnh này. Hiện nay chị Ngân vẫn đang điều trị thường xuyên tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2.

Năm 2023 chị N kết hôn với anh Lưu Văn Hvà có 01 người con chung tên Lưu Chí T, sinh ngày 09/01/2024.

Nay ông yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Mai Thị Thúy N, sinh năm 1994 mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án xác định ông (là bố đẻ của chị N) là người đại diện theo pháp luật cho chị N để tham gia các giao dịch dân sự theo quy định pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị Thanh H, anh Lưu Văn H, người đại diện hợp pháp của cháu Lưu Chí T là anh Lưu Văn H thống nhất với ý kiến trình bày của ông Mai Phước T, thống nhất yêu cầu Toà án tuyên bố chị Mai Thị Thúy N, sinh năm 1994 mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án xác định ông Mai Phước T (là bố đẻ của chị N là người đại diện theo pháp luật cho chị Ngân để tham gia các giao dịch dân sự theo quy định pháp luật.

Tại phiên họp, Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4- Lâm Đồng phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự đã thực hiện đúng trình tự thủ tục do Bộ luật Tố tụng dân sự quy định.

Về nội dung giải quyết việc dân sự: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Mai Phước T về việc yêu cầu tuyên bố chị Mai Thị Thúy N, sinh năm 1994 mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án xác định ông Mai Phước T (là bố đẻ của chị N) là người đại diện theo pháp luật cho chị Ngân để tham gia các giao dịch dân sự theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự, được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 4- Lâm Đồng nhận định:

. Về quyền yêu cầu và thẩm quyền của Tòa án: Ông Mai Phước T yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Mai Thị Thúy N mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Toà án xác định ông Mai Phước T (là bố đẻ của chị Ngân) là người đại diện theo pháp luật cho chị Ngân để tham gia các giao dịch dân sự theo quy định pháp luật. Đây là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Chị Mai Thị Thúy N hiện cư trú tại Số 1039 Quốc lộ 20, xóm 2, thôn 2, Phường 3 Bảo Lộc, tỉnh Đ nên Tòa án nhân dân khu vực 4- Lâm Đồng có thẩm quyền giải quyết theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

. Về sự vắng mặt của đương sự: Tại phiên họp người yêu cầu ông Mai Phước T; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị Thanh H, anh Lưu Văn H vắng mặt nhưng có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 367 Bộ luật tố tụng Dân sự, Tòa án giải quyết vắng mặt các đương sự nêu trên.

. Về yêu cầu của đương sự: Ngày 08/8/2025, Tòa án nhân dân khu vực 4-Lâm Đồng đã ban hành Quyết định số 03/2025/QĐ -TA về trưng cầu giám định tại chỗ đối với tình trạng sức khỏe, khả năng nhận thức và làm chủ hành vi (năng lực hành vi dân sự) của chị Mai Thị Thúy N, sinh năm 1994. Căn cứ vào bản kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 176/KLGĐ ngày 18/8/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên kết luận:

- Về y học: “Hiện tại đương sự bị bệnh: Tâm thần phân liệt thể không biệt định, giai đoạn bệnh tiến triển (theo Bảng phân loại bệnh tật quốc tế lần thứ 10-ICD10, bệnh có mã F20.3)”.

- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: “Hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi”.

Do đó yêu cầu của ông Mai Phước T là có căn cứ, phù hợp với quy định pháp luật. Căn cứ Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015, Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của ông T về việc yêu cầu tuyên bố chị Mai Thị Thúy N, sinh năm 1994 mất năng lực hành vi dân sự.

. Về chi phí tố tụng: Quá trình chuẩn bị xét đơn yêu cầu, ông T có đơn yêu cầu trưng cầu giám định pháp y tâm thần tại chỗ đối với bà Mai Thị Thúy N, đồng thời đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng và tự nguyện chịu chi phí này. Ông T đã được quyết toán theo quy định của pháp luật.

. Xét về ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên Viện kiểm sát tại phiên họp là có căn cứ và phù hợp với các quy định của pháp luật nên chấp nhận.

. Về lệ phí: Ông T phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 370, 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự;

- Áp dụng các Điều 22, Điều 53, Điều 136 Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Áp dụng Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Mai Phước T.

Tuyên bố chị Mai Thị Thúy N, sinh năm 1994 là người mất năng lực hành vi dân sự. Ông Mai Phước T, sinh năm 1967 (là bố đẻ của chị Ngân) là người đại diện theo pháp luật của chị N. Các giao dịch dân sự của chị Mai Thị Thúy N do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Mai Phước T phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng), được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0001563 ngày 30/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng. Ông T đã nộp đủ lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Các đương sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Đối với người vắng mặt thì thời hạn được tính từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định giải quyết việc dân sự được thông báo, niêm yết.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.