Quyết định 12/2024/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Thái Nguyên nhận định:

- Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Theo nội dung đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ông Nguyễn Ngọc S yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Phạm Thị C, sinh năm 1948; Địa chỉ: Tổ B, phường P, thành phố T, tỉnh Thái Nguyên là người mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015 – Xác định đây là việc dân sự "Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự", thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.

- Về sự vắng mặt của người tham gia tố tụng tại phiên họp: Tại phiên họp những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan gồm: Bà Phạm Thị C, anh Nguyễn Văn H, chị Nguyễn Thị H1, chị Nguyễn Thị N nhưng có đơn xin vắng mặt. Xét thấy sự vắng mặt của những người này không làm ảnh hưởng đến việc giải quyết việc dân sự, căn cứ vào khoản 3 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp theo quy định.

Tại Kết luận giám định sức khỏe tâm thần số 194/KLGĐ ngày 15/7/2024 của V – Bộ Y, đã kết luận:

"Tại thời điểm giám định đối tượng Phạm Thị C bị bệnh mất trí trong bệnh Alzheimer thể hỗn hợp. Theo phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F00.2 Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi".

Tại khoản 1 Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015, quy định:

"1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Như vậy, căn cứ vào lời khai và kết quả giám định pháp y thâm thần và quy định pháp luật nêu trên, thấy có đủ cơ sở xác định bà Phạm Thị C, sinh năm 1948; Địa chỉ: Tổ B, phường P, thành phố T, tỉnh Thái Nguyên là người mất năng lực hành vi dân sự. Yêu cầu của ông Nguyễn Ngọc S về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Phạm Thị C mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ và được chấp nhận.

Khi có quyết định của Tòa án về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự có hiệu lực pháp luật, thì các giao dịch dân sự của bà Phạm Thị C phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. Việc xác định người giám hộ đương nhiên, cử, chỉ định người giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 53 và Điều 54 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Khi bà Phạm Thị C không còn ở trong tình trạng đã bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự thì bà C hoặc người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

[5]. Về quyền kháng cáo: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự, Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, Điểm a khoản 2 Điều 35, Điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, 150, 159, 367, 370, 371, 372, 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22, Điều 53, Điều 54 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 2 Luật người cao tuổi năm 2009; Điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 5 Điều 16, khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Ngọc S.

2. Tuyên bố bà Phạm Thị C, sinh năm 1948; Địa chỉ: Tổ B, phường P, thành phố T, tỉnh Thái Nguyên là người mất năng lực hành vi dân sự.

Khi có quyết định của Tòa án về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự có hiệu lực pháp luật, các giao dịch dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của bà Phạm Thị C phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. Việc xác định người giám hộ đương nhiên hoặc cử, chỉ định người giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 53 và Điều 54 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Khi bà Phạm Thị C không còn ở trong tình trạng đã bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự thì bà C hoặc người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

3. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Miễn tiền lệ phí giải quyết việc dân sự cho ông Nguyễn Ngọc S.

4. Về chi phí giám định: Ông S phải chịu và đã thanh toán xong.

5. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu ông Nguyễn Ngọc S được quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày công bố quyết định. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp được quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.