Quyết định 12/2022/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ MÓNG CÁI, TỈNH QUẢNG NINH

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: bà Dương Thị Thu Hà.

Thư ký phiên họp: bà Đặng Thu Trang, Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh tham gia phiên họp: ông Vương Hải Nam - Kiểm sát viên.

Ngày 01 tháng 8 năm 2022, tại Tòa án nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”, theo thông báo thụ lý việc dân sự số: 20/2022/TLST-VDS ngày 09 tháng 5 năm 2022 và thông báo thay đổi yêu cầu giải quyết việc dân sự số: 01/2022/TB-TA ngày 19 tháng 7 năm 2022, Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 09/2022/QĐST-VDS ngày 19 tháng 7 năm 2022, gồm người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: bà Lê Thị H, sinh năm: 1969; nơi thường trú: khu 4, phường H, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh. Có mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Lê Thị H thể hiện yêu cầu tuyên bố anh Đoàn Văn M, sinh năm: 1998; nơi thường trú: khu 4, phường H, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh mất năng lực hành vi dân sự; tại đơn đề nghị thay đổi yêu cầu Toà án tuyên bố anh M có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, bản tự khai và báo cáo của gia đình về tiền sử sức khỏe tâm thần cùng các tài liệu khác trong hồ sơ và lời trình bày tại phiên họp thể hiện nội dung sau:

Bà Lê Thị H và ông Đoàn Văn C có 02 (hai) người con chung là Đoàn Văn D, sinh năm: 1991 và Đoàn Văn M, sinh năm: 1998. Đối với Đoàn Văn D thì về sức khỏe tâm thần bình thường, không bị ảnh hưởng gì. Đối với Đoàn Văn M, khi sinh ra, phát triển bình thường, nhưng từ khoảng đầy tháng trở ra có lần M bị sốt cao từ đó M phát triển không được bình thường, các biểu hiện cụ thể: chậm biết nói, nói ngọng không rõ lời không rõ nghĩa, không nhận biết được người thân trong gia đình, không nhận biết được xung quanh, thường đi lang thang ngoài đường không biết đường về nhà, người nhà mang cơm cho ăn thì biết ăn, hay cười một mình, cảm xúc hời hợt. Nhưng M không có các biểu hiện đập phá đồ đạc, không đánh người mà chỉ là không nhận thức được mọi việc, không làm chủ được hành vi. Họ hàng hai bên nội ngoại 3 đời không có ai bị bệnh tâm thần. Bản thân M không điều trị bệnh tâm thần. Với biểu hiện như nêu trên thì địa phương xác định là người khuyết tật trí tuệ mức độ đặc biệt nặng được hưởng chế độ chính sách của địa phương. Tại đơn yêu cầu, bà Lê Thị H đề nghị Tòa án tuyên bố anh Đoàn Văn M mất năng lực hành vi dân sự.

Ngày 18/7/2022, bà H đã làm đơn xin thay đổi yêu cầu từ việc yêu cầu tuyên bố anh Đoàn Văn M bị mất năng lực hành vi dân sự thành yêu cầu tuyên bố anh M có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Tại phiên họp bà Lê Thị H giữ nguyên yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Đoàn Văn M có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và đề nghị Tòa án xác định người giám hộ cho anh M là bà Lê Thị H.

Các tài liệu, chứng cứ người yêu cầu bà Lê Thị H đã nộp kèm theo đơn yêu cầu và tài liệu Tòa án thu thập trong quá trình giải quyết việc dân sự gồm: sổ hộ khẩu (bản sao); căn cước công dân (02 bản sao); giấy khai sinh (bản sao); sổ lĩnh tiền trợ cấp xã hội hằng tháng (bản sao); đơn xin xác nhận (02 bản chính); biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án (01 bản chính); bản nhận xét về đối tượng giám định (03 bản chính); bản tự khai và báo cáo của gia đình về tiền sử sức khỏe tâm thần của đối tượng giám định (bản chính); đơn đề nghị thay đổi yêu cầu dân sự (bản chính); đơn trình bày của các thành viên trong gia đình (bản chính); biên bản họp gia đình (bản chính); thủ tục giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu, số 130/KLGĐ ngày 22/6/2022 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương thuộc Bộ Y tế; Biên bản xác minh tại UBND và Công an phường Hải Hòa; Công văn của Trạm Y tế phường Hải Hòa;

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật, quan điểm giải quyết việc dân sự: về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký và của những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự kể từ khi thụ lý đến trước thời điểm mở phiên họp, đã tuân thủ đúng trình tự thủ tục tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và xác định đúng tư cách tham gia tố tụng của các đương sự. Sau khi đánh giá chứng cứ, tài liệu trong hồ sơ việc dân sự, trình tự thủ tục đăng tin kèm theo đúng quy định của pháp luật, đã đề nghị Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu của bà Lê Thị H tuyên bố anh Đoàn Văn M là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, đồng thời theo đề nghị của người yêu cầu và gia đình xác định bà H là người giám hộ cho anh M.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Móng Cái nhận định:

[1]. Về thẩm quyền giải quyết:

Xét yêu cầu của bà Lê Thị H tuyên bố anh Đoàn Văn M, sinh năm: 1998 hiện cư trú tại khu 4, phường H, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS).

[2]. Về người có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Đoàn Văn M có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi:

Bà Lê Thị H là mẹ đẻ của anh Đoàn Văn M theo Giấy khai sinh số 77/2015 quyển số 02/2014 của UBND phường Hải Hòa, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh ngày 17/3/2015 (Đăng ký lại), đối chiếu quy định tại khoản 1 Điều 376 BLTTDS bà H là người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi đối với anh M.

[3]. Nội dung yêu cầu giải quyết việc dân sự:

Xét yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Lê Thị H thấy: trên cơ sở Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu, số 130/KLGĐ ngày 22/6/2022 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương kết luận: Tại thời điểm giám định đối tượng Đoàn Văn M bị bệnh chậm phát triển tâm thần vừa. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F71. Đối tượng có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Từ các chứng cứ có trong hồ sơ, xét thấy yêu cầu của bà Lê Thị H là hoàn toàn phù hợp với kết luận giám định nêu trên, phù hợp với tình trạng thực tế của anh Đoàn Văn M và các tài liệu thu thập, đồng thời phù hợp với đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái tham gia phiên họp, đối chiếu với quy định của Điều 23 của Bộ luật Dân sự (BLDS), do đó, Tòa án có cơ sở chấp nhận yêu cầu tuyên bố anh Đoàn Văn M có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà H.

Về chỉ định người giám hộ: trên cơ sở biên bản họp gia đình “v/v thống nhất cử người giám hộ cho Đoàn Văn M”, biên bản xác minh tại Công an phường Hải Hòa, UBND phường Hải Hòa, đại diện khu phố và gia đình, xác định bà H đủ điều kiện là người giám hộ, đại diện hợp pháp cho anh Đoàn Văn M. Do vậy, Tòa án thấy đủ căn cứ chấp nhận đề nghị chỉ định bà Lê Thị H là người giám hộ của anh Đoàn Văn M là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 23, Điều 46, Điều 48, Điều 49, Điều 54; khoản 2 Điều 136 BLDS; bà H thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại các Điều 57, 58 BLDS và thực hiện quản lý tài sản của người được giám hộ theo quy định tại Điều 59 BLDS.

[4]. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: bà Lê Thị H phải chịu lệ phí yêu cầu giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

Chi phí trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với Đoàn Văn M: bà H đã thực hiện xong và không có yêu cầu giải quyết nên không xét.

[5]. Về quyền kháng cáo: người yêu cầu có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

[6]. Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái là phù hợp, có cơ sở chấp nhận.

Vì các lẽ trên: