Quyết định 12/2019/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ DĨ AN, TỈNH BÌNH DƯƠNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Trần Thị Kim Hoa.

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thi ̣ Nhung, Thƣ ký Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dƣơng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương : Ông Phan Văn Tuân - Kiểm sát viên.

Ngày 18 tháng 10 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dƣơng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 327/2019/TLST- DS ngày 27 tháng 8 năm 2019, về việc Yêu cầu tuyên bố một ngƣời mất năng lực hành vi dân sự, theo Quyết định mở phiên họp số: 10/2019/QĐST-VDS ngày 11 tháng 10 năm 2019, gồm những ngƣời tham gia tố tụng sau đây:

- Ngƣời yêu cầu giải quyết việc dân sự: Anh Trần Văn T, sinh năm 1988; đi ̣a chỉ thƣờng trú : Số A khu phố B, phƣờng B, thị xã Dĩ An , tỉnh Bình Dƣơng . Có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.

- Ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Chị Trần Ngọc Th, sinh năm 1978; địa chỉ: Số A khu phố H, phƣờng B, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình. Có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.

2. Chị Trần Ngọc Th1, sinh năm 1980; địa chỉ: Số A khu phố B, phƣờng B, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dƣơng. Có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.

3. Chị Trần Mỹ T, sinh năm 1987; địa chỉ: A khu phố B, phƣờng B, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dƣơng. Có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.

4. Anh Trần Minh T, sinh năm 1996; địa chỉ: Số A khu phố B, phƣờng B, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dƣơng. Có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

- Tại đơn yêu cầu ngày 23/8/2019, quá trình tố tụng anh Trần Văn T trình bày:

Bà Đặng Kim Ch, sinh năm 1958 là mẹ ruột của anh. Trƣớc năm 1996, mẹ anh có sức khỏe bình thƣờng, đầu óc minh mẫn, từ năm 1996 sau khi sinh ngƣời em út là Trần Minh T thì bà Ch có biểu hiện tâm thần nhƣ thƣờng xuyên mất ngủ, hay ngồi cƣời, nói một mình vào ban đêm, sau đó thì thƣờng xuyên đập phá đồ đạc, đánh chửi con cái nhƣng thời điểm đó gia đình khó khăn về kinh tế nên không đƣa bà đi khám bệnh đƣợc. Năm 2009, gia đình đƣa bà đi khám bệnh tại bệnh viện Tâm thần Trung Ƣơng 2 ở Biên Hòa, Đồng Nai, bác sĩ chẩn đoán bà bị tâm thần phân liệt thể di chứng, bác sĩ cho thuốc điều trị ngoại trú vì gia đình không đủ điều kiện để cho bà điều trị nội trú, nhƣng ở nhà bà không chịu uống thuốc. Do uống thuốc không điều độ nên bệnh tình của bà không thuyên giảm, bà còn thƣờng xuyên mang dao theo bên mình nếu có chuyện gì kích động thì bà lấy dao ra dọa mọi ngƣời xung quanh. Từ năm 2017 đến nay, kinh tế gia đình anh khá hơn nên cho bà điều trị nội trú thƣờng xuyên hơn nhƣng hiện giờ việc uống thuốc của bà vẫn phải do ngƣời khác phục vụ chứ bà không tự uống thuốc đƣợc. Vì vậy, anh làm đơn này yêu cầu Tòa án tuyên bố mẹ anh là bà Đặng Kim Ch, sinh năm 1958 mất năng lực hành vi dân sự để anh cùng gia đình thuận tiện trong việc thực hiện các giao dịch dân sự và yêu cầu Tòa án chỉ định anh là ngƣời giám hộ của bà Ch vì bố anh là ông Trần Văn N đã chết (ngày 21/02/2019), các chị gái là những ngƣời giám hộ đƣơng nhiên theo quy định pháp luật đều không có điều kiện để giám hộ cho mẹ anh do các chị đều đã lấy chồng, sống riêng không ở cùng nhà với mẹ anh và mẹ anh cũng chƣa bao giờ ở chung với gia đình của các chị.

- Tại bản tự khai ngày 06/9/2019, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là các chị Trần Ngọc Th, Trần Ngọc Th1, Trần Mỹ T, và anh Trần Minh T đều trình bày:

Anh, chị là con ruột của bà Đặng Kim Ch và anh, chị thống nhất với lời trình bày của anh Trần Văn T về việc tình hình sức khỏe, thời gian mắc bệnh và bệnh tình hiện tại của bà Ch. Nay anh T yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Ch bị mất năng lực hành vi dân sự thì các anh, chị cũng đồng ý.

Hiện nay chị Th, chị Th1, chị T đều đã có gia đình, có cuộc sống riêng, phải chăm sóc con cái nên không đủ điều kiện để làm ngƣời giám hộ đƣơng nhiên cho bà Đặng Kim Ch. Vì vậy, các chị đề nghị Tòa án căn cứ theo quy định chỉ định anh Trần Văn T là ngƣời giám hộ cho bà Đặng Kim Ch.

- Tại Bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 532/KL-VPYTW ngày 27/9/2019 của Viện pháp y Tâm thần Trung Ương Biên Hòa, kết luận:

+ Về y học: Hiện nay, đƣơng sự bị bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng (F20.5-ICD.10)

+ Về năng lực nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện nay, đƣơng sự mất năng lực nhận thức và điều khiển hành vi.

Ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp:

+ Quá trình giải quyết việc dân sự từ khi thụ lý đến ngày mở phiên họp, Thẩm phán, Thƣ ký đƣợc phân công đã T hành tố tụng theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự, chƣa có vi phạm nào.

+ Ý kiến về nội dung vụ việc: Lời trình bày và các chứng cứ, tài liệu do ngƣời yêu cầu cung cấp và tài liệu, chứng cứ do Tòa án thu thập phù hợp với quy định của pháp luật, có đủ căn cứ để tuyên bố bà Đặng Kim Ch, sinh năm 1958; địa chỉ: Số A khu phố B, phƣờng B, thị xã Dĩ An , tỉnh Bình Dƣơng mất năng lực hành vi dân sự. Chồng của bà Ch là ông Trần Văn N đã chết, các con của bà Ch là chị Th, chị Th1 lần lƣợt là những ngƣời giám hộ đƣơng nhiên nhƣng không có điều kiện để làm giám hộ vì vậy các chị yêu cầu Tòa án chỉ định anh T làm giám hộ cho bà Ch là có căn cứ chấp nhận. Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của anh T.

NHẬN ĐI ̣NH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cƣ́ u các tài liê ̣u, chƣ́ ng cƣ́ có trong hồ sơ viê ̣c dân sự đƣợc thẩm tra ta ̣i phiên ho ̣p; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dƣơng nhận định:

[1] Về tố tụng: Ngƣời yêu cầu là anh Trần Văn T và những ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Trần Ngọc Th, Trần Ngọc Th1, Trần Mỹ T, và anh Trần Minh T có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt, căn cứ Điều 228, Điều 361 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án mở phiên họp vắng mặt anh T, chị Th, chị Th1, chị T và anh T.

[2] Về nô ̣i dung : Bà Đặng Kim Ch, sinh năm 1958, trƣớc khi sinh con út là Trần Minh Tuấn thì sức khỏe bình thƣờng, sau khi sinh Trần Minh T (năm 1996) thì có biểu hiện bệnh tâm thần nhƣ: cƣời đùa, nói chuyện một mình, thƣờng xuyên đánh đập, chửi mắng con cái vô cớ. Năm 2009, gia đình đƣa bà Ch đi khám bệnh đƣợc chẩn đoán là mắc bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng. Từ năm 2017, bệnh tình của bà Ch có biểu hiện nặng hơn nhƣ bà thƣờng xuyên mang theo dao trong ngƣời và khi bị kích động lấy dao ra dọa ngƣời xung quanh. Bà không nhận thức đƣợc hành vi của mình, không tự uống thuốc, chăm sóc bản thân.

[3] Theo tài liệu, chƣ́ ng cƣ́ có trong hồ sơ , lời khai của đƣơng sự kết hợp với chứng cứ là Bản kết luâ ̣n giám định pháp y tâm thần số 532/KL-VPYTW ngày 27/9/2019 của Viện pháp y Tâm thần Trung Ƣơng Biên Hòa, kết luận:

+ Về y học: Hiện nay, đƣơng sự bị bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng (F20.5-ICD.10)

+ Về năng lực nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện nay, đƣơng sự mất năng lực nhận thức và điều khiển hành vi.

Nhƣ vậy, yêu cầu của anh Trần Văn T là ph ù hợp với quy định tại Khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.

[4] Theo quy định tại Điều 53 Bộ luật dân sự thì ngƣời giám hộ đƣơng nhiên của bà Đặng Kim Ch là ông Trần Văn N và lần lƣợt là chị Th, chị Th1, chị T nhƣng hiện tại ông N đã chết (ngày 21/02/2019), chị Th, chị Th1, chị T đều không có đủ điều kiện để làm giám hộ cho bà Ch và các chị đều đồng ý chỉ định anh T là ngƣời giám hộ cho bà Ch, anh Tuấn thống nhất ý kiến chỉ định anh T làm ngƣời giám hộ cho bà Ch của các chị; anh T đồng ý, chấp thuận làm ngƣời giám hộ cho bà Ch. Xét, đây là sự tự nguyện của các đƣơng sự nên Tòa án ghi nhận.

Ý kiến của vị đại diện Viện kiểm sát là có cơ sở chấp nhận.

Từ nhận định trên;