Quyết định 1165/2019/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

VỀ VIỆC YÊU CẦU TUYÊN BỐ MỘT NGƯỜI LÀ ĐÃ CHẾT

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành"phần"giải"quyết"việc"dân"sự"gồm"có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Huyền

Thư"ký"phiên"họp: Bà Nguyễn Thanh Thảo – Cán bộ Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại" diện" Viện" kiểm"sát" nhân" dân" Thành" phố" Hồ" Chí" Minh" tham"gia" phiên"họp: Ông Cao Hoàng Thắng – Kiểm sát viên.

Ngày 17 tháng 9 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 666/2018/TLST-DS ngày 22 tháng 8 năm 2018, về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 3960/2019/QĐST-DS ngày 03 tháng 9 năm 2019, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Bạch A, sinh năm 1939

Địa chỉ: 36/9A đường X, Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người đại diện hợp pháp của người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thiếu L, sinh năm 1961 (có đơn xin vắng mặt)

Địa chỉ: 36/10 Đường X, Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh.

(Hợp đồng ủy quyền số 007709 ngày 24/9/2018 của Văn phòng công chứng NH)

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Lê Minh N– Luật sư của Văn phòng luật sư Lê Minh N

, thuộc Đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh. (có đơn xin vắng mặt)

Địa chỉ: 1019 Đường X2, Phường Y, Q S, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1/ Ông Lý Tòng Q(Pak Chung Kwong), sinh năm 1943

Cư trú tại: Flat 7, 27/F Siu Fu House, Siu Kwait Court, Tuen Mun, N.T.Hong Kong.

2/ Bà Lý N4(Tracey Li Yeung), sinh năm 1950

Cư trú tại: 3315 Barr Road NW.Calgary -Alberta - Canada T2L 1M7.

Người đại diện hợp pháp của ông Lý Tòng Q và bà Lý Nữ: Bà Trần Thiếu L. (có đơn xin vắng mặt). Địa chỉ: 36/10 Đường X, Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh. (Văn bản ủy quyền được Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Canada chứng nhận ngày 24/7/2018 và Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Hồng Công và Ma Cao chứng nhận ngày 23/11/2018) 3/ Bà Lư M, sinh năm 1947 Địa chỉ: số 13, đường X3, phường BT, quận BY, Thành phố Hồ Chí Minh. 4/ Bà Lư Thúy H, sinh năm 1971 Cư trú tại: 401 Marlborough Way N.E, Calgary AB, T2- Canada. 5/ Bà Lư Thúy H1, sinh năm 1972 Địa chỉ: số 13, đường X3, phường BT, quận BY, Thành phố Hồ Chí Minh 6/ Bà Lý Thúy P, sinh năm 1977 Cư trú tại: AV.147 6474 Itaembe Mini Posadas de misiones Argentina. 7/ Bà Lý Thúy M1, sinh năm 1979 Cư trú tại: 1130 58th Ave Oakland CA 94621 USA 8/ Bà Lý Thùy L1, sinh năm 1983 Địa chỉ: số 13, đường X3, phường BT, quận BY, Thành phố Hồ Chí Minh.. Người đại diện hợp pháp của bà Lư M, bà Hoan, bà Hàng, bà Mai và bà Thúy Phân: Bà Lý Thùy L1, sinh năm 1983 (có đơn xin vắng mặt) (Giấy ủy quyền được Đại sứ quán Việt Nam tại Argentina chứng nhận ngày 22/10/2018; Giấy ủy quyền được Tổng lãnh sự quán tại Việt Nam tại Canada chứng nhận ngày 15/11/2018; Giấy ủy quyền được Tổng lãnh sự quán tại Việt Nam tại Hoa Kỳ chứng nhận ngày 11/10/2018; Các Giấy ủy quyền số 021368 và số 021368 chứng thực tại Văn phòng Công chứng Bình Tân cùng ngày 18/10/2018) 9/ Ông Lư Chí Q1, sinh năm 1970 (có đơn xin vắng mặt) Địa chỉ: 274 Đường X, Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh. 10/ Bà Lý Phương L2, sinh năm 1978 (có đơn xin vắng mặt) Địa chỉ: 36/9A Đường X, Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết ngày 27/6/2018 và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ, người yêu cầu giải quyết việc dân sự – bà Bạch A và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – ông Lý Tòng Q và bà Lý N4 có người đại diện theo ủy quyền – bà Trần Thiếu L trình bày: Bà Bạch A có cha là ông Bạch B sinh năm 1907, mất năm 1989 và mẹ là bà Lý Nhi N1 sinh năm 1914, chết năm 1997. Khi còn sống cha mẹ bà có tạo lập được nhà và đất tọa lạc tại 16/15 (số mới 274) đường Đường X, Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ông B và bà N1 có 07 con chung:

1/ Bà Bạch A, sinh năm 1939

2/ Ông Lý Tòng Q, sinh năm 1943

3/ Ông Lý Hớn Quang, sinh năm 1944, mất năm 2015. Ông Quang có vợ là bà Lư M và có 06 người con là: ông Lư Chí Q1, bà Lư Thúy H, bà Lư Thúy Hằng, bà Lý Thúy P, bà Lý Thúy M1, bà Lý Thùy L1.

4/ Bà Lý M2, sinh năm 1946, mất năm 1979 có 01 người con là Lý Phương L2.

5/ Bà Bạch Hoán T, sinh năm 1948, mất năm 1949 (không có khai sinh)

6/ Bà Lý N4, sinh năm 1950

7/ Bà Lý Quần A1, sinh năm 1952, mất tích từ năm 1981

Vào năm 2016, bà Bạch A có nộp đơn yêu cầu Tòa án giải quyết vụ án chia tài sản thừa kế của ông B và bà N1 để lại là căn nhà và đất tọa lạc tại 16/15 (số mới 274) đường Đường X, Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, trong số các con của ông B và bà N1 có bà Lý Quần A1, sinh năm 1952 đã bỏ nhà đi đâu không rõ từ năm 1981, gia đình bà có tìm kiếm ở nhiều nơi thân quen nhưng đều không có tin tức. Thông tin cuối cùng của bà Lý Quần A1 là tại địa chỉ 16/15 (số mới 274) Đường X, Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh

Ngày 09/8/2018, Công an Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh xác nhận: “Đương sự Lý Quần A1, sinh năm 1952 có đăng ký hộ khẩu thường trú tại 16/15 (số mới 274) Đường X, Phường C, quận TB vào năm 1971 đến năm 1981 bị xóa khẩu với lý do bỏ địa phương đi đâu không rõ. Từ năm 1981 đến nay, đương sự Lý Quần A1 không thực tế cư trú tại địa phương và không rõ đang ở đâu”

Do vậy, bà Bạch A yêu cầu Toà án tuyên bố bà Lý Quần A1 là đã chết.

Bà Lan đại diện cho bà Bạch A, bà Lý N4 và ông Lý Tòng Q có đơn yêu cầu Tòa án giải quyết vắng mặt.

Theo bản luận cứ ngày 16/9/2019, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Bạch A – luật sư Lê Minh N trình bày: Căn cứ Giấy chứng nhận đăng ký nhân khẩu thường trú trong hộ số 001678/L-24 cấp ngày 01/10/1976 thì bà Lý Quần A1 có đăng ký thường trú tại địa chỉ 16/15 Phường 24, quận TB (nay mang số 274 Đường X, Phường C, quận TB). Tuy nhiên đến năm 1981, bà Lý Quần A1 đã bỏ nhà đi đâu không rõ, gia đình đã tìm kiếm nhưng không có tin tức. Gia đình có thông báo với chính quyền địa phương. Sau khi xác minh, năm 1981 chính quyền đã xóa tên của bà Anh trong sổ hộ khẩu. Đồng thời, bà Bạch A đã thực hiện thủ tục thông báo tìm kiếm đối với bà Lý Quần A1 theo Quyết định của Tòa án. Do vậy, căn cứ Điều 393 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Bạch A, tuyên bố bà Lý Quần A1 là đã chết. Luật sư Nhựt có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan – bà Lý Thùy L1, đồng người là người đại diện theo ủy quyền của bà Lư M, bà Lư Thúy H, bà Lư Thúy H1, bà Lý Thúy P và bà Lý Thúy M1 trình bày: Ông Bạch B và bà Lý Nhi N1 là ông, bà nội của bà. Trong số những người con của ông B, bà N1 thì bà chỉ biết những người sau đây: ông Lý Tòng Q, ông Lý Hớn Q4(cha của bà), bà Lý N4 và bà Bạch A. Còn bà Lý M2, bà Bạch Hoán T và bà Lý Quần A1 thì bà không rõ. Vì vậy, việc bà Bạch A yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với bà Lý Quần A1 thì bà không có ý kiến gì. Bà L1 có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan – bà Lý Phương L2 trình bày: bà là con của bà Lý M2, cha mẹ bà chung sống với nhau không có đăng ký kết hôn và chỉ sinh ra một người con duy nhất là bà. Bà thống nhất với lời trình bày của bà Bạch A về mối quan hệ nhân thân, bà đồng ý với yêu cầu của bà Bạch A tuyên bố bà Lý Quần A1 là đã chết. Bà Lan có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan – ông Lư Chí Q1 không cung cấp cho Tòa án ý kiến của mình đối với yêu cầu tuyên bố bà Lý Quần A1 là đã chết của bà Bạch A. Tuy nhiên, ông Q1 có đơn yêu cầu Tòa án giải quyết vắng mặt. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp phát biểu: + Về thủ tục tố tụng: Từ khi thụ lý đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự tuyên bố một người là đã chết cũng như tại phiên họp Thẩm phán đã tiến hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự trong việc giải quyết đơn yêu cầu. Đồng thời, người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong việc dân sự được thực hiện các quyền và chấp hành đúng các quy định của pháp luật về tố tụng. + Về nội dung: Căn cứ đơn yêu cầu, lời trình bày của các đương sự; Kết quả xác minh của Công an Phường C, quận TB cùng các chứng cứ có trong hồ sơ vụ việc đã đủ cơ sở để chấp nhận yêu cầu của bà Bạch A đề nghị Tòa án tuyên bố bà Lý Quần A1 là đã chết. + Về lệ phí dân sự sơ thẩm: Bà Bạch A phải chịu.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: [1] Về quan hệ giữa các đương sự và thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Bà Bạch A yêu cầu tuyên bố bà Lý Quần A1 là đã chết là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Do người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lý Tòng Q, bà Lý Nữ, bà Lư Thúy H, bà Lý Thúy P và bà Lý Thúy M1 hiện đang cư trú tại nước ngoài nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại khoản 4 Điều 27; khoản 3 Điều 35; điểm c khoản 1 Điều 37; điểm a khoản 1 Điều 38 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về yêu cầu của đương sự:

Qua lời trình bày của người yêu cầu – bà Bạch A, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – bà Lý Phương L2 thì từ năm 1981 bà Lý Quần A1 đã bỏ nhà đi đâu không rõ, gia đình đã tìm kiếm nhưng không có tin tức và thông báo với chính quyền địa phương về sự vắng mặt của bà Anh. Sau khi xác minh, chính quyền đã xóa tên trong sổ hộ khẩu từ năm 1981.

Ngày 09/8/2018, Công an Phường C, quận TB xác nhận: “Đương sự Lý Quần A1, sinh năm 1952 có đăng ký hộ khẩu thường trú tại 16/15 (số mới 274) Đường X, Phường C, quận TB vào năm 1971 đến năm 1981 bị xóa khẩu với lý do bỏ địa phương đi đâu không rõ. Từ năm 1981 đến nay, đương sự Lý Quần A1 không thực tế cư trú tại địa phương và không rõ đang ở đâu”.

Ngày 13/11/2018, Toà án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh ra Quyết định số 6994/2018/QĐ-TBTA về việc Thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết, việc tìm kiếm thông tin về bà Lý Quần A1 đã được bà Bạch A đăng trên Báo Lao động trong ba ngày liên tiếp 22,23,24/11/2018 và Đài truyền hình Việt Nam trong ba ngày liên tiếp 22,23,24/11/2018 theo đúng quy định tại Điều 385, khoản 2 Điều 392 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Theo các chứng cứ nêu trên, Toà án xét thấy sau khi thực hiện các biện pháp tìm kiếm bà Lý Quần A1 cho đến nay vẫn không có tin tức gì của bà Anh, có căn cứ xác định rằng bà Anh biệt tích 05 năm liền trở lên, mặc dù đã áp dụng đầy đủ các biện pháp thông báo, tìm kiếm theo quy định của pháp luật nhưng vẫn không có tin tức xác thực là còn sống hay đã chết.

Do đó, xét bà Bạch A yêu cầu Toà án tuyên bố bà Lý Quần A1 là đã chết là có cơ sở chấp nhận.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 68; điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015, bà Lý Quần A1 đã biệt tích hơn 5 năm và không có tin tức xác thực là còn sống, do không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng của bà Anh thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng (năm 1981). Như vậy, ngày chết của bà Lý Quần A1 là ngày 01/01/1987.

[3] Về lệ phí dân sự sơ thẩm: Bà Bạch A phải chịu theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, do bà Ấu trên 60 tuổi, có đơn yêu cầu được miễn lệ phí nên căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễm, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Điều 2 Luật Người cao tuổi, bà Ấu thuộc trường hợp được miễn nộp tiền án phí.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ khoản 4 Điều 27; khoản 3 Điều 35; điểm c khoản 1 Điều 37; điểm a khoản 1 Điều 38; Điều 391; Điều 392; Điều 393 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015; Căn cứ khoản 1 Điều 68; điểm d khoản 1 Điều 71 của Bộ luật dân sự năm 2015; Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án. 1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Bạch A. Tuyên bố bà Lý Quần A1, sinh năm 1952; nơi cư trú cuối cùng tại 16/15 (số mới 274) Phường C, quận TB, Thành phố Hồ Chí Minh là đã chết. Ngày chết của bà Lý Quần A1 được xác định là ngày 01/01/1987. Bà Bạch A hoặc những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan – ông Lý Tòng Q, bà Lý Nữ, bà Lư M, ông Lư Chí Q1, bà Lư Thúy H, bà Lư Thúy H1, bà Lý Thúy P, bà Lý Thúy M1, Lý Thùy L1, bà Lý Phương L2 phải thực hiện đăng ký khai tử cho bà Lý Quần A1 theo quy định của pháp luật về hộ tịch. 2. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Hoàn lại tiền tạm ứng lệ phí là 300.000 (ba trăm ngàn) đồng cho bà Bạch A theo Biên lai thu số AA/2017/0049447 ngày 21/8/2018 của Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh. 3. Các đương sự có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định; đương sự vắng mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được quyết định hoặc được thông báo, niêm yết hợp lệ. Nơi"nhận:

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP

- Tòa án nhân dân Tối cao;

- TAND Cấp cao tại TP.HCM

- VKSND TP.HCM;

- Cục THADS TP.HCM;

- UBND quận TB;

- Các đương sự;

- Lưu HS (18).

Nguyễn Thị Huyền