Quyết định 11/2025/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ, ý kiến trình bày của đương sự có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Toà án nhân dân Khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

Ông Đinh Quốc Đ, ông Đinh H, bà Đinh Thị Ngọc H1, bà Đinh Thị Ngọc B yêu cầu tuyên bố ông Đinh V, sinh ngày 19/01/1940, địa chỉ cư trú tại Số B T, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự. Xét đây là yêu cầu về dân sự và người bị yêu cầu cư trú tại Quận 1 nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Điều 3, Điều 4, Điều 5 Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội.

Căn cứ Giấy khai sinh (Bản sao) số 296 ngày đăng ký 15/01/1968, do Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh sao từ cơ sở dữ liệu hộ tịch số 1512/GKS-BS ngày 03/7/2025 của ông Đinh V, bản sao Sổ hộ khẩu gia đình, giấy khai sinh của ông H, ông Đ, bà H1, bà B và chứng tử của ông K, bà T, có cơ sở xác định ông V, sinh ngày 19/01/1940 là con của vợ chồng ông Đinh Văn K, chết năm 1976, bà Trần Thị T, chết năm 1985; ông K, bà T có 05 người con là ông Đinh V, ông Đinh Quốc Đ, ông Đinh H, bà Đinh Thị Ngọc H1, bà Đinh Thị Ngọc B. Do đó, ông Đinh Quốc Đ, ông Đinh H, bà Đinh Thị Ngọc H1, bà Đinh Thị Ngọc B là người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Đinh V mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Xét ông Đinh Quốc Đ, ông Đinh H, bà Đinh Thị Ngọc H1, bà Đinh Thị Ngọc B là người yêu cầu, ủy quyền cho bà Mai Thị Cẩm C là người đại diện tham gia tố tụng là phù hợp quy định tại Điều 85, Điều 87 Bộ luật Tố tụng dân sự, đồng thời ông Đ, ông H, bà H1, bà B và người đại diện hợp pháp là bà Chi có đơn đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt tại phiên họp. Do đó, Tòa án vẫn tiến hành mở phiên họp giải quyết việc dân sự theo quy định khoản 2 Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự.

Căn cứ đơn yêu cầu và tài liệu, chứng cứ là Giấy ra viện ngày 19/5/2025 của Bệnh viện Đa khoa H, Thành phố Hồ Chí Minh xác nhận ông Đinh V được chẩn đoán: “Bệnh viêm phổi (J18); Bệnh lý tăng huyết áp (I10); Bệnh tim thiếu máu cục bộ mạn (I25); Tăng lipid máu hỗn hợp (E78.2); Xuất huyết tiêu hóa trên ổn (K25.0); Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản (K21); Sa sút trí tuệ trong bệnh Alzheimer (G30.-+) (F00); Sảng gối lên sa sút trí tuệ (F05.1)”, vì vậy, đương sự yêu cầu tuyên bố ông V mất năng lực hành vi dân sự để có điều kiện thực hiện việc chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ông V.

Tòa án nhân dân Khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh đã có Quyết định trưng cầu giám định số: 08/2025/QĐ-TCGĐ ngày 06/8/2025 trưng cầu Trung tâm Pháp y Tâm thần Khu vực Thành phố Hồ Chí Minh – Bộ Y tế giám định năng lực hành vi dân sự đối với ông Đinh V. Tại Kết luận Giám định Pháp y Tâm thần theo trưng cầu số 6504/KLGĐ ngày 22 tháng 8 năm 2025 của Trung tâm Pháp y Tâm thần Khu vực Thành phố Hồ Chí Minh đã kết luận: “Về y học: Đương sự bị Sa sút tâm thần mức độ nặng do tuổi già (F03 – ICD10). Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”. Như vậy, việc ông Đinh Quốc Đ, ông Đinh H, bà Đinh Thị Ngọc H1, bà Đinh Thị Ngọc B yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Đinh V mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở chấp nhận.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 377, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025; Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của ông Đinh Quốc Đ, ông Đinh H, bà Đinh Thị Ngọc H1, bà Đinh Thị Ngọc B:

Tuyên bố: Ông Đinh V, sinh ngày 19/01/1940, CCCD số: xxxxxxxxxxxx, địa chỉ: Số B T, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự.

2. Về lệ phí giải quyết việc dân sự:

Ông Đinh Quốc Đ, ông Đinh H, bà Đinh Thị Ngọc H1, bà Đinh Thị Ngọc B phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0004888 ngày 22/7/2025 của Phòng Thi hành án dân sự Khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Đinh Quốc Đ, ông Đinh H, bà Đinh Thị Ngọc H1, bà Đinh Thị Ngọc B đã nộp đủ lệ phí dân sự sơ thẩm.

3. Về quyền kháng cáo, kháng nghị:

Ông Đinh Quốc Đ, ông Đinh H, bà Đinh Thị Ngọc H1, bà Đinh Thị Ngọc B: có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết.

Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.