- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Bà M yêu cầu tuyên bố bà T mất năng lực hành vi dân sự"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Ánh M về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.
- Căn cứ chính? Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỨC TRỌNG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| TỈNH LÂM ĐỒNG Số: 11/2023/QĐST–VDS | Đ, ngày 30 tháng 8 năm 2023 |
QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TOÀ ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỨC TRỌNG, TỈNH LÂM ĐỒNG
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Trần Thị Hằng.
Thư ký phiên họp: Bà Vy Trần Bảo Phương – Thư ký Toà án, Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Lịch – Kiểm sát viên.
Ngày 30 tháng 8 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 309/2023/TLST-VDS ngày 19 tháng 7 năm 2023, về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 03/2023/QĐST-DS ngày 18 tháng 8 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Bà Nguyễn Thị Ánh M, sinh năm: 1956.
Địa chỉ: Xóm 3, thôn Tân Trung, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Bà Lý Thị T, sinh năm: 1933.
Địa chỉ: Thôn T, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Vắng mặt.
- Ông Nguyễn T1, sinh năm: 1960.
Địa chỉ: Thôn T, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt.
- Ông Nguyễn Tấn H, sinh năm: 1966.
Địa chỉ: Thôn T, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt.
- Bà Nguyễn Thị Bích H1, sinh năm: 1972.
Địa chỉ: Thôn T, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt.
- Bà Nguyễn Thị H2, sinh năm: 1973.
Địa chỉ: Thôn T, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt.
- Bà Nguyễn Thị Bích H3, sinh năm: 1976.
Địa chỉ: Số nhà C, đường L, phường N, thành phố Đ, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 06/7/2023, quá trình giải quyết việc dân sự và tại phiên họp, người yêu cầu giải quyết việc dân sự là bà Nguyễn Thị Ánh M trình bày:
Bà Nguyễn Thị Ánh M là con đẻ của bà Lý Thị T. Bà Lý Thị T tuổi cao, sức yếu và bị mất trí nhớ tuổi già, tình trạng hiện nay của bà T là không giao tiếp được bình thường, nói không rõ, mọi sinh hoạt hàng ngày hoàn toàn phải nhờ vào sự giúp đỡ của con cái. Nay bà M yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng tuyên bố bà Lý Thị T mất năng lực hành vi dân sự để gia đình bà M thuận tiện trong các giao dịch dân sự, liên quan đến quyền lợi của bà T, đồng thời đề nghị Tòa án chỉ định bà M là người đại diện theo pháp luật cho bà Lý Thị T trong các giao dịch dân sự liên quan đến bà Lý Thị T. Ngoài ra, bà M không có yêu cầu nào khác.
Tại bản tự khai và tại phiên họp, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Nguyễn T1, ông Nguyễn Tấn H, bà Nguyễn Thị Bích H1, bà Nguyễn Thị H2, bà Nguyễn Thị Bích H3 đều trình bày:
Các ông bà là con đẻ của bà Lý Thị T. Bà Lý Thị T tuổi cao, sức yếu và bị mất trí nhớ tuổi già, tình trạng hiện nay của bà T là không giao tiếp được bình thường, nói không rõ, mọi sinh hoạt hàng ngày hoàn toàn phải nhờ vào sự giúp đỡ của con cái. Bố của các ông bà là ông Nguyễn Cầm đã chết, bà Nguyễn Thị Ánh M là chị cả trong nhà yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng tuyên bố bà Lý Thị T mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án chỉ định bà M là người đại diện cho bà Lý Thị T thì các ông bà đều đồng ý.
Tại phiên họp, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ việc:
+ Về tố tụng: Thẩm phán, Thư ký, người tham gia phiên họp đã tuân thủ các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết việc dân sự kể từ khi thụ lý cho đến khi mở phiên họp.
+ Về nội dung: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Ánh M. Tuyên bố bà Lý Thị T sinh năm: 1933, địa chỉ: Thôn T, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng nhận định:
1] Về thủ tục tố tụng:
Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết:
Xuất phát từ việc bà Nguyễn Thị Ánh M yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lý Thị T, sinh năm: 1933, địa chỉ: Thôn T, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng mất năng lực hành vi dân sự. Do đó, đủ cơ sở xác định đây là việc dân sự về yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về yêu cầu của bà Nguyễn Thị Ánh M:
Căn cứ nội dung đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà M và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự thì: Bà Lý Thị T, sinh năm 1933 được Ủy ban nhân dân xã H xác nhận khuyết tật theo giấy xác nhận khuyết tật số hiệu 24976.000014 ngày 24/5/2022, dạng khuyết tật vận động, trí tuệ, tâm thần. Mức độ khuyết tật: đặc biệt nặng. Gia đình bà Lý Thị T được nhận trợ cấp xã hội hàng tháng theo Quyết định số 1412/QĐ-UBND ngày 15/7/2022 của Ủy ban nhân dân huyện Đ về việc trợ cấp hàng tháng cho hộ gia đình có người khuyết tật đặc biệt nặng, với mức trợ cấp là 360.000 đồng/tháng. Nay bà Nguyễn Thị Ánh M yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lý Thị T mất năng lực hành vi dân sự và chỉ định bà M là người đại diện theo pháp luật cho bà T để gia đình thuận tiện trong các giao dịch dân sự liên quan đến bà T.
Quá trình giải quyết vụ việc, Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 06/2023/QĐ-TCGĐ ngày 21/7/2023, trưng cầu Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên giám định về khả năng nhận thức và làm chủ hành vi của bà Lý Thị T theo đúng trình tự của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 168/KLGĐ ngày 08/8/2023 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vục Tây Nguyên kết luận:
Kết luận về y học: Hiện tại đương sự bị bệnh: Mất trí tuổi già (Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 (ICD10), có mã số bệnh là F03)).
Kết luận về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi.
Do đó, việc bà Nguyễn Thị Ánh M yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lý Thị T mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở, nên được chấp nhận.
Ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp là có cơ sở và phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận.
Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Ánh M phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 366, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;
- Căn cứ các Điều 22, 53, 57, 58 Bộ luật Dân sự;
- Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Ánh M về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.
Tuyên bố bà Lý Thị T, sinh năm: 1933, địa chỉ: Thôn T, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng mất năng lực hành vi dân sự.
2. Bà Nguyễn Thị Ánh M, sinh năm: 1956, địa chỉ: Thôn T, xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng là người đại diện theo pháp luật của bà Lý Thị T trong các giao dịch dân sự liên quan đến bà Lý Thị T.
3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Ánh M phải chịu 300.000 đồng lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự. Do bà M là người cao tuổi và có đơn xin miễn nộp án phí, lệ phí nên bà M được miễn nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
4. Người yêu cầu; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định. Viện Kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị Quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện Kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra Quyết định.
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Lâm Đồng; - VKSND huyện Đ; - VKSND tỉnh Lâm Đồng; - Chi cục THADS Đ; - Người yêu cầu; - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; - UBND xã H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng - Lưu hồ sơ việc dân sự. | TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Đã ký Trần Thị Hằng |