Quyết định 109/2024/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 11, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có: Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lý Trần Ngọc Phương. Thư ký phiên họp: Bà Trần Thị Quyên – Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Trần Thị Thanh Thúy - Kiểm sát viên. Ngày 13 tháng 5 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 319/2023/TLST-DS ngày 20 tháng 12 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 12/2024/QĐST-DS ngày 25 tháng 4 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây: Người yêu cầu: Bà Tất Tú N, sinh năm 1957; địa chỉ thường trú: Xxx đường TP, Phường Y, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh; địa chỉ liên lạc: Xxx đường NT, Phường Z, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh. Người đại diện hợp pháp của bà N: Bà Nguyễn Thị Ngọc Q, sinh năm 1996; địa chỉ: Xxx đường NT, Phường Z, Quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh – Là người đại diện theo ủy quyền (Hợp đồng ủy quyền số công chứng 008873 quyển số 10/2023 TP/CC – SCC/HĐGD ngày 31/10/2023); Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự: Bà Quan Như H, sinh năm 1997; địa chỉ thường trú: Xxx đường TP, Phường Y, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh. Người đại diện hợp pháp của người yêu cầu có đơn xin vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

1. Bà Tất Tú N là người yêu cầu, trình bày: Bà Tất Tú N chung sống với ông Quan Triển L (sinh năm: 1960, chết ngày 08/01/2022) được 03 (ba) người con chung, gồm: 1. Bà Quan Như Q, sinh năm: 1988; 2. Ông Quan Niệm H1, sinh năm: 1989; 3. Bà Quan Như H, sinh năm: 1997. Trong ba người con thì bà Quan Như H bị câm điếc bẩm sinh, mắc hội chứng Down từ nhỏ, không tự chăm sóc bản thân. Do bà Quan Như H bị bệnh từ nhỏ nên không có chồng con. Nay Bà Tất Tú N yêu cầu Tòa án nhân dân Quận 11 tuyên bố Bà Quan Như H, sinh năm 1997; địa chỉ thường trú: Xxx đường TP, Phường Y, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự. Lý do: Bổ túc thủ tục hành chính để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của bà Quan Như H. 2. Tại phiên họp hôm nay: Người đại diện hợp pháp của người yêu cầu có đơn xin vắng mặt. 3. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11 phát biểu ý kiến, nội dung như sau: a) Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết việc dân sự và tại phiên họp, Thẩm phán và Hội đồng giải quyết việc dân sự đã tuân thủ các quy định của pháp luật; người yêu cầu chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về tố tụng dân sự. Tuy nhiên, Tòa án cần khắc phục về việc vi phạm thời hạn phân công thẩm phán giải quyết việc dân sự và thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu. b) Về nội dung: Đề nghị Tòa án nhân dân Quận 11 giải quyết theo hướng chấp nhận đơn yêu cầu của bà Tất Tú N về việc yêu cầu tuyên bố Quan Như H mất năng lực hành vi dân sự. Lệ phí: Bà Tất Tú N được miễn lệ phí theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: [1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Bà Tất Tú N yêu cầu Tòa án nhân dân Quận 11 tuyên bố bà Quan Như H, sinh năm 1997; địa chỉ thường trú: Xxx đường TP, Phường Y, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự. Đây là yêu cầu về dân sự, bà Quan Như H hiện đang cư trú tại Quận 11 nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh theo điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. [2] Về các yêu cầu của các đương sự: [2.1] Xét lời trình bày của bà Tất Tú N: Bà Tất Tú N chung sống với ông Quan Triển L(sinh năm: 1960, chết ngày 08/01/2022) được 03 (ba) người con chung, gồm: bà Quan Như Q, sinh năm: 1988; ông Quan Niệm H1, sinh năm: 1989 và bà Quan Như H, sinh năm: 1997. Trong ba người con thì bà Quan Như H bị câm điếc bẩm sinh, mắc hội chứng Down từ nhỏ, không tự chăm sóc bản thân. Do bà Quan Như H bị bệnh từ nhỏ nên không có chồng con. Nay Bà Tất Tú N yêu cầu Tòa án nhân dân Quận 11 tuyên bố Bà Quan Như H, sinh năm 1997; địa chỉ thường trú: Xxx đường TP, Phường Y, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự. [2] Căn cứ pháp lý để giải quyết yêu cầu: 2.1 Căn cứ Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.” 2.2 Căn cứ kết quả cung cấp chứng cứ của Công an Phường 1, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh: “Công dân Quan Như H, sinh năm: 1977 có đăng ký thường trú tại địa chỉ: Xxx đường TP, Phường Y, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh và đang thực tế cư trú tại địa phương. Công dân Quan Như H không có chồng, con ruột, con riêng và nhận con nuôi...” 2.3 Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 2593/KLGĐ ngày 09/4/2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, kết quả giám định pháp y tâm thần đối với bà Quan Như H như sau: “Kết luận: 1.1 Về y học: Đương sự bị Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng/ Hội chứng Down (F72/Q90-ICD10). 1.2 Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.” 2.4 Đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11: Chấp nhận yêu cầu về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với bà Quan Như H theo đơn yêu cầu của bà Tất Tú N. Từ những nhận định trên, xét thấy, bà Tất Tú N yêu cầu Tòa án nhân dân Quận 11 tuyên bố bà Quan Như H mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở, đúng quy định của pháp luật, cần được chấp nhận. [3] Về lệ phí: Bà Tất Tú N được miễn lệ phí theo quy định pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Điều 27; Điều 35; Điều 39; Điều 361, Điều 370, Điều 371, Điều 372 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Căn cứ vào Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015; Căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án. 1. Chấp nhận yêu cầu của bà Tất Tú N. Tuyên bố bà Quan Như H, sinh năm 1997; địa chỉ thường trú: Xxx đường TP, Phường Y, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự. 2. Về lệ phí: Bà Tất Tú N, sinh năm: 1957 là người cao tuổi nên được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, lệ phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016. 3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định./.