Quyết định 1069/2018/QĐ-PT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

QUYẾT ĐỊNH

GIẢI QUYẾT VIỆC KHÁNG CÁO ĐỐI VỚI

QUYẾT ĐỊNH ĐÌNH CHỈ GIẢI QUYẾT VỤ ÁN

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Với Hội đồng phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp:"Bà Trịnh Thị Ánh

Các Thẩm phán:

Bà Huỳnh Tuyết Mai

"""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""""" Bà Nguyễn Thị Huyền

Tại quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm số 383/2018/QĐST-DS ngày 22 tháng 8 năm 2018 của Tòa án nhân dân Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh.

Tòa án nhân dân Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh đã căn cứ vào các điều 48, 186, 187, 217, 218, 219, khoản 1 Điều 292 và khoản 2 Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự, quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự về: “Tranh chấp bồi thường thiệt hại” giữa:

Nguyên"đơn: Tổng Công ty Bảo hiểm A.

Trụ sở: Tầng 24, Tòa nhà A1, Lô A2, A3, phường A3, quận A4, thành phố Hà Nội.

Người" đại" diện" theo" ủy" quyền" của" nguyên" đơn" (cả" ba" người" hoặc" một" trong"ba"người):

1. Bà Huỳnh Ngọc B, sinh năm 1986; Địa chỉ: VP.02.44 – VP.02.45, số 290, đường B1, B2, Quận B3, Thành phố Hồ Chí Minh;

2. Bà Lê Anh C, sinh năm 1965; Địa chỉ: Số 101/151A, đường C1, Phường C2, quận C3, Thành phố Hồ Chí Minh;

3. Ông Nguyễn Hoàng D, sinh năm 1980; Địa chỉ: Số 48/3, đường D1, phường D2, quận D3, Thành phố Hồ Chí Minh;

(Giấy ủy quyền số: 72/UQ-ABH ngày 19/4/2017).

Bị"đơn: Công ty Cổ phần E.

1

Trụ sở: Phòng 701, Tầng 7, Tòa nhà E1, Số 03 đường E2, phường E3, Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh. Người"đại"diện"theo"ủy"quyền"của"bị"đơn: 1. Ông Trần Đại G, sinh năm 1994; 2. Ông Huỳnh Thanh H, sinh năm 1993; Cùng địa chỉ liên lạc: Phòng 1402, Tầng 14, Tòa nhà G1, Số 2Bis-4-06, đường G2, phường G3, Quận G4, Thành phố Hồ Chí Minh; (Giấy ủy quyền số: ngày 16/03/2018). Người"có"quyền"lợi,"nghĩa"vụ"liên"quan: Công ty Liên doanh Điều hành I; Trụ sở: Lầu 3, Tòa nhà E1, Số 03 đường E2, phường E3, Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh. Người"đại"diện"theo"ủy"quyền: Ông Hồ Phước K, sinh năm 1966; Thường trú: Số 523/2, đường H1, Phường H2, Quận H3, Thành phố Hồ Chí Minh; Địa chỉ liên lạc: C07-05a, Chung cư I1, Số 683A, đường I2, phường I3, quận I4, Thành phố Hồ Chí Minh. (Giấy ủy quyền ngày 01/11/2017). Ngày 31/8/2018, bà Huỳnh Ngọc B là người đại diện theo ủy quyền của Tổng Công ty Bảo hiểm A có đơn kháng cáo Quyết định quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm số 383/2018/QĐST-DS ngày 22 tháng 8 năm 2018 của Tòa án nhân dân Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh và đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm này. Căn cứ kháng cáo do nguyên đơn trình bày như sau: Tại quyết định đình chỉ việc giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh căn cứ vào thỏa thuận tại Khoản 8.2 Điều 11 của Hợp đồng thuê số CLJOC-2015-ADM-1682 giữa Công ty Cổ phần E và Công ty Liên doanh Điều hành I để cho rằng tranh chấp phát sinh từ tổn thất của Công ty Liên doanh Điều hành I phải được giải quyết tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC). Đối chiếu với quy định tại Khoản 1 Điều 5 Luật Trọng tài thương mại, thì tranh chấp được giải quyết bằng thể thức trọng tài nếu các bên có thỏa thuận trọng tài. Trên thực tế, giữa nguyên đơn và bị đơn không thể giải quyết bằng thể thức trọng tài. Ngoài ra, Khoản 3 Điều 5 Luật Trọng tài thương mại có quy định về việc trong trường hợp một bên tham gia thỏa thuận trọng tài là tổ chức phải chấm dứt hoạt động, bị phá sản, giải thể, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách hoặc chuyển đổi hình thức tổ chức, thì thỏa thuận trọng tài vẫn có hiệu lực đối với tổ chức tiếp nhận quyền và nghĩa vụ của tổ chức đó, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Tổn thất và thiệt hại xảy ra cho Công ty Liên doanh Điều hành I nằm trong phạm vi bảo hiểm của nguyên đơn và nguyên đơn đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm bồi thường cho Công ty Liên doanh Điều hành I, nên nguyên đơn có quyền yêu cầu

2

người thứ ba (bị đơn) bồi hoàn số tiền theo quy định tại điểm e, Khoản 1 Điều 17 Luật Kinh doanh Bảo hiểm. Nguyên đơn không tiếp nhận bất kỳ quyền và nghĩa vụ của bất kỳ tổ chức nào mà tổ chức đó phải chấm dứt hoạt động, bị phá sản, giải thể, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách hoặc chuyển đổi hình thức tổ chức. Do vậy, thỏa thuận trọng tài giữa Công ty Liên doanh Điều hành I và Công ty Cổ phần E không có hiệu lực đối với nguyên đơn.

XÉT THẤY:

[1] Về hình thức: Ngày 22/8/2018, Tòa án nhân dân Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh ra Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm số 383/2018/QĐST-DS. Ngày 28/8/2018, Tòa án nhân dân Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh tống đạt quyết định đình chỉ việc giải quyết vụ án nói trên cho bà Huỳnh Ngọc B (một trong (03) ba người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn – Tổng Công ty Bảo hiểm A). Theo dấu bưu điện nơi gửi, thì ngày 31/8/2018 bà Huỳnh Ngọc B (người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn) nộp đơn kháng cáo (từ bút lục 223 đến 227). Đơn kháng cáo của nguyên đơn – Tổng Công ty Bảo hiểm A được nộp trong thời hạn quy định tại Khoản 2 Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự, hợp lệ nên chấp nhận.

[2] Về nội dung:

Căn cứ vào Hợp đồng thuê số CLJOC-2015-ADM-1682 ngày 18/12/2015 giữa Công ty Cổ phần E (bên thuê) và Công ty Liên doanh Điều hành I (bên cho thuê), về việc thuê văn phòng tại Tầng 4 và nửa Tầng 3, Tòa nhà E1, số 3 đường E2, phường E3, Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh, tại Khoản 8.2 Điều 11 có quy định: “Trong"trường"hợp"phát"sinh"tranh"chấp"liên"quan"đến"Hợp"đồng"thuê"này," các" bên" sẽ" giải" quyết" trên" tinh" thần" thương" lượng," hòa" giải." Trong" trường" hợp" thương"lượng"hòa"giải"bất"thành,"một"trong"các"bên"có"quyền"đưa"tranh"chấp"này" ra"giải"quyết"tại"Trung"tâm"Trọng"tài"Quốc"tế"Việt"Nam"(VIAC)"bên"cạnh"Phòng" Thương"mại"và"Công"nghiệp"Việt"Nam"theo"quy"tắc"giải"quyết"của"VIAC."Địa"điểm" giải"quyết"tranh"chấp"là"tại"Thành"phố"Hồ"Chí"Minh,"luật"áp"dụng"giải"quyết"tranh" chấp"là"luật"Việt"Nam,"ngôn"ngữ"xét"xử"là"tiếng"Việt."Phán"quyết"của"trọng"tài"là" cuối"cùng"và"có"giá"trị"thi"hành"với"các"bên…”.

Ngày 15/5/2015, Công ty Bảo hiểm A Thành phố Hồ Chí Minh (đơn vị thành viên của Tổng Công ty Bảo hiểm A) cấp hợp đồng mọi rủi ro tài sản số: C001/TSTH/15/04/15 và Giấy chứng nhận bảo hiểm số 15/15/04/TSTH/PC00543 ngày 19/5/2015 cho tài sản của Công ty Liên doanh Điều hành I tại tầng 3-4 Tòa nhà E1, Số 3, đường E2, phường E3, Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 28/03/2016, tại Tầng 4 của Tòa nhà E1, Số 3, đường E2, phường E3, Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh bị sự cố, nước từ trong hệ thống chữa cháy của tòa nhà chảy ra bên ngoài làm ướt tài sản của Công ty Liên doanh Điều hành I.

3

Ngày 01/4/2016, theo chỉ định của Công ty Bảo hiểm A Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty TNHH Giám định và Tư vấn kỹ thuật X tiến hành giám định tổn thất. Theo Báo cáo giám định sơ bộ số L0316P048S ngày 01/4/2016 và Báo cáo tiếp theo số 01 ngày 28/6/2016 của Công ty TNHH Giám định và Tư vấn kỹ thuật X đối với tổn thất tài sản - Công ty Liên doanh Điều hành I, thì nguyên nhân tổn thất là: “do"đầu"sprinkler"tại"tầng"4"bị"sự"cố,"nước"từ"trong"hệ"thống"chữa"cháy"của" tòa"nhà"qua"đầu"sprinkler"chảy"ra"bên"ngoài"làm"ướt"tài"sản"của"Người"được"bảo" hiểm”, “do"sự"cố"đầu"sprinkler"bị"gãy"răng"bung"ra"và"nước"từ"hệ"thống"PCCC" phun"ra"từ"đầu"sprinkler"này"gây"ướt"hư"hỏng"tài"sản"của"tòa"nhà"và"các"đơn"vị" đang" thuê" trong" tòa"nhà”; “giá" trị" dự" phòng" khắc" phục" thiệt" hại:" 1.112.579.000" đồng”. Ngày 04/8/2016, Công ty Liên doanh Điều hành I ban hành công văn số 1325/ADM-16 gửi Công ty Bảo hiểm A Thành phố Hồ Chí Minh, về việc yêu cầu giải quyết bồi thường thiệt hại về tài sản theo đơn bảo hiểm số 15/15/04/TSTH/PC00543 với số tiền yêu cầu là: 913.973.551 (chín trăm mười ba triệu chín trăm bảy mươi ba ngàn chín trăm năm mươi mốt) đồng. Tại văn bản số 497/HCM-GQKN ngày 23/8/2016, Công ty Bảo hiểm A Thành phố Hồ Chí Minh đồng ý bồi thường cho Công ty Liên doanh Điều hành I số tiền nói trên. Phía Công ty Liên doanh Điều hành I xác nhận họ đã được bồi thường theo yêu cầu, đồng thời ngày 31/8/2016 Công ty Liên doanh Điều hành I lập văn bản đồng ý chuyển giao cho Tổng Công ty Bảo hiểm A mọi quyền và lợi ích liên quan đến đối tượng bảo hiểm được chấp nhận bồi thường, quyền khiếu nại bên thứ ba gây ra tổn thất; được sử dụng toàn bộ quyền hạn, biện pháp trong việc thực thi quyền khiếu nại đối với bên thứ ba gây ra tổn thất. Ngày 27/6/2017, Tổng Công ty Bảo hiểm A nộp đơn khởi kiện Công ty Cổ phần E tại Tòa án nhân dân Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh, yêu cầu bị đơn thanh toán cho nguyên đơn số tiền mà nguyên đơn đã bồi thường cho Công ty Liên doanh Điều hành I là: 913.973.551 (chín trăm mười ba triệu chín trăm bảy mươi ba ngàn chín trăm năm mươi mốt) đồng và tiền lãi chậm trả tính từ ngày 01/9/2016. Xét, tại Khoản 8.2 Điều 11 của Hợp đồng thuê số CLJOC-2015-ADM-1682 ngày 18/12/2015 giữa Công ty Cổ phần E (bên cho thuê) và Công ty Liên doanh Điều hành I (bên thuê) đã có thỏa thuận, nếu có tranh chấp xảy ra thì Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) bên cạnh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam giải quyết, ngoài ra các bên còn thỏa thuận quy tắc giải quyết, địa điểm giải quyết, luật áp dụng và ngôn ngữ xét xử. Các thỏa thuận này giữa hai bên phù hợp với quy định của Luật Trọng tài thương mại; không thuộc trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu theo quy định tại Điều 18 của Luật Trọng tài thương mại, cũng không thuộc trường hợp thỏa thuận trọng tài không thể thực hiện quy định tại Điều 4 của Nghị quyết số 01/2014/NQ-HĐTP ngày 20/03/2014 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành một số quy định Luật trọng tài thương mại.

4

Tại Điều 5 của Luật Trọng tài thương mại, quy định về điều kiện giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài thì: “1. Tranh"chấp"được"giải"quyết"bằng"Trọng"tài"nếu" các" bên" có" thỏa" thuận" trọng" tài”. Tại Khoản 3 Điều 7 của Nghị quyết số 01/2014/NQ-HĐTP ngày 20/03/2014 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thi hành một số quy định Luật trọng tài thương mại, quy định “Về thỏa thuận trọng tài quy định tại Điều 16 của Luật Trọng tài thương mại” như sau: “Khi"có"sự"chuyển"giao"quyền,"nghĩa"vụ"phát"sinh"từ"giao"dịch,"hợp"đồng"mà"giao" dịch,"hợp"đồng"đó"các"bên"có"xác"lập"thỏa"thuận"trọng"tài"hợp"pháp"thì"thỏa"thuận" trọng"tài"trong"giao"dịch,"hợp"đồng"vẫn"có"hiệu"lực"đối"với"bên"được"chuyển"giao" và"bên"nhận"chuyển"giao,"trừ"trường"hợp"các"bên"có"thỏa"thuận"khác”.

Căn cứ vào các quy định nói trên thấy rằng, mặc dù Tổng Công ty Bảo hiểm A không phải là một bên trong Hợp đồng thuê số CLJOC-2015-ADM-1682 ngày 18/12/2015 với bị đơn, nhưng sau khi Tổng Công ty Bảo hiểm A bồi thường thiệt hại cho Công ty Liên doanh Điều hành I và được Công ty Liên doanh Điều hành I chuyển giao mọi quyền và lợi ích liên quan đến đối tượng bảo hiểm, thì Tổng Công ty Bảo hiểm A (bên nhận chuyển giao) được thực hiện các quyền, nghĩa vụ của Công ty Liên doanh Điều hành I (bên chuyển giao) liên quan đến việc giải quyết tranh chấp giữa các bên theo thỏa thuận tại Khoản 8.2 Điều 11 của Hợp đồng thuê số CLJOC-2015-ADM-1682 ngày 18/12/2015, đó là quyền được khởi kiện bị đơn ra Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) bên cạnh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam để giải quyết các tranh chấp nêu trên.

Phía bị đơn Công ty Cổ phần E có yêu cầu Tòa án đình chỉ giải quyết vụ án, vì giữa bị đơn và Công ty Liên doanh Điều hành I đã có thỏa thuận mọi tranh chấp phát sinh từ tổn thất của Công ty Liên doanh Điều hành I phải được giải quyết tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) bên cạnh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam. Bị đơn yêu cầu được giải quyết tranh chấp với nguyên đơn tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam, địa điểm tại Thành phố Hồ Chí Minh theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng nói trên.

Vì vậy, tranh chấp giữa Tổng Công ty Bảo hiểm A với Công ty Cổ phần E về bồi thường thiệt hại phát sinh từ Hợp đồng thuê số CLJOC-2015-ADM-1682 ngày 18/12/2015 giữa Công ty Cổ phần E và Công ty Liên doanh Điều hành I, không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại điểm đ Khoản 1 Điều 192 của Bộ luật tố tụng dân sự. Tòa án nhân dân Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh căn cứ vào điểm đ Khoản 1 Điều 192 và điểm g Khoản 1 Điều 217 của Bộ luật tố tụng dân sự, để ban hành quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự, là đúng quy định của pháp luật. Yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn - Tổng Công ty Bảo hiểm A là không có căn cứ, nên không được chấp nhận.

[3] Án phí dân sự phúc thẩm: Do không được chấp nhận yêu cầu kháng cáo nên Tổng Công ty Bảo hiểm A phải nộp 300.000 (ba trăm ngàn) đồng, được trừ hết vào tiền tạm ứng án phí mà nguyên đơn đã nộp.

5

Tại phiên họp, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh – ông Cao Hoàng Thắng phát biểu và đề nghị Hội đồng phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn - Tổng Công ty Bảo hiểm A. Ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh là phù hợp quy định của pháp luật. Lưu ý, trong phần xét thấy của quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự cấp sơ thẩm áp dụng điểm đ Khoản 1 Điều 192 của Bộ luật tố tụng dân sự là đúng quy định, nhưng lại ghi sai nội dung điểm đ thành “không có quyền khởi kiện” quy định tại điểm a Khoản 1 Điều 192 của Bộ luật tố tụng dân sự, cần rút kinh nghiệm. Vì các lẽ trên, Căn cứ vào Điều 314 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Căn cứ Khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Giữ nguyên Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự số 383/2018/QĐST-DS ngày 22 tháng 8 năm 2018 của Tòa án nhân dân Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh. 2. Án phí dân sự phúc thẩm là 300.000 (ba trăm ngàn) đồng Tổng Công ty Bảo hiểm A phải nộp, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí 300.000 (ba trăm ngàn) đồng mà Tổng Công ty Bảo hiểm A đã nộp (bà Huỳnh Ngọc B nộp thay) theo biên lai thu số AA/2017/0026086 ngày 19/9/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận L, Thành phố Hồ Chí Minh. 3. Quyết định này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.