Quyết định 10/2020/QĐ-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

[1] Ngày 02/10/2014 ông Nguyễn Văn Phước A khởi kiện vợ chồng ông Trần Anh V , bà Phạm Ngọc N1 với yêu cầu trả lại 414 m2 đất tại thửa đất số 129, tờ bản đồ số 7, tại phường P, thành phố H, tỉnh Thừa Thiên Huế. Đơn khởi kiện của người khởi kiện ghi đầy đủ và đúng địa chỉ của bị đơn, Tòa án nhân dân thành phố H đã thụ lý vụ án số 114/2014/TLST-DS ngày 02/12/2014 và đã giao thông báo thụ lý vụ án, tiến hành triệu tập được bị đơn theo đúng địa chỉ mà nguyên đơn cung cấp và bị đơn đã tham gia tố tụng trong vụ án (các bút lục: 65, 68, 88, 89, 90, 112, 113). Vụ án cũng không thuộc trường hợp phát sinh người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan mới mà không xác định được địa chỉ cư trú; chỉ phát sinh thay đổi mới nơi cư trú bên phía người bị kiện; người kế thừa của người bị kiện trong trường hợp này gắn liền với việc thực hiện quyền và nghĩa vụ trong quan hệ dân sự đang có tranh chấp, gắn liền với quyền và nghĩa vụ tham gia tố tụng với tư cách đương sự đã được xác định là Bị đơn tại Tòa án; thuộc trường hợp hướng dẫn tại điểm a khoản 2 Điều 6 của Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Như vậy Quyết định đình chỉ số 16 nhận định người khởi kiện không ghi đầy đủ và đúng địa chỉ của người bị kiện để áp dụng Điều 473 Bộ luật Tố tụng dân sự và điểm c khoản 2 Điều 6 của Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao là chưa hợp lý.

[2] Ngày 11/4/2016 ông Trần Anh V chết, ngày 14/4/2016 bà Phạm Ngọc N1 chết. Ông V và bà N1 có 03 người con là Trần Anh T, Trần Mạnh T1 và Trần Mạnh H; hiện ông T đang tiếp tục định cư tại thửa đất 129 tranh chấp nêu trên, ông T1 chỉ có địa chỉ là Cộng hòa liên bang Đức, ông H địa chỉ cư trú tại thành phố Hồ Chí Minh. Nguyên đơn đã đề nghị Tòa án cấp sơ thẩm xác minh, thu thập địa chỉ của những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của bị đơn nhưng ông Trần Anh T không hợp tác cung cấp địa chỉ của ông Trần Mạnh T1. Trường hợp này các ông Trần Anh T, Trần Mạnh T1 và Trần Mạnh H là người được pháp luật quy định kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông V bà N1 nên tiếp tục tham gia tố tụng với vị trí bên phía bị đơn. Ông Trần Anh T đã tham gia tố tụng trong vụ án và là người đang trực tiếp giữ tài sản tranh chấp, ông Trần Mạnh T1 trong thời gian từ năm 2014 đến năm 2016 có 06 lần nhập cảnh Việt Nam, như vậy là gia đình của bị đơn có sự thường xuyên liên hệ với nhau trong thời gian tranh chấp đã đượcTòa án thụ lý. Người khởi kiện cho rằng thửa đất 129 diện tích 414m2 là của bên nguyên đơn ủy quyền cho ông Nguyễn Văn C trông coi giúp, bị đơn cho rằng thửa đất 129 trên là do bị đơn mua của ông Nguyễn Văn C (lời khai bà N1 tại bút lục 88); do đó đây là quan hệ dân sự mà những người kế thừa của bị đơn và nguyên đơn đều cùng phải thực hiện nghĩa vụ chứng minh tính hợp lý của việc sử dụng thửa đất 129 tranh chấp nêu trên. Những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của bị đơn đã không thông báo cho người khởi kiện và người liên quan trong quan hệ dân sự biết về nơi cư trú theo quy định tại khoản 3 Điều 40 của Bộ luật Dân sự 2015; theo hướng dẫn tại điểm a khoản 2 Điều 6 của Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thì trường hợp này “được coi là cố tình giấu địa chỉ và Tòa án tiếp tục giải quyết theo thủ tục chung mà không đình chỉ việc giải quyết vụ án vì lý do không tống đạt được cho bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan”

[3] Mặc khác, theo văn bản của Cục quản lý xuất nhập cảnh (phòng 7) ngày 10/4/2019 về Lịch sử hồ sơ cấp hộ chiếu ( bút lục 320) thì chỉ xác định lần cấp hộ chiếu cho ông Trần Mạnh T1 ngày 02/3/2000 của số hộ chiếu AX0100520, hộ chiếu này hết hạn ngày 02/3/2005. Theo Công văn 3259/PA08-DD3 ngày 10/4/2019 của Phòng quản lý xuất nhập cảnh Công an Thừa Thiên Huế thì ông Trần Mạnh T1 đã sử dụng hộ chiếu số AX0100520 để xuất nhập cảnh Việt Nam 06 lần từ ngày 14/01/2003 đến 23/8/2007; sử dụng hộ chiếu N1201644 để xuất nhập cảnh Việt Nam 02 lần từ 20/3/2011 đến 28/3/2011; sử dụng hộ chiếu N1500696 để xuất nhập cảnh Việt Nam nhiều lần từ ngày 05/7/2011 đến 22/6/2016 (10 lần). Như vậy ngoài lần cấp hộ chiếu ngày 02/3/2000 của số hộ chiếu AX0100520 của Cục xuất nhập cảnh, thì ông T1 còn được cấp hộ chiếu N1201644 và N1500696 nhưng Cục xuất nhập cảnh không có hồ sơ lịch sử cấp hộ chiếu. Theo quy định tại Nghị định 136/2007/NĐ-CP ngày 18/7/2017 của Chính phủ về xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam thì có 02 trường hợp cấp hộ chiếu phổ thông là Cục quản lý xuất nhập cảnh và Cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài. Trường hợp Cơ quan đại diện ngoại giao ở nước ngoài cấp hộ chiếu thì đương nhiên có hồ sơ lịch sử cấp hộ chiếu. Theo Công văn số 2826 /CV-TAND ngày 22/8/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế gửi Đại sứ quán Việt Nam tại Cộng hòa liên bang Đức về việc xác minh địa chỉ của ông T1, đã không thể hiện đầy đủ các thông tin về các hộ chiếu, các lần xuất nhập cảnh của ông Trần Mạnh T1 như nêu trên là thiếu sót làm cho cơ quan được xác minh là Đại sứ quán không có thông tin về ông Trần Mạnh T1. Hình thức của Văn bản thu thập thông tin cũng không đúng và đầy đủ theo quy định tại khoản 3 Điều 97 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Hơn nữa, hiện nay gia đình ông Trần Anh T đang là người trực tiếp quản lý sử dụng tài sản tranh chấp đã tham gia tố tụng trong vụ án. Những tài liệu, chứng cứ mà bên nguyên đơn đã cung cấp như “ Văn tự đoạn mãi nhà và vườn” được lập và chứng thực của chính quyền chế độ cũ năm 1951 (bút lục 10), “Tờ ủy quyền” được lập ngày 24/5/1975 (bút lục 46) và tài liệu của bên bị đơn gồm “Đơn xin làm nhà trên đất tư” do bà Phạm Ngọc N1 ký đơn ngày 28/02/1986 (bút lục 48,49) “Đơn xin thỏa thuận cho làm nhà trên đất tư” do ông Nguyễn Văn C ký đơn ngày 28/02/1986 (bút lục 50) cho thấy việc đình chỉ giải quyết vụ án có thể làm thiệt hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của bên nguyên đơn.