Quyết định 09/2026/QĐST-TBC — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người đã chết

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 6 - QUẢNG NINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: bà Dương Thị Thu Hà

Thư ký phiên họp: ông Lê Hồng Sơn - Thư ký Tòa án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 – Quảng Ninh tham gia phiên họp: ông Vương Hải Nam - Kiểm sát viên

Ngày 04 tháng 6 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 6 - Quảng Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 21/2026/TLST-VDS, ngày 12 tháng 01 năm 2026 về việc “yêu cầu tuyên bố một người đã chết” đối với anh Dương Tiến Thành, sinh năm: 1985; nơi cư trú cuối cùng: khu Hồng Phong, phường Móng Cái 2, tỉnh Quảng Ninh, theo quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 10/2026/QĐST-VDS, ngày 25 tháng 5 năm 2026, gồm người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu: bà Đinh Thị Hiến, sinh năm: 1959; nơi thường trú: số 73 Nguyễn Thái Học, khu Hồng Phong, phường Móng Cái 2, tỉnh Quảng Ninh.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: ông Dương Đức Sinh, sinh năm: 1958; nơi thường trú: số 73 Nguyễn Thái Học, khu Hồng Phong, phường Móng Cái 2, tỉnh Quảng Ninh.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, đơn sửa đổi, bổ sung, đơn trình bày, quan điểm của bà Đinh Thị Hiến trong quá trình giải quyết thể hiện:

Bà Đinh Thị Hiến và ông Dương Đức Sinh là vợ chồng, quá trình chung sống có 03 (ba) con chung là Dương Thị Hoài, sinh năm: 1984, anh Dương Tiến Thành, sinh năm: 1985 và Dương Tiến Tăng, sinh năm: 1991, cư trú và sinh sống tại số 73 Nguyễn Thái Học, khu Hồng Phong, phường Ninh Dương, thành phố Móng Cái (nay là phường Móng Cái 2), tỉnh Quảng Ninh. Ngày 28/02/2011, anh Thành xin phép gia đình đi chơi với bạn tại Hải Phòng. Đến ngày 03/3/2011, anh Thành mượn điện thoại của hành khách cùng chuyến xe gọi về cho gia đình thông báo đang trên đường về nhà. Kể từ thời điểm đó đến nay, anh Thành không còn liên lạc và gia đình không nhận được bất kỳ tin tức nào về anh Thành. Sau khi mất liên lạc, gia đình đã liên hệ với chủ thuê bao điện thoại mà anh Thành mượn để hỏi thông tin đồng thời nhờ người thân, bạn bè tìm kiếm, đăng tin trên mạng xã hội nhưng không có kết quả. Gia đình đã báo cho trưởng thôn khu, Công an địa phương tiếp nhận thông tin, dán tờ rơi tìm kiếm tại các bến xe, khu vực đông người, nhờ các tài xế đường dài hỗ trợ phát tờ rơi tại các tỉnh miền Trung, miền Nam nhưng không có thông tin xác thực nào.

Do anh Dương Tiến Thành biệt tích nhiều năm liên tục (từ cuối năm 2011 đến nay) không có thông tin xác thực là còn sống nên bà Đinh Thị Hiến (mẹ đẻ) của anh Dương Tiến Thành yêu cầu Toà án tuyên bố một người đã chết đối với anh Dương Tiến Thành, sinh năm: 1985; nơi cư trú cuối cùng: khu Hồng Phong, phường Móng Cái 2, tỉnh Quảng Ninh.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Dương Đức Sinh (bố đẻ) của anh Dương Tiến Thành trong quá trình giải quyết có bản trình bày phù hợp lời khai của người yêu cầu bà Đinh Thị Hiến về mối quan hệ nhân thân, đồng thời đồng ý với yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Dương Tiến Thành đã chết. Tại đơn xin giải quyết vắng mặt, ông Sinh giữ nguyên quan điểm đồng ý với ý kiến của bà Đinh Thị Hiến.

Tại phiên họp người yêu cầu là bà Đinh Thị Hiến vắng mặt nhưng đề nghị giải quyết vắng mặt, đồng thời có quan điểm giữ nguyên yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Dương Tiến Thành đã chết.

Các tài liệu chứng cứ người yêu cầu bà Đinh Thị Hiến đã nộp kèm theo đơn yêu cầu: Căn cước công dân (05 bản sao); Đơn đề nghị về xác nhận một người biệt tích (01 bản chính); Hợp đồng ủy quyền (01 bản chính); Giấy đăng ký hoạt động của Văn phòng Luật sư (01 bản sao); Giấy khai sinh (01 bản sao; 01 bản photo); Giấy chứng minh nhân dân (01 bản photo); Phiếu chuyển phát nhanh EMS (01 bản photo); Đơn đề nghị về việc xin miễn tạm ứng lệ phí (01 bản chính); Đơn đề nghị (01 bản chính);

Các tài liệu chứng cứ do Tòa án thu thập trong quá trình giải quyết: Đơn trình bày của bà Đinh Thị Hiến và ông Dương Đức Sinh; Biên bản làm việc của Công an phường Móng Cái 2; Công văn của UBND phường Móng Cái 2, tỉnh Quảng Ninh; Biên bản làm việc với khu phố và những người hàng xóm của anh Dương Tiến Thành; Thủ tục đăng Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với anh Dương Tiến Thành trên Báo Nhân dân, Đài Tiếng nói Việt Nam, Cổng thông tin của Tòa án nhân dân tối cao và Cổng thông tin điện tử của tỉnh Quảng Ninh theo quy định của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Quảng Ninh phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật, quan điểm giải quyết quyết việc dân sự: về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký và của những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự kể từ khi thụ lý đến trước thời điểm mở phiên họp, đã tuân thủ đúng trình tự thủ tục tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và tư cách tham gia tố tụng của các đương sự. Sau khi đánh giá chứng cứ, tài liệu trong hồ sơ việc dân sự, trình tự thủ tục đăng tin kèm theo đúng quy định của pháp luật, đã đề nghị Tòa án chấp nhận Đơn yêu cầu của bà Đinh Thị Hiến về việc tuyên bố một người đã chết đối với anh Dương Tiến Thành, xác định ngày chết của anh Dương Tiến Thành là ngày 02/01/2017.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 6 - Quảng Ninh nhận định:

[1]. Về tố tụng:

Yêu cầu của bà Đinh Thị Hiến yêu cầu tuyên bố một người đã chết đối với anh Dương Tiến Thành, sinh năm: 1985 có nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích tại khu Hồng Phong, phường Móng Cái 2, tỉnh Quảng Ninh thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 6 - Quảng Ninh theo quy định tại khoản 4 Điều 27; Điều 35; điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS).

Bà Đinh Thị Hiến là mẹ đẻ của anh Dương Tiến Thành nên việc bà Hiến làm đơn yêu cầu tuyên bố một người đã chết đối với anh Thành là đảm bảo tư cách người yêu cầu theo quy định tại khoản 5 Điều 68 BLTTDS.

Ông Dương Đức Sinh là bố đẻ của anh Dương Tiến Thành nên tại đơn yêu cầu, đơn sửa đổi bổ sung đơn yêu cầu bà Hiến đưa thông tin ông Sinh là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong việc dân sự là phù hợp với quy định tại khoản 6 Điều 68 BLTTDS.

Bà Đinh Thị Hiến và ông Dương Đức Sinh ủy quyền cho Văn phòng Luật sư Thiên Kim; người đại diện theo pháp luật: ông Hoàng Thanh Tiến - Trưởng Văn phòng; địa chỉ: số 02 Nguyễn Văn Trỗi, phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh tham gia tố tụng nên tại Thông báo thụ lý việc dân sự số 21/2026/TLST-VDS, ngày 12/01/2026 về việc “yêu cầu tuyên bố một người đã chết”, Tòa án xác định người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Văn phòng Luật sư Thiên Kim; người đại diện theo pháp luật: ông Hoàng Thanh Tiến - Trưởng Văn phòng; địa chỉ: số 02 Nguyễn Văn Trỗi, phường Móng Cái 1, tỉnh Quảng Ninh. Tuy nhiên, căn cứ Điều 74 BLDS, Điều 33 Luật Luật sư, thì Văn phòng Luật sư không có tư cách pháp nhân nên không đủ điều kiện làm người đại diện theo ủy quyền của đương sự quy định tại khoản 2 Điều 85 BLTTDS.

Về việc vắng mặt của người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ tại phiên họp nhưng đều có đơn xin giải quyết vắng mặt và giữ nguyên quan điểm, do đó, việc vắng mặt của các đương sự không ảnh hưởng đến việc giải quyết việc dân sự. Căn cứ khoản 2, khoản 3 Điều 367 của BLTTDS, Tòa án vẫn tiến hành phiên họp.

[2]. Về nội dung:

Căn cứ nội dung đơn yêu cầu, quan điểm giải quyết cùng các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự thể hiện: bà Đinh Thị Hiến và ông Dương Đức Sinh là bố mẹ đẻ của anh Dương Tiến Thành, sinh năm: 1985 cư trú và sinh sống tại khu Hồng Phong, phường Ninh Dương, thành phố Móng Cái (nay là phường Móng Cái 2), tỉnh Quảng Ninh. Ngày 28/02/2011, anh Thành xin phép gia đình đi chơi với bạn tại Hải Phòng. Đến ngày 03/3/2011, anh Thành mượn điện thoại của hành khách cùng chuyến xe gọi về cho gia đình thông báo đang trên đường về nhà. Kể từ thời điểm đó đến nay, anh Thành không còn liên lạc và gia đình không nhận được bất kỳ tin tức nào về anh Thành. Sau khi mất liên lạc, gia đình đã liên hệ chủ động tìm kiếm anh Thành bằng nhiều hình thức nhưng không có kết quả. Do anh Thành biệt tích nhiều năm liên tục (từ cuối năm 2011 đến nay) không có thông tin xác thực là còn sống nên bà Đinh Thị Hiến (mẹ đẻ) của anh Thành yêu cầu Toà án tuyên bố một người đã chết đối với anh Dương Tiến Thành.

Sau khi thụ lý việc dân sự, Tòa án đã ra quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết, tuy nhiên, đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu nhưng anh Thành không trở về, người yêu cầu không rút đơn yêu cầu. Nên trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày hết thời hạn thông báo Tòa án mở phiên họp xét đơn yêu cầu theo quy định tại khoản 1 Điều 392 BLTTDS.

Đối chiếu quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự: “Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây:

... d) Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này”.

Do đó, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của bà Đinh Thị Hiến tuyên bố một người đã chết đối với anh Dương Tiến Thành.

Về xác định ngày chết của anh Dương Tiến Thành: căn cứ khoản 2 Điều 71, Điều 147 và Điều 148 Bộ luật Dân sự, đối với trường hợp anh Dương Tiến Thành là người biệt tích khỏi nơi cư trú mà sau 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là anh Dương Tiến Thành còn sống. Theo đó, ngày chết của người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết được xác định là ngày đầu tiên kế tiếp của ngày kết thúc thời hạn 05 năm liền kể từ ngày biết được tin tức cuối cùng về người đó; nếu không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng; nếu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng.

Tại Đơn xin giải quyết vắng mặt ngày 02/6/2026, người yêu cầu bà Đinh Thị Hiến trình bày “cuối năm 2011 là đã không còn bất cứ tin tức gì của con tôi”, như vậy, người yêu cầu không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của năm tiếp theo năm có tin tức cuối cùng là ngày 01/01/2012.

Do đó, ngày chết của anh Dương Tiến Thành được xác định là ngày 02/01/2017.

Về quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản của người bị Tòa án tuyên bố là đã chết được giải quyết theo quy định của pháp luật theo quy định tại Điều 72 của Bộ luật Dân sự.

[3]. Về lệ phí dân sự sơ thẩm: mặc dù khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/ 2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, quy định về các trường hợp phải chịu lệ phí dân sự sơ thẩm nhưng bà Đinh Thị Hiến, sinh năm: 1959 (nhiều hơn 60 tuổi), nên đối chiếu điểm đ khoản 1 và khoản 2 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án có căn cứ miễn lệ phí Tòa án cho bà Đinh Thị Hiến.

[4]. Về quyền kháng cáo: đương sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

[5]. Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Quảng Ninh là phù hợp, có cơ sở chấp nhận.

Vì các lẽ trên: