- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Huỳnh Thị Ngọc P - Trần Huy C yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự"
- Tòa quyết gì? và các Điều 149, Điều 361, Điều 372, Điều 378 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Điều 2 Luật người cao tuổi năm 2009, điểm đ khoản 1 Điều 12 và Điều 14 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án.
- Căn cứ chính? Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 14 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 17 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 09/2026/QĐST-DS | Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 31 tháng 7 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 17 – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Ngọc Quyết.
Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thu Hồng - Thư ký Toà án.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 17 – Thành phố Hồ Chí Minh
tham gia phiên họp: Ông Võ Anh Duy - Kiểm sát viên.
Ngày 31 tháng 7 năm 2026, tại trụ sở Toà án nhân khu vực 17 – Thành phố
Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 03/2026/TLST-VDS ngày 22 tháng 4 năm 2026 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc lao động số: 03/2026/QĐST-DS ngày 16 tháng 7 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Huỳnh Thị Ngọc P, sinh năm
1963; Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx; địa chỉ: Tổ A, khu phố T, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh. Có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
+ Ông Trần Quốc Q, sinh năm 1983;
+ Bà Trần Thị Hồng N, sinh năm 1985;
+ Bà Trần Thị Hồng N1, sinh năm 1987;
Cùng địa chỉ: Tổ A, khu phố T, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh. Có
đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
- Theo đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự và lời
khai trong quá trình giải quyết người yêu cầu bà Huỳnh Thị Ngọc P trình bày:
Bà Huỳnh Thị Ngọc P có chồng là ông Trần Văn K, chết năm 2022 (Theo
giấy chứng tử số 43 ngày 04/11/2022). Vợ chồng bà có 04 người con là anh Trần Quốc Q, chị Trần Thị Hồng N, chị Trần Thị Hồng N1 và anh Trần Huy C. Anh Trần Huy C khi sinh ra khỏe mạnh bình thường, đến năm anh 02 tuổi thì bị sốt cao, co giật, gia đình có đưa đi điều trị nhưng sau đó phát triển không bình thường. Trong quá trình sinh sống: không có khả năng tiếp thu bất kỳ kiến thức xã hội nào, chỉ có thể tự vệ sinh cá nhân ngoài ra mọi vấn đề sinh hoạt, ăn uống hằng ngày đều phụ thuộc vào người thân. Chính quyền địa phương đã làm hồ sơ cho anh C được nhận trợ cấp xã hội hàng tháng. Tại Giấy khám sức khỏe tâm thần ngày 18/9/2025 của Bệnh viện T kết luận anh Trần Huy C "Chậm phát triển tâm thần nặng (F72)". Để tiến hành thủ tục phân chia di sản thừa kế của ông Trần Văn K, bà P đã làm đơn yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 17 - Thành phố Hồ Chí Minh tuyên bố anh Trần Huy C là người mất năng lực hành vi dân sự.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Trần Quốc Q, chị Trần Thị
Hồng N và chị Trần Thị Hồng N1 thống nhất trình bày:
Anh Trần Huy C là em ruột của anh Q, chị N và chị N1. Các anh chị thống
nhất với lời trình bày về việc yêu cầu Toà án tuyên bố anh Trần Huy C mất năng lực hành vi dân sự của bà Huỳnh Thị Ngọc P và có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 17 – Thành phố Hồ Chí Minh
phát biểu ý kiến:
+ Về việc tuân theo pháp luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ
việc của Thẩm phán, Thư ký và người tham gia tố tụng: kể từ khi nhận đơn, thụ lý, giải quyết vụ việc và tại phiên họp đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
+ Về nội dung vụ việc: Lời trình bày và các chứng cứ do người yêu cầu cung
cấp phù hợp với quy định của pháp luật, có đủ căn cứ để xác định ông Trần Huy C là người bị mất năng lực hành vi dân sự. Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Huỳnh Thị Ngọc P.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ được thẩm tra tại
phiên họp, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Tòa án nhân dân khu vực 17 – Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:
Về tố tụng: Căn cứ vào đơn yêu cầu của bà Huỳnh Thị Ngọc P thì đây
là vụ việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng Dân sự. Người bị yêu cầu có địa chỉ thường trú tại tổ A, khu phố T, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh nên Tòa án nhân dân khu vực 17 – Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại Điều 27, Điều 35 và Điều 39 Bộ luật Tố tụng Dân sự.
Về nội dung:
Bà Huỳnh Thị Ngọc P là mẹ anh Trần Huy C. Bà P và những người có
quyền lợi và nghĩa vụ liên quan thống nhất sự việc năm anh Trần Huy C 02 tuổi thì bị sốt cao, co giật, gia đình có đưa đi điều trị nhưng sau đó phát triển không bình thường.Trong quá trình sinh sống: Ông C chỉ có thể tự vệ sinh cá nhân còn lại mọi sinh hoạt khác đều hoàn toàn phụ thuộc vào sự chăm sóc của người thân; không có khả năng học tập (học vấn: 0/12); không có khả năng giao tiếp; không có khả năng nhận thức xã hội; không có khả năng lao động; rối loạn các năng lực định hướng; cảm xúc: vô cảm; tri giác: không có ảo tưởng, ảo giác; tư duy: không ngôn ngữ, không ám ảnh, định kiến, hoang tưởng; trí nhớ: không có khả năng ghi nhận, lưu trữ và tái hiện thông tin; trí tuệ: không có khả năng suy luận, phán đoán, phân tích, tổng hợp; chú ý: không tập trung; hành vi tác phong: hoạt động ý chí: rối loạn; hoạt động bản năng: ăn ngủ được.
Ngày 18/09/2025, anh Trần Huy C được gia đình đưa đi khám sức khỏe
tâm thân tại Bệnh viện T và được kết luận: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72).
Ngày 30/01/2026, anh Trần Huy C được gia đình đưa đi giám định sức
khỏe tại Hội đồng Giám định y khoa Thành phố Hồ Chí Minh và được xác định: dạng tật: Thần kinh tâm thần; mức độ khuyết tật: Nặng.
Ngày 25/5/2026 Tòa án đã ban hành Quyết định số 09/2026/QĐ-TCGĐ
trưng cầu giám định Viện pháp Y Tâm thần T1, tình trạng bệnh của anh Trần Huy C. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 404/KL-VPYTW ngày 14/7/2026, của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương T1 như sau: “Tại thời điểm giám định đối tượng Trần Huy C bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F72. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.
Như vậy đã có đủ căn cứ để chấp nhận yêu cầu của bà Huỳnh Thị Ngọc P
xác định ông Trần Huy C là người mất năng lực hành vi dân sự.
Xét lời đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát và yêu cầu của bà Huỳnh
Thị Ngọc P là phù hợp quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng Dân sự nên được chấp nhận.
Chi phí giám định: Chi phí giám định hết số tiền 4.950.000 đồng, bà
Huỳnh Thị Ngọc P tự nguyện chịu, đã quyết toán xong.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Huỳnh Thị Ngọc P là người cao
tuổi nên thuộc trường hợp được miễn lệ phí.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào Điều 22 Bộ luật dân sự; Khoản 1 Điều 27, Điều 35, Điều 39
và các Điều 149, Điều 361, Điều 372, Điều 378 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Điều 2 Luật người cao tuổi năm 2009, điểm đ khoản 1 Điều 12 và Điều 14 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án.
1. Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Huỳnh Thị Ngọc P.
Tuyên bố: Ông Trần Huy C, sinh ngày 28/6/1991; Căn cước công dân số:
xxxxxxxxxxxx; địa chỉ thường trú: tổ A, khu phố T, phường T, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự.
2. Lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Huỳnh Thị Ngọc P thuộc trường hợp
được miễn lệ phí.
3. Về chi phí giám định: Bà Huỳnh Thị Ngọc P tự nguyện chịu toàn bộ số
tiền 4.950.000 đồng (Bốn triệu, chín trăm năm mươi nghìn đồng), đã quyết toán xong.
Người yêu cầu được quyền kháng cáo Quyết định trong thời hạn 10 ngày
kể từ ngày kể từ ngày Toà án công bố quyết định. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo Quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được tống đạt hợp lệ. Viện kiểm sát có quyền kháng nghị theo quy định của pháp luật.
| Nơi nhận: - TAND Thành phố Hồ Chí Minh; - VKSND khu vực 17 – Thành phố Hồ Chí Minh; - THADS Thành phố Hồ Chí Minh; - Các đương sự; - Lưu: VT, HSVA. | TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Ngọc Quyết |