Quyết định 09/2025/QĐST-DS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định t…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của ông Trần Đức H. Tuyên bố ông Trần Đức Văn Đ, sinh ngày 29/4/1992, Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx, nơi thường trú: Khu phố T, phường H, tỉnh Gia Lai là người mất năng lực hành vi dân sự.
Căn cứ chính? Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 161 Bộ luật Tố tụng dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 6 - GIA LAI
TỈNH GIA LAI

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 09/2025/QĐST-DS

Gia Lai, ngày 28 tháng 8 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 6 - GIA LAI

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Trần Hồng Hoàng.

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Trần Tuyết Mai - Thư ký Tòa án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Gia Lai tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Hoàng Quang - Kiểm sát viên.

Ngày 28 tháng 8 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 6 - Gia Lai, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 08/2025/TLST-DS ngày 01 tháng 8 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 64/2025/QĐST-DS ngày 22 tháng 8 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Trần Đức H, sinh ngày 01/01/1943; Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx; quê quán: Phường H, tỉnh Gia Lai; nơi thường trú: Tổ C, khu phố T, phường H, tỉnh Gia Lai.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Không có.

- Những người tham gia tố tụng khác: Không có.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Theo đơn yêu cầu của ông Trần Đức H, lời khai trong quá trình giải quyết: Ông có con trai tên là Trần Đức Văn Đ, sinh năm 1992 hiện đang cư trú cùng ông tại địa chỉ: Khu phố T, phường H, tỉnh Gia Lai. Con ông từ khi sinh ra đã mắc bệnh Down, từ nhỏ đến lớn đều sống phụ thuộc vào gia đình, không tự chăm sóc được bản thân, không đi học và không biết chữ, không thể tự lao động nuôi sống bản thân. Hiện tại con ông đang được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng theo quy định.

Theo Kết luận số 1366/KLGĐ ngày 21/8/2025 của Trung tâm giám định pháp y tâm thần khu vực miền T thì con ông bị chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD-10)/ Hội chứng Down (Q90-ICD-10) và mất năng lực hành vi dân sự. Do đó, nay ông yêu cầu Tòa án giải quyết, tuyên bố ông Trần Đức Văn Đ là người mất năng lực hành vi dân sự.

Vì điều kiện tuổi cao, đi lại khó khăn, ông đề nghị được vắng mặt tại các buổi làm việc và tại các phiên họp giải quyết yêu cầu trên của ông.

- Ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Gia Lai: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký Tòa án trong thời gian chuẩn bị xét đơn yêu cầu và tại phiên họp; việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng đúng theo qui định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Trần Đức H, tuyên bố ông Trần Đức Văn Đ là người mất năng lực hành vi dân sự, ông H phải chịu chi phí trưng cầu giám định và được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 6 - Gia Lai nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết: Ông H yêu cầu tuyên bố ông Trần Đức Văn Đ là người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Ông Đ là người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự cư trú tại phường H, tỉnh Gia Lai nên theo Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2025, Tòa án nhân dân khu vực 6 - Gia Lai có thẩm quyền giải quyết.

Về sự vắng mặt của đương sự: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự đề nghị giải quyết vắng mặt. Căn cứ quy định tại Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt ông H.

Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 1366/KLGĐ ngày 21/8/2025 của Trung tâm P thì ông Trần Đức Văn Đ bị chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD-10)/ Hội chứng Down (Q90-ICD-10), mất năng lực hành vi dân sự. Tại khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”. Vì vậy, ông H là cha của ông Đ yêu cầu tuyên bố ông Đ là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ nên yêu cầu này được chấp nhận.

Ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân khu vực 6 - Gia Lai về việc giải quyết việc dân sự là có căn cứ, đúng qui định của pháp luật.

Về chi phí trưng cầu giám định: Ông H phải chịu, ông H đã nộp xong. [6] Về lệ phí: Ông H là người cao tuổi nên được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 27, Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, các điều 149, 161, 162, 370, 371, 372, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2025;

- Căn cứ khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ Điều 4, khoản 2 Điều 12, khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội qui định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án.

- Chấp nhận yêu cầu của ông Trần Đức H. Tuyên bố ông Trần Đức Văn Đ, sinh ngày 29/4/1992, Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx, nơi thường trú: Khu phố T, phường H, tỉnh Gia Lai là người mất năng lực hành vi dân sự.

- Về chi phí trưng cầu giám định: Ông Trần Đức H phải chịu, ông H đã nộp xong.

- Về lệ phí và tạm ứng lệ phí: Ông Trần Đức H là người cao tuổi nên được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết yêu cầu về dân sự. Khi thụ lý việc dân sự, ông H là người cao tuổi được miễn nộp tạm ứng lệ phí nên không xem xét việc trả lại.

- Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Trường hợp họ không có mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự thì thời hạn đó được tính từ ngày họ nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.