- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Vòng Khải N"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của ông Vòng Khải N về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết”.
- Căn cứ chính? Điều 71 Bộ luật Dân sự; Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 3 - ĐỒNG NAI —————————— | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 09/2025/QĐST-DS | Đồng Nai, ngày 02 tháng 12 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v yêu cầu tuyên bố một người là đã chết
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 3 - ĐỒNG NAI
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Bùi Thị Liên
Thư ký phiên họp: Bà Đặng Thị Thu Huyền - Thư ký Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai tham gia phiên họp: Ông Trần Phú Lộc - Kiểm sát viên.
Ngày 02 tháng 12 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 259/2025/TLST-VDS ngày 23 tháng 5 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 421/2025/QĐST-DS ngày 21 tháng 10 năm 2025 và Quyết định hoãn phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 489/2025/QĐST-DS ngày 11 tháng 11 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Vòng Khải N, sinh năm 1958. Địa chỉ cư trú: ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai).
- Người đại diện hợp pháp của người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Xuân T, sinh năm 1962. Địa chỉ cư trú: khu phố x, phường TD, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
- Người bị yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Vòng Thị C, sinh năm 1973. Nơi cư trú trước khi biệt tích: Ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là: Ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai).
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Ông Vòng Khải Ô, sinh năm 1956;
Địa chỉ: Ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai).
2. Ông Vòng Khải V, sinh năm 1960 (đã chết năm 2017, không có vợ con).
Địa chỉ: Ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai).
3. Bà Vòng Thị Nguyệt P, sinh năm 1962;
Địa chỉ: khu phố x, phường TT, Tp. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai (nay là: khu phố x, phường Tam Hiệp, tỉnh Đồng Nai).
4. Ông Vòng Khải H, sinh năm 1964;
Địa chỉ: ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là: ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai).
5. Bà Vòng Thu V, sinh năm 1970;
Địa chỉ: khu phố x, phường TP, Tp. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai (nay là: khu phố x, phường Tân Triều, tỉnh Đồng Nai).
Những người tham gia tố tụng khác: Không có. (Ông N, ông Ô, bà P có mặt; Bà V, ông T có đơn xin vắng mặt; Ông H vắng
mặt)
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
* Người yêu cầu – Ông Vòng Khải N trình bày: Ông và bà Vòng Thị C là anh em ruột, là con của ông Vòng Kểnh C, sinh năm 1933 (đã chết năm 2000) và bà Chướng S, sinh năm 1933 (chết năm 2018). Ông và bà C có cùng hộ khẩu và cùng sinh sống tại: Ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai). Năm 2013 đến nay, bà C tự ý bỏ nhà đi không có tin tức, không ai biết địa chỉ, ông và gia đình đã tìm kiếm nhiều nơi nhưng không có kết quả. Đến năm 2021, ông đã làm thủ tục yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất tích đối với bà C. Ngày 26/3/2021, Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai đã ban hành Quyết định số 02/2021/QĐVDS-ST về việc tuyên bố một người mất tích đối với bà Vòng Thị C. Kể từ năm 2021 đến nay đã trên 04 năm ông và những người thân trong gia đình không ai biết bà C đi đâu, còn sống hay đã chết. Để có căn cứ giải quyết phân chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật đối với di sản do cha mẹ để lại không có di chúc. Nên ông làm đơn yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố một người đã chết đối với bà Vòng Thị C, sinh năm 1973; Nơi cư trú cuối cùng: ấp 7, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là: Ấp 7, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai). Ông N tự nguyện chịu toàn bộ các chi phí cho việc đăng, phát thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với bà Vòng Thị C.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – Ông Vòng Khải Ô và bà Vòng Thị Nguyệt P thống nhất trình bày: Các ông, bà đều khai thống nhất với lời khai của ông Vòng Khải N, đồng ý với yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với bà Vòng Thị C của ông N và cũng đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu tuyên bố bà Vòng Thị C đã chết.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – Ông Vòng Khải V trình bày:
Ông Vòng Khải V đã chết năm 2017, không có vợ con nên không có lời khai.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – Ông Vòng Khải H trình bày: Ông gặp bà C lần gần đây nhất là vào khoảng năm 2008. Ngày 14/6/2014, bà C có gọi điện thoại về cho ông hỏi thăm sức khỏe mọi người trong gia đình, rồi báo tình hình sức khỏe của bà C là bệnh nặng, khả năng không qua khỏi được. Từ đó đến nay, ông không nhận được cuộc điện thoại nào khác cũng như không gặp mặt bà C. Ông không có ý kiến gì đối với yêu cầu khởi kiện của ông Vòng Khải N, đề nghị ông N thực hiện các thủ tục theo quy định của pháp luật và tự chịu các chi phí tố tụng phát sinh (nếu có).
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – Bà Vòng Thu V trình bày: Bà có gặp bà C lần gần đây nhất là vào khoảng năm 2013. Đến năm 2014 (bà không nhớ rõ ngày tháng) thì bà C có gọi điện thoại về hỏi thăm sức khỏe mọi người trong gia đình. Từ đó đến nay, bà không nhận được cuộc điện thoại nào khác cũng như không gặp mặt bà C. Bà không có ý kiến gì đối với yêu cầu khởi kiện của ông Vòng Khải N, đề nghị ông N thực hiện các thủ tục theo quy định của pháp luật và tự chịu các chi phí tố tụng phát sinh (nếu có).
Ý kiến của đại diện VKSND khu vực 3 – Đồng Nai:
Về thủ tục tố tụng: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký trong suốt quá trình tố tụng đều đúng quy định pháp luật. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng dân sự đều được thực hiện đầy đủ, quyền lợi và nghĩa vụ tố tụng của các đương sự được bảo đảm.
Về nội dung vụ việc: Bà Vòng Thị C, sinh năm 1973; Nơi cư trú cuối cùng: ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là: Ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai). Từ năm 2013 đến nay bà C đã bỏ đi khỏi địa phương và không liên lạc gì với gia đình. Ngày 26/3/2021, Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Đồng Nai kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng) đã ban hành Quyết định số 02/2021/QĐVDS-ST về việc tuyên bố một người mất tích đối với bà Vòng Thị C. Kể từ năm 2021 đến nay không ai biết bà C đi đâu, còn sống hay đã chết. Vì vậy ông N yêu cầu Tòa án tuyên bố bà C là đã chết.
Quá trình giải quyết vụ việc, Tòa án đã tiến hành các thủ tục Thông báo tìm người bị yêu cầu tuyên bố đã chết, đăng trên Cổng thông tin điện tử, đăng báo Thanh Niên 03 kỳ liên tiếp nhưng vẫn không có thông tin về bà C. Do đó, xét đơn yêu cầu của ông Vòng Khải N về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Vòng Thị C đã chết là có căn cứ. Đề nghị Tòa án căn cứ Điều 370 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 71 và Điều 72 Bộ luật dân sự năm 2015 chấp nhận yêu cầu ông Vòng Khải N, tuyên bố bà Vòng Thị C là đã chết.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Khu vực 3 - Đồng Nai nhận định:
Xét về thủ tục tố tụng:
Người yêu cầu – Ông Vòng Khải N là anh trai của bà Vòng Thị C đã làm thủ tục yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Vòng Thị C, sinh năm 1973; Nơi cư trú cuối cùng: ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là: Ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai) đã chết. Căn cứ vào khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 391 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, ông N có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố bà C là đã chết và Tòa án xác định đây là yêu cầu dân sự về việc tuyên bố một người là đã chết, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay do Tòa án nhân dân khu vực 3 - Đồng Nai kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng).
Tại phiên họp, người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu – ông Nguyễn Xuân T và bà Vòng Thu V có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt, riêng ông Vòng Khải H đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt. Tuy nhiên, ông T, bà V và ông H đã có lời khai thể hiện việc không có ý kiến về các yêu cầu của ông N đối với thủ tục tuyên bố bà C đã chết. Do đó, căn cứ các quy định tại khoản 2, 3 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành phiên họp.
Xét về nội dung yêu cầu: Tại hồ sơ, bản tự khai và tại phiên họp các đương sự đều trình bày không xác định được ngày, tháng có tin tức cuối cùng của bà Vòng Thị C mà chỉ xác định được năm 2013. Đồng thời, tại biên bản xác minh ngày 28/11/2025 của Công an xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai thể hiện: “Bà Vòng Thị C, sinh năm 1973; Nơi cư trú cuối cùng: ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là: Ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai) từ năm 2013 cho đến nay không còn sinh sống ở địa phương, bà C đi đâu, làm gì địa phương không nắm rõ”.
Quá trình giải quyết việc dân sự, Tòa án đã tiến hành các thủ tục theo quy định về việc ra thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số 298/2025/QĐ-TA ngày 12/6/2025 và ông Vòng Khải N đã thực hiện thủ tục thông báo tìm kiếm thông tin của bà Vòng Thị C trên Báo Thanh Niên trong ba số liên tiếp từ số 171 ngày 20/6/2025, số 172 ngày 21/6/2025 và số 17 ngày 22/6/2025; đăng trên cổng thông tin điện tử của Tòa án và phát sóng trên Đài tiếng nói Việt N tại thành phố Hồ Chí Minh trong 03 ngày liên tiếp (vào các ngày 19/6/2025, 20/6/2025 và 21/6/2025) nhưng đến nay vẫn không có tin tức gì của bà Vòng Thị C.
Do các đương sự không xác định được chính xác ngày, tháng mà bà C biệt tích mà chỉ nhớ năm bà C bỏ đi biệt tích là năm 2013. Ngày 26/3/2021, Tòa án nhân dân huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Đồng Nai kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng) đã ban hành Quyết định số 02/2021/QĐVDS-ST về việc tuyên bố một người mất tích đối với bà Vòng Thị C. Căn cứ vào khoản 1 Điều 68; điểm a khoản 1, khoản 2 điều 71 của Bộ luật dân sự thì Tòa án xác định thời điểm biết được tin tức cuối cùng của bà Vòng Thị C là ngày 01/01/2014.
Như vậy, kể từ ngày 01/01/2014 cho đến nay đã quá thời hạn 05 năm liền trở lên mà bà C không có tin tức xác thực là còn sống; quá thời hạn 03 năm kể từ ngày Quyết định số 02/2021/QĐVDS-ST ngày 26/3/2021 có hiệu lực pháp luật cũng như đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng phát, thông báo lần đầu tiên về việc tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết theo Thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số 298/2025/QĐ-TA ngày 12/6/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Đồng Nai nhưng không có thông tin gì về bà Vòng Thị C. Do đó, ông Vòng Khải N yêu cầu tuyên bố bà Vòng Thị C, sinh năm 1973; Nơi cư trú cuối cùng: ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là: Ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai) là đã chết là có căn cứ chấp nhận theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự 2015.
Về xác định ngày chết của bà Vòng Thị C, thì thấy: Xét Quyết định số 02/2021/QĐVDS-ST ngày 26/3/2021 về việc tuyên bố một người mất tích đối với bà Vòng Thị C không bị kháng cáo, không bị kháng nghị. Ngày 07/4/2021, Tòa án tống đạt hợp lệ Quyết định này cho ông Vòng Khải N; Cùng ngày 08/4/2021, Tòa án niêm yết hợp lệ Quyết định này cho bà Vòng Thu V và tống đạt hợp lệ Quyết định này cho bà Vòng Nguyệt P; Ngày 14/4/2021, Tòa án tống đạt hợp lệ Quyết định này cho ông Vòng Khải Ô và ông Vòng Khải H. Do đó, Tòa án xác định ngày có hiệu lực của Quyết định số 02/2021/QĐVDS-ST ngày 26/3/2021 là sau 10 kể từ ngày 14/4/2021 (tức là ngày 24/4/2021).
Theo quy định tại điểm a khoản 1 và khoản 2 Điều 71 Bộ luật dân sự năm 2015 thì ngày chết của bà C được xác định là sau 03 năm kể từ ngày quyết định tuyên bố mất tích của Tòa án có hiệu lực pháp luật mà vẫn không có thông tin xác thực là bà C còn sống nên Tòa án xác định ngày chết của bà Vòng Thị C là ngày 24/4/2024.
Về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người là đã chết theo quy định tại Điều 72 của Bộ luật dân sự năm 2015.
Về chi phí tố tụng khác: Chi phí cho việc đăng, phát thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết do ông Vòng Khải N tự nguyện chịu toàn bộ và không yêu cầu Tòa án giải quyết. Ông N đã nộp xong.
Về lệ phí dân sự: Ông Vòng Khải N là người cao tuổi và có đơn đề nghị được miễn tiền lệ phí nên ông N được miễn tiền lệ phí theo quy định.
Xét quan điểm của đại diện Viện kiểm sát phù hợp với các nhận định nêu trên nên được chấp nhận.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 4 Điều 27, khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 367, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 391, Điều 393 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;
- Căn cứ Điều 71, Điều 72 Bộ luật Dân sự 2015;
- Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 1 Điều 36, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của ông Vòng Khải N về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết”.
Tuyên bố: Bà Vòng Thị C, sinh năm 1973. Nơi cư trú trước khi biệt tích: Ấp x, xã ST, huyện Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai (nay là: Ấp x, xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai) là đã chết.
Ngày chết của bà Vòng Thị C là ngày 24/4/2024.
2. Hậu quả pháp lý của việc tuyên bố bà Vòng Thị C là đã chết:
Khi quyết định của Tòa án tuyên bố một người là đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân và gia đình, các quan hệ về nhân thân khác của bà Vòng Thị C được giải quyết như đối với người đã chết.
Quan hệ tài sản của bà Vòng Thị C được giải quyết như đối với người đã chết; tài sản của bà Vòng Thị C được giải quyết theo quy định pháp luật về thừa kế.
3. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Vòng Khải N được miễn tiền lệ phí dân sự sơ thẩm theo quy định.
4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Các đương có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định; các đương sự vắng mặt tại phiên họp thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày được tống đạt hợp lệ quyết định. Viện kiểm sát nhân dân khu vực 3
- Đồng Nai có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 (mười) ngày, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - TAND tỉnh Đồng Nai; - VKSND tỉnh Đồng Nai; - VKSND khu vực 3 - Đồng Nai; - THADS tỉnh Đồng Nai; - Phòng THADS khu vực 3 - Đồng Nai; - Lưu: VT, hồ sơ việc dân sự. | THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký) Bùi Thị Liên |