Quyết định 09/2021/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố NT nhận định:

Yêu cầu về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” là loại việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự cư trú tại 13/4 Trần Nguyên Hãn, phường Tân Lập, thành phố NT, tỉnh KH, nên căn cứ khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự yêu cầu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố NT.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, đƠ yêu cầu đề ngày 02/4/2021, bản tự khai của người yêu cầu bà Nguyễn Thị N khai: Em trai bà là ông Nguyễn Văn H, sinh năm 1960 là con út trong gia đình có 05 người con, từ lúc sinh ra đến năm 1975 có sức khỏe tâm thần bình thường, học văn hóa đến hết lớp 8/12. Đến cuối năm 1975, ông Hạnh bị bệnh tâm thần. Từ năm 2013 đến nay ông được điều trị nhiều lần tại Bệnh viện Chuyên khoa tâm thần tỉnh KH với chuẩn đoán Tâm thần phân liệt và được cấp sổ điều trị ngoại trú. Hiện nay, mọi sinh hoạt ăn uống và vệ sinh cá nhân hàng ngày đều cần sự giúp đỡ của người thân, ông Hạnh đang được hưởng chế độ bảo trợ xã hội hàng tháng giành cho người bị khuyết tật nặng. Vì vậy, bà Nguyễn Thị N yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Văn H mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị tuyên bố bà N là người giám hộ hợp pháp cho ông Nguyễn Văn H.

Những người có quyền lợi, N vụ liên quan gồm ông Nguyễn Văn B, ông Nguyễn Văn Ơ, ông Nguyễn Văn L đều có đơn đề nghị xin vắng mặt tại phiên họp và đồng ý với yêu cầu của bà Nguyễn Thị N, đề nghị Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Văn H mất năng lực hành vi dân sự; đồng ý chỉ định bà Nguyễn Thị N là người giám hộ hợp pháp cho ông Nguyễn Văn H.

Tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về mất năng lực hành vi dân sự: “1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần...”.

Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần số 178/KLGĐ ngày 01/11/2021 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên đối với ông Nguyễn Văn H, sinh năm 1960; địa chỉ tại 13/4 Trần Nguyên Hãn, phường Tân Lập, thành phố NT, tỉnh KH. Sau khi tiến hành giám định đã kết luận như sau:

“1.1. Về y học: Hiện đương sự bị bệnh: Tâm thần phân liệt (F20-ICD10).

1.2. Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi”.

Như vậy, yêu cầu của bà Nguyễn Thị N về việc yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Văn H mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở chấp nhận.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố NT phát biểu: Về các trình tự, thủ tục tố tụng đều tuân thủ quy định của pháp luật. Về nội dung, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị N về việc yêu cầu tuyên bố ông Nguyễn Văn H mất năng lực hành vi dân sự và theo yêu cầu của bà Nguyễn Thị N, ông Nguyễn Văn B, ông Nguyễn Văn Ơ, ông Nguyễn Văn L đều thống nhất bà Nguyễn Thị N là người giám hộ hợp pháp cho ông Nguyễn Văn H.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015;

- Khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị N.

1.1. Tuyên bố ông Nguyễn Văn H, sinh năm 1960; địa chỉ: 13/4 Trần Nguyên Hãn, phường Tân Lập, thành phố NT, tỉnh KH mất năng lực hành vi dân sự.

1.2. Chỉ định bà Nguyễn Thị N là người giám hộ hợp pháp cho ông Nguyễn Văn H.

2. Về lệ phí: Lệ phí giải quyết việc dân sự là 300.000đ do bà Nguyễn Thị N phải nộp nhưng bà thuộc trường hợp người cao tuổi được miễn nộp lệ phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016, bà Nguyễn Thị N được miễn nộp lệ phí sơ thẩm theo quy định.

3. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi, N vụ liên quan được quyền kháng cáo đến Tòa án nhân dân thành phố NT trong hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Quyết định này có thể bị kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

4. Quyền yêu cầu thi hành án, N vụ thi hành án, thời hiệu yêu cầu thi hành án: Trường hợp quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.