- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự Yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị B đã chết"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu của chị Nguyễn Thị Nh: Tuyên bố bà Lê Thị B, sinh ngày 01/9/1968; địa chỉ đăng ký thường trú: Thôn T, xã A, tỉnh Quảng Ngãi (trước sáp nhập: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi) là đã chết.
- Căn cứ chính? Điều 71 Bộ luật Dân sự ngày chết; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - QUẢNG NGÃI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 08/2025/QĐST-DS | Quảng Ngãi, ngày 29 tháng 12 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v yêu cầu tuyên bố một người là đã chết.
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - QUẢNG NGÃI
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Đỗ Quang Hải.
Thư ký phiên họp: Bà Lê Thị Thanh Thủy, Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Ngãi.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Quảng Ngãi tham gia phiên họp: Bà Hồ Thị Tiểu Quỳnh - Kiểm sát viên.
Ngày 29 tháng 12 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Ngãi mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 26/2025/TLST-DS ngày 25 tháng 7 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 08/2025/QĐST-DS ngày 22 tháng 12 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Chị Nguyễn Thị Nh, sinh năm 2000; địa chỉ: Thôn T, xã A, tỉnh Quảng Ngãi (trước sáp nhập: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi).
Tại phiên họp, người yêu cầu là chị Nguyễn Thị Nh vắng mặt và có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 30/6/2025 và trong quá trình giải quyết việc dân sự, chị Nguyễn Thị Nh trình bày:
Cha mẹ của chị là ông Nguyễn Đ và bà Lê Thị B. Vào lúc 02 giờ 00 phút ngày 02/01/2021 ông Đ và bà B đi hành nghề lưới rập bằng ghe tôn. Khi đi đến Cửa Lở (xã Đức Lợi cũ) thì bị sóng đánh chìm, vợ chồng ông Đ và bà B mất tích. Sau thời gian tìm kiếm, đến ngày 05/01/2021 mới phát hiện được thi thể của ông Đ tại khu vực Cửa Lở, còn bà B mất tích từ đó đến nay, chưa tìm thấy thi thể.
Từ ngày xảy ra tai nạn đến nay đã hơn 02 năm nhưng gia đình không có thông tin gì của bà Lê Thị B là còn sống. Nay, chị yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố bà Lê Thị B, sinh ngày 01/9/1968; địa chỉ đăng ký thường trú: Thôn T, xã A, tỉnh Quảng Ngãi (trước sáp nhập: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi) là đã chết, để chính quyền địa phương có cơ sở làm trích lục khai tử cho bà Lê Thị B, tạo điều kiện cho gia đình thực hiện các hồ sơ, giao dịch liên quan đến bà B theo quy định pháp luật.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Quảng Ngãi phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự:
Về thủ tục tố tụng: Thẩm phán, Thư ký thực hiện đúng và đầy đủ các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về giải quyết việc dân sự; người yêu cầu đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết việc dân sự.
Về nội dung: Đề nghị chấp nhận yêu cầu của chị Nguyễn Thị Nh tuyên bố bà Lê Thị B, sinh năm 1968; nơi cư trú cuối cùng: Thôn T, xã N, thành phố Q (cũ), tỉnh Quảng Ngãi là đã chết. Chị Nh phải chịu chi phí cho việc đăng, phát thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết và chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Ngãi nhận định:
Về tố tụng:
Chị Nguyễn Thị Nh yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Thị B là đã chết. Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, yêu cầu của chị Nh thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Ngãi.
Theo Đơn yêu cầu của chị Nguyễn Thị Nh và các tài liệu, chứng cứ kèm theo là bản sao Giấy khai sinh của chị Nguyễn Thị Nh xác định chị Nguyễn Thị Nh là con của bà Lê Thị B và ông Nguyễn Đ. Do đó, chị Nh có quyền yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị B là đã chết theo quy định tại Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự.
Tại phiên họp, người yêu cầu giải quyết việc dân sự là chị Nguyễn Thị Nh vắng mặt và có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt. Căn cứ Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt chị Nh.
Về nội dung yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Tại Văn bản số 128/CCTT-CAX ngày 07/8/2025 của Công an xã A và Văn bản số 482/UBND-KT ngày 20/8/2025 của Ủy ban dân xã A xác định: Vào lúc 02 giờ 00 phút ngày 02/01/2021 vợ chồng ông Nguyễn Đ, sinh ngày 16/9/1971 và bà Lê Thị B, sinh ngày 01/9/1968, đăng ký thường trú tại thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi đi hành nghề lưới rập bằng ghe tôn. Khi đi đến Cửa Lở (xã Đức Lợi cũ) thì bị sóng đánh chìm, vợ chồng ông Đ, bà B mất tích. Sau khi tiếp nhận tin báo, Đồn biên phòng Cửa khẩu Sa Kỳ đã phối hợp với UBND xã N cũ (nay là xã A) và thông báo cho Đồn biên phòng Đức Minh, các lực lượng chức năng hỗ trợ tìm kiếm. Đến ngày 05/01/2021, phát hiện thi thể của ông Đ tại khu vực Cửa Lở, còn bà B mất tích từ đó đến nay, chưa tìm thấy thi thể. Do đó, có đủ cơ sở xác định bà Lê Thị B mất tích là do tai nạn khi đi hành nghề lưới rập bằng ghe tôn tại khu vực Cửa Lở.
Ngày 18/8/2025, Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Ngãi đã ban hành Quyết định Thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số 01/2025/QĐ-TA. Nội dung thông báo đã được đăng trên Báo Nhân dân 03 số liên tiếp gồm số 25483, 25484 và 25485 vào các ngày 21, 22 và 23 tháng 8 năm 2025 và đã được phát sóng trên Trung tâm quảng cáo và dịch vụ truyền thông tại TP. Hồ Chí Minh 03 ngày liên tiếp là ngày 25, 26 và 27 tháng 8 năm 2025. Đến nay đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo tìm kiếm nhưng vẫn không có tin tức của bà Lê Thị B. Tại khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự quy định người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong các trường hợp sau: c) “Bị tai nạn hoặc thảm họa, thiên tai mà sau 02 năm, kể từ ngày tai nạn, thảm họa hoặc thiên tai đó chấm dứt vẫn không có tin tức xác thực là còn sống”. Như vậy, sau 02 năm kể từ ngày 02/01/2021 đến nay vẫn không có tin tức xác thực là bà Lê Thị B còn sống nên yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị B là đã chết của chị Nguyễn Thị Nh là có căn cứ, nên được chấp nhận.
Xác định ngày chết của bà Lê Thị B: Theo trình bày của chị Nguyễn Thị Nh và xác nhận của Công an xã A, Ủy ban dân xã A thì thời điểm xác định tin tức cuối cùng về bà Lê Thị B là ngày 02/01/2021. Căn cứ điểm c khoản 1, khoản 2 Điều 71 Bộ luật Dân sự ngày chết của bà Lê Thị B được xác định là ngày 03/01/2023.
Về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố bà Lê Thị B là đã chết: Căn cứ Điều 72 Bộ luật Dân sự, khi quyết định của Tòa án tuyên bố bà Lê Thị B đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ nhân thân và quan hệ tài sản của bà Lê Thị B được giải quyết như đối với người đã chết, tài sản của bà Lê Thị B được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
Trường hợp bà Lê Thị B trở về hoặc có tin tức xác thực bà Lê Thị B còn sống thì bà Lê Thị B hoặc người có quyền, lợi ích liên quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố bà Lê Thị B là đã chết theo quy định tại Điều 73 Bộ luật Dân sự.
Chi phí đăng, phát thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết là 6.750.000 (Sáu triệu, bảy trăm năm mươi nghìn) đồng, chị Nguyễn Thị Nh phải chịu, chị Nh đã nộp và đã chi xong.
Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, chị Nguyễn Thị Nh phải chịu 300.000 đồng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp 300.000 đồng theo Biên lai thu số 0000345 ngày 25/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Ngãi.
Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Quảng Ngãi có căn cứ đúng pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, các Điều 367, 370, 371, 372, 391, 392, 393 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 71, 72 của Bộ luật Dân sự; Khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 301/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:
1. Chấp nhận đơn yêu cầu của chị Nguyễn Thị Nh: Tuyên bố bà Lê Thị B, sinh ngày 01/9/1968; địa chỉ đăng ký thường trú: Thôn T, xã A, tỉnh Quảng Ngãi (trước sáp nhập: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi) là đã chết.
Ngày chết của bà Lê Thị B được xác định là ngày 03/01/2023.
2. Hậu quả pháp lý của việc tuyên bố bà Lê Thị B là đã chết: Khi quyết định của Tòa án tuyên bố bà Lê Thị B đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ nhân thân và tài sản của bà Lê Thị B được giải quyết như đối với một người đã chết, tài sản của bà Lê Thị B được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
3. Chi phí đăng, phát thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết là 6.750.000 (Sáu triệu, bảy trăm năm mươi nghìn) đồng chị Nguyễn Thị Nh phải chịu, chị Nh đã nộp và đã chi xong.
4. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Chị Nguyễn Thị Nh phải chịu 300.000 đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp 300.000 đồng theo Biên lai thu số 0000345 ngày 25/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Ngãi.
Người yêu cầu có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Quảng Ngãi; - VKSND Khu vực 1 - Quảng Ngãi; - Phòng THADS Khu vực 1 - Quảng Ngãi; - UBND xã An Phú; - Đương sự; - Lưu hồ sơ. | THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (ĐÃ KÝ) Đỗ Quang Hải |