- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v yêu cầu tuyên bố một người đã chết"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của anh Trần Thanh H: Tuyên bố ông Trần Văn L sinh năm 1952, nơi cư trú cuối cùng: Tổ dân phố T, phường T, tỉnh Hà Tĩnh là đã chết.
- Căn cứ chính? Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 Thành lập Tòa án nhân dân cấp…; Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng một số quy đ…
| TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - HÀ TĨNH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 08/2025/QĐST-DS | Hà Tĩnh, ngày 26 tháng 8 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v yêu cầu tuyên bố một người đã chết
TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - HÀ TĨNH
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lê Thanh Huyền
Thư ký phiên họp: Bà Trần Thị Huyền Trang - Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 1 - Hà Tĩnh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Hà Tĩnh tham gia phiên họp: Bà Dương Thị Tâm - Kiểm sát viên.
Ngày 26 tháng 8 năm 2025, tại Tòa án nhân dân khu vực 1 - Hà Tĩnh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 16/2025/TLST-DS ngày 01 tháng 7 năm 2025 (kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của Tòa án nhân dân thành phố Hà Tĩnh thụ lý số 25/2025/TLST-DS ngày 25 tháng 3 năm 2025) về “Yêu cầu tuyên bố một người đã chết” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 19/2025/QĐST-DS ngày 18 tháng 8 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Anh Trần Thanh H; Sinh ngày 12/02/1979; Căn cước công dân số xxxxxxxxxxx do Cục cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp ngày 08/4/2021; Địa chỉ cư trú: Tổ dân phố T, phường T, tỉnh Hà Tĩnh – Có mặt
Người bị yêu cầu tuyên bố chết: Ông Trần Văn L, sinh năm 1952; Địa chỉ cư trú trước khi biệt tích: Làng K, xã T, huyện T, tỉnh Hà Tĩnh (nay là Tổ dân phố T, phường T, tỉnh Hà Tĩnh).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và lời khai của người yêu cầu anh Trần Thanh H quá trình giải quyết cũng như tại phiên họp trình bày:
Ông Trần Văn L và bà Nguyễn Thị H kết hôn năm 1975, có 01 con chung là anh Trần Thanh H sống cùng nhau tại làng K, xã T, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh, nay thuộc tổ dân phố T, phường T, tỉnh Hà Tĩnh. Đến tháng 3 năm 1979 (không nhớ ngày nào), ông Trần Văn L bỏ nhà đi khỏi địa phương. Từ đó đến nay ông L không liên lạc về cho gia đình, không ai biết tin tức địa chỉ gì. Gia đình đã nhiều lần tìm kiếm nhưng không có kết quả. Bà Nguyễn Thị H đã chết ngày 18/5/2021. Anh Trần Thanh H đề nghị Tòa án tuyên bố ông Trần Văn L đã chết.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Hà Tĩnh phát biểu ý kiến:
- Về việc tuân theo pháp luật: Thẩm phán, Thư ký đã thực hiện đúng và đầy đủ thủ tục tố tụng theo quy định tại Bộ luật Tố tụng Dân sự;
- Việc chấp hành pháp luật của các đương sự thực hiện đúng quy định tại Điều 70 Bộ luật Tố tụng dân sự;
- Về nội dung việc dân sự: Đề nghị Tòa án căn cứ điểm d khoản 1 Điều 71, khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự; các Điều 391, 392, 393 Bộ luật Tố tụng dân sự chấp nhận yêu cầu của anh Trần Thanh H về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Văn L đã chết.
NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; Ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 1 - Hà Tĩnh nhận định:
Về thủ tục tố tụng: Anh Trần Thanh H có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố cha đẻ ông Trần Văn L là đã chết, ông L có nơi cư trú cuối cùng tại phường T, thành phố H (nay là phường T, tỉnh Hà Tĩnh). Căn cứ khoản 4 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm b khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, quan hệ pháp luật là “yêu cầu tuyên bố một người đã chết”, thẩm quyền giải quyết việc dân sự theo thủ tục sơ thẩm của Toà án nhân dân thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh (nay Tòa án nhân dân khu vực 1 – Hà Tĩnh kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng theo Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Tòa án nhân dân tối cao).
Về yêu cầu của anh Trần Thanh H tuyên bố ông Trần Văn L là đã chết: Xét nội dung trình bày của người yêu cầu anh Trần Thanh H phù hợp với kết quả xác minh của Tòa án tại Tổ dân phố T, phường T, tỉnh Hà Tĩnh và người thân trong gia đình (ông Trần Văn Hương và ông Trần Văn Tiến là anh em ruột của ông Trần Văn L), phù hợp tài liệu, chứng cứ do đương sự giao nộp, có căn cứ xác định ông Trần Văn L đã biệt tích từ tháng 3 năm 1979 đến nay, đã quá 05 năm mà không có tin tức xác thực là còn sống. Trong quá trình giải quyết vụ việc, Tòa án nhân dân thành phố Hà Tĩnh, tỉnh Hà Tĩnh (nay Tòa án nhân dân khu vực 1 – Hà Tĩnh kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng) đã ban hành Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với ông Trần Văn L gửi đến Cổng thông tin điện tử Tòa án nhân dân tối cao, Báo công lý và Đài tiếng nói Việt Nam để thông báo tìm kiếm ông Trần Văn L trên các phương tiện thông tin đại chúng. Nội dung thông báo đã được đăng tải trên Báo công lý 3 số liên tiếp 32, 33, 34+35 ra các ngày 18, 23, 25/4/2025 và đã được phát trên Đài tiếng nói Việt Nam (VOV2) vào hồi 19 giờ 25 phút các ngày 22, 23/4/2025 và 15 giờ ngày 24/4/2025. Đến nay, đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng phát lần đầu tiên, Tòa án vẫn không nhận được bất kỳ tin tức gì của ông Trần Văn L. Do vậy, anh Trần Thanh H yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Văn L đã chết là phù hợp quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự và Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự nên được chấp nhận.
Xác định thời điểm chết của ông Trần Văn L: Theo gia đình cung cấp và kết quả xác minh tại địa phương thì thời điểm có tin tức cuối cùng về ông L là tháng 3 năm 1979 nên thời điểm có tin tức cuối cùng về ông L là tháng 3 năm 1979. Do không xác định được ngày nên theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật dân sự ngày ông L biệt tích được xác định là ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng, tức là ngày 01/4/1979. Do đó, thời điểm ông L chết được xác định là ngày 01/4/1984.
Khi Quyết định của Tòa án tuyên bố ông Trần Văn L là đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của ông L được giải quyết như đối với người đã chết. Quan hệ tài sản của người bị Tòa án tuyên bố là đã chết được giải quyết như đối với người đã chết; Tài sản của người đó được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Hà Tĩnh tại phiên họp là có căn cứ, phù hợp quy định pháp luật.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Người yêu cầu anh Trần Thanh H thuộc hộ cận nghèo. Anh H có đơn xin miễn lệ phí, căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội miễn lệ phí giải quyết việc dân sự cho anh Trần Thanh H.
QUYẾT ĐỊNH
Căn cứ Điều 71, khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự; khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 391, Điều 392, Điều 393 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự sửa đổi năm 2025; Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Tòa án nhân dân tối cao; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội:
1. Chấp nhận yêu cầu của anh Trần Thanh H: Tuyên bố ông Trần Văn L sinh năm 1952, nơi cư trú cuối cùng: Tổ dân phố T, phường T, tỉnh Hà Tĩnh là đã chết. Thời gian chết được xác định là ngày 01/4/1984.
Kể từ ngày Quyết định này có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của ông Trần Văn L được giải quyết như đối với người đã chết. Quan hệ tài sản của ông Trần Văn L được giải quyết như đối với người đã chết; tài sản của người đó được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
2. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Miễn tiền lệ phí giải quyết việc dân sự cho anh Trần Thanh H.
3. Người yêu cầu có quyền kháng cáo và Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - VKSND khu vực 1 - Hà Tĩnh; - THADS tỉnh Hà Tĩnh; - TAND tỉnh Hà Tĩnh; - UBND phường T; - Các đương sự; - Lưu HS, VP. | THẨM PHÁN Lê Thanh Huyền |