Quyết định 08/2024/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN DẦU TIẾNG, TỈNH BÌNH DƯƠNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

- Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Phan Xuân Nam.

- Thư ký phiên họp: Bà Trần Thị Thảo – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương tham gia phiên họp: Bà Đinh Thị Yến - Kiểm sát viên.

Ngày 09 tháng 9 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 04/2024/TLST-VDS ngày 02/5/2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 08/2024/QĐST-VDS ngày 26 tháng 8 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu: Bà Nguyễn Thị M, sinh năm 1969; hộ khẩu thường trú: Ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Lê Thị G, sinh năm 1928; hộ khẩu thường trú: Ấp Đ, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương.

NỘI DUNG VỤ VIỆC DÂN SỰ:

Người yêu cầu bà Nguyễn Thị M trình bày:

Bà Lê Thị G có chồng tên Nguyễn Văn L, sinh năm 1916 (chết năm 1997); có 05 người con tên ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1949 (chết năm 2018); bà Nguyễn Thị P, sinh năm 1955; bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1960; bà Nguyễn Thị E, sinh năm 1964 (chết năm 2019); bà Nguyễn Thị V, sinh năm 1966 (chết năm 2018) và bà Nguyễn Thị M, sinh năm 1969.

Hiện nay bà Lê Thị G đang sinh sống chung sống và được sự chăm sóc, nuôi dưỡng của bà Nguyễn Thị M tại ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương từ năm 1996 cho đến nay. Các người con khác vẫn thường xuyên thăm hỏi sức khỏe của bà Lê Thị G.

Ngày 17/4/2024, bà Nguyễn Thị M có đơn yêu cầu Tòa án huyện D tuyên bố bà Lê Thị G bị mất năng lực hành vi dân sự. Nội dung sự việc này phía bà Nguyễn Thị M có trao đổi với các thành viên trong gia đình và các người con của bà Lê Thị G.

Hiện nay về tình hình nhận thức của bà Lê Thị G khả năng nhận thức hành vi của bà Lê Thị G đã bị lẫn trí, không còn nhớ đến nay (lúc nhớ, lúc quên). Trong cuộc sống sinh hoạt hằng ngày đều do bà Nguyễn Thị M tự tay chăm sóc, nuôi dưỡng. Mục đích của bà Nguyễn Thị M làm đơn yêu cầu Tòa án huyện Dầu Tiếng tuyên bố bà Lê Thị G bị mất năng lực hành vi dân sự để làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất đối với phần đất 272,4m2 thuộc thửa đất số 808, tờ bản đồ số 37 tọa lạc tại xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương do Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện D, tỉnh Bình Dương số vào sổ cấp CN09586 ngày 07/3/2024 cho bà Nguyễn Thị M. Nội dung này được các thành viên trong gia đình thống nhất và không ai có ý kiến gì phản đối.

Ngày 05/7/2024, bà Nguyễn Thị M có đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng trưng cầu giám định tâm thần đối với bà Lê Thị G. Ngày 09/7/2024, Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 30/2024/QĐ–TCGĐ yêu cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thành phố H; Địa chỉ: Số A, đường H, phường A, quận E, thành phố Hồ Chí Minh, thực hiện giám định tâm thần đối với bà Lê Thị G, để xác định bà Lê Thị G có mất năng lực hành vi dân sự hay không.

Tại phiên họp, căn cứ bản Kết luận giám định pháp y tâm thần số 5734/KLGĐ ngày 19/7/2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thành phố H đối với bà Lê Thị G, người yêu cầu bà Nguyễn Thị M giữ nguyên yêu cầu giải quyết, yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Thị G là người mất năng lực hành vi dân sự.

Ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương tham gia phiên họp:

Về tố tụng: Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương thụ lý việc dân sự là đúng theo thẩm quyền. Quá trình tố tụng và tại phiên họp, Thẩm phán và Thư ký đã thực hiện đúng các thủ tục tố tụng theo quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự. Không kiến nghị, bổ sung thủ tục tố tụng.

Về nội dung: Theo trình bày của bà M thì bà G đã già, không còn khả năng lao động, không còn minh mẫn, không làm chủ được hành vi và gia đình đang có khó khăn về kinh tế và chưa có chổ ở nên chính quyền địa phương có tạo điều kiện xét xây nhà tình nghĩa cho bà giờ. Hiện nay, bà G có đứng tên 01 quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 808, tờ bản đồ số 37, đất tọa lạc tại ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương theo giấy chứng nhận số vào sổ cấp giấy chứng nhận CN 09586 cấp ngày 07/3/2024 nhưng bà G không thể thực hiện các thủ tục liên quan đến xét xây nhà tình nghĩa nên cần yêu cầu tuyên bố bà G mất năng lực hành vi dân sự.

Theo bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 5734/KLGĐ ngày 19/7/2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thành phố H có kết luận giám định pháp y như sau:

- Về y học: Đương sự bị sa sút tâm thần mức độ nặng do tuổi già (F03 - ICD10)

- Về năng lực nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

- Căn cứ các Điều 369, Điều 370, 377, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 và Điều 22 Bộ luật dân sự 2015 chấp nhận yêu cầu của đương sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Dầu Tiếng tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Bà Nguyễn Thị M yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Thị G, sinh năm 1928; hộ khẩu thường trú: Ấp Đ, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương là người mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a Khoản 2 Điều 35, điểm a Khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ việc có quan hệ là “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương.

[2] Xét yêu cầu của đương sự:

Bà Lê Thị G có chồng tên Nguyễn Văn L, sinh năm 1916 (chết ngày 26/4/1997); có 05 người con tên ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1949 (chết năm 2018); bà Nguyễn Thị P, sinh năm 1955; bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1960; bà Nguyễn Thị E, sinh năm 1964 (chết năm 2019); bà Nguyễn Thị V, sinh năm 1966 (chết năm 2018) và bà Nguyễn Thị M, sinh năm 1969. Như vậy, bà Nguyễn Thị M có quan hệ là con ruột của bà Lê Thị G thể hiện tại Trích lục khai sinh (bản sao) số 131/TLKS-BS ngày 27/02/2019 của Ủy ban nhân dân xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương. Hiện nay bà Lê Thị G đang sinh sống chung sống và được sự chăm sóc, nuôi dưỡng của bà Nguyễn Thị M tại ấp H, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương từ năm 1996 cho đến nay.

Theo yêu cầu của bà Nguyễn Thị M, Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 30/2024/QĐ–TCGĐ ngày 09/7/2024 để trưng cầu giám định tâm thần đối với bà Lê Thị G tại Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thành phố H nhằm xác định bà Lê Thị G có mất năng lực hành vi dân sự hay không. Tại bản Kết luận giám định pháp y tâm thần số 5734/KLGĐ ngày 19/7/2024 kết luận:

- Về y học: Đương sự bị sa sút tâm thần mức độ nặng do tuổi già (F03 - ICD10)

- Về năng lực nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Do đó, việc bà Nguyễn Thị M yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng tuyên bố bà Lê Thị G là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 22 Bộ luật Dân sự nên được Tòa án chấp nhận.

[3] Xét ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp là phù hợp quy định của pháp luật nên được Tòa án chấp nhận.

[4] Về chi phí giám định: Bà Nguyễn Thị M đã tạm ứng và quyết toán xong tại Trung tâm pháp y tâm thần khu vực thành phố H nên không xem xét.

[5] Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị M phải nộp lệ phí việc dân sự theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH;

- Căn cứ vào Khoản 1 Điều 27; điểm a Khoản 2 Điều 35; điểm a Khoản 2 Điều 39; Điều 143; Điều 149; Điều 369; Điều 370; Điều 371; Điều 372 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ vào các Điều 22 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị M đối với bà Lê Thị G về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”.

Tuyên bố: Bà Lê Thị G, sinh năm 1928; hộ khẩu thường trú: Ấp Đ, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương, là người mất năng lực hành vi dân sự.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị M phải nộp 300.000 đồng (ba trăm ngàn đồng) và được khấu trừ 300.000 đồng (ba trăm ngàn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0000026 ngày 22 tháng 4 năm 2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Đương sự có quyền kháng cáo Quyết định trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày Tòa án ra Quyết định. Viện Kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị Quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày, Viện Kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày Tòa án ra Quyết định./.