Quyết định 08/2024/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Về tố tụng:

[1.1] Ông T có đơn yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với bà M, sinh năm 1951, địa chỉ cư trú cuối cùng số 18/32E đường D, phường G, Quận C, T phố Hồ Chí M (nay là 284/15/9 đường L, Phường 14, Quận C). Căn cứ khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự, yêu cầu ông T thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 3, T phố Hồ Chí M.

[1.2] Người đại diện ủy quyền của ông T có đơn xin giải quyết vắng mặt. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông T2, bà L, ông L2, bà Q cùng có đơn xin giải quyết vắng mặt. Xét việc vắng mặt của các đương sự không ảnh hưởng đến việc giải quyết việc dân sự, vì vậy Tòa án tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt các đương sự trên là phù hợp với quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về nội dung yêu cầu:

[2.1] Căn cứ vào Tờ khai gia đình ngày 17 tháng 3 năm 1962; thể hiện ông T sinh ngày 14.8.1959 và bà M sinh năm 1951 là con ruột của ông Đ và bà L3. Căn cứ Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự, Điều 71 Bộ luật dân sự thì ông T có quyền tuyên bố một người là đã chết đối với bà M.

[2.2] Căn cứ kết quả trả lời xác M của Công an Phường 14 Quận 3, T phố Hồ Chí M có nội dung “Qua rà soát tờ khai gia đình tại hộ 284/15/9 đường L, Phường 14, Quận C, Tp.HCM (số cũ 18/32E đường D) vào tháng 6/1965 thể hiện có tên bà M (SN:1951) trong hộ gia đình. Nhưng đến khi lập lại tàng thư hồ sơ hộ khẩu vào ngày 01/7/1976 thì trong tài liệu hộ gia đình không có tên bà M (SN: 1951) cũng không có tài liệu thể hiện bà M chuyển đi nơi khác và hiện ở đâu”. Căn cứ kết quả xác M trên có đủ cơ sở xác định bà M có nơi cư trú cuối cùng tại: 284/15/9 đường L, Phường 14, Quận C, Tp.HCM (trước đây là 18/32E đường D) và đã đi khỏi địa phương từ ngày 01/7/1976 cho đến nay không có tin tức.

[2.3] Sau khi Tòa án thụ lý vụ việc, người yêu cầu đã thực hiện thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết theo Quyết định số 404/2024/QĐ-TA ngày 11/12/2024 của Tòa án nhân dân Quận 3, T phố Hồ Chí M. Tòa án nhân dân Quận 3 đã đăng thông tin tìm kiếm trên cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân T phố Hồ Chí M, đăng trên đài phát thanh và báo trung ương. Đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu tiên nhưng vẫn không có tin tức của bà M.

[2.4] Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây: “…d)Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này”.

[2.5] Từ những căn cứ nêu trên và các tài liệu có trong hồ sơ, có đủ cơ sở để xác định: Bà M biệt tích vào ngày 01/7/1976, nơi cư trú cuối cùng của bà M tại số 18/32E đường D, phường G, Quận 3 (nay là 284/15/9 đường L, Phường 14, Quận C, Tp.HCM). Tại thời điểm ông T nộp đơn yêu cầu thì bà M đã biệt tích trên 05 năm. Vì vậy xét yêu cầu của ông T là có cơ sở nên được chấp nhận.

[2.6] Về xác định ngày chết của bà M. Căn cứ xác M của Công an Phường 14, Quận 3 thì thời điểm lập sổ hộ khẩu vào ngày 01/7/1976 thì không còn thông tin và tin tức của bà M, nên xác định ngày 01/7/1976 là ngày bà M biệt tích. Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự thì người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây: “…d)Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; thời hạn này được tính theo quy định tại khoản 1 Điều 68 của Bộ luật này”, và theo quy định tại khoản 1 Điều 68 Bộ luật dân sự quy định thì thời hạn 05 năm được tính từ ngày biết được tin tức cuối cùng về người đó. Nghĩa là thời hạn 05 năm được tính từ ngày 01/7/1976, nên ngày bà M chết được xác định là ngày 01/7/1981.

[3] Về lệ phí dân sự sơ thẩm: 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, ông T là người cao tuổi thuộc đối tượng được miễn nộp lệ phí dân sự theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án và có đơn xin miễn nộp tạm ứng lệ phí, lệ phí dân sự sơ thẩm nên Tòa án chấp nhận. Ông T không phải chịu lệ phí dân sự sơ thẩm.