Quyết định 08/2022/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẠ LONG, TỈNH QUẢNG NINH

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: bà Phạm Ngọc An

Thư ký phiên họp: ông Nguyễn Văn Cảnh, Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh tham gia phiên họp: ông Đặng Quang Sơn - Kiểm sát viên.

Ngày 12 tháng 7 năm 2022, tại Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 03/2022/TLST-DS ngày 14 tháng 3 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 09/2022/QĐST-VDS ngày 29 tháng 6 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: ông Trịnh Bá D, sinh năm: 1959; nơi cư trú: tổ 57, khu 6, phường C, thành phố H, tỉnh Quảng Ninh. Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Bà Trịnh Thị L, sinh năm 1949, nơi cư trú: tổ 4, M, phường C, thành phố C, tỉnh Quảng Ninh.

Bà Trịnh Thị C, sinh năm 1952, nơi cư trú: tổ 8, N, phường C, thành phố C, tỉnh Quảng Ninh.

Bà L và bà C đều có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Ông Trịnh Bá D, bà Trịnh Thị L và bà Trịnh Thị C thống nhất trình bày:

Bố mẹ ông D, bà L và bà C sinh được 06 người con là: Trịnh Thị L, sinh năm 1949, Trịnh Thị C, sinh năm 1952, Trịnh Bá H, sinh năm 1954 (đã chết năm 2012), Trịnh Bá D, sinh năm 1959, Trịnh Bá C, sinh năm 1963 (đã chết năm 1999) và Trịnh Bá C, sinh năm 1969.

Trịnh Bá C có biểu hiện không giao tiếp, chỉ ngồi lẩm bẩm, nói một mình, bị hoang tưởng; mọi sinh hoạt hàng ngày đều phải có người hỗ trợ, không thể tự làm được; nếu đi ra khỏi nhà thì sẽ bị lạc đường. Tình trạng này của C bắt đầu từ khi C khoảng 20 tuổi. Năm 2007, thì C điều trị tâm thần tại Bệnh viện Bảo vệ sức khỏe tâm thần tỉnh Quảng Ninh với các triệu chứng như: đau đầu, mất ngủ kéo dài, bỏ nhà đi lang thang một mình, khó tiếp xúc, có hoang tưởng, ăn ngủ thất thường, không làm chủ được hành vi. Sau đó chuyển về điều trị tại Trung tâm y tế xã Cẩm Bình, thành phố Cẩm Phả từ năm 2007 đến năm 2020; từ năm 2020 do chuyển nơi sinh sống, nên hiện nay C đang điều trị ngoại trú tại Trạm y tế phường Cao Thắng, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.

Do đó, ông Trịnh Bá D đề nghị Tòa án tuyên bố anh Trịnh Bá C là người mất năng lực hành vi dân sự.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Trịnh Thị C và bà Trịnh Thị L đều đồng ý với yêu cầu của ông Trịnh Bá D về việc ông D đề nghị Tòa án tuyên bố anh Trịnh Bá C là người mất năng lực hành vi dân sự.

Các tài liệu, chứng cứ người yêu cầu ông Trịnh Bá D đã nộp kèm theo đơn yêu cầu và cung cấp trong quá trình giải quyết việc dân sự gồm: Sổ hộ khẩu gia đình (bản sao); Giấy chứng minh nhân dân (bản sao); Giấy xác nhận khuyết tật (bản sao); Giấy khám sức khỏe tâm thần (bản sao); Quyết định về việc điều chỉnh mức trợ cấp thường xuyên cho người khuyết tật (bản sao); Quyết định về việc hỗ trợ kinh phí chăm sóc cho hộ gia đình điều chỉnh mức trợ cấp thường xuyên cho người khuyết tật đặc biệt nặng (bản sao); Quyết định về việc tiếp nhận đối tượng hưởng trợ cấp xã hội thường xuyên (bản sao); Trích lục khai tử của ông Trịnh Bá Cơ, bà Đinh Thị Sâm, ông Trịnh Bá Hùng, ông Trịnh Bá C (04 bản); Giấy khai sinh của bà Trịnh Thị C (bản sao); Sơ yếu lý lịch của anh Trịnh Bá C (bản chính); Bản nhận xét về đối tượng giám định (bản chính); Hồ sơ bệnh án (bản sao);

Tài liệu chứng cứ do Tòa án thu thập: Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu, số 110/KLGĐ ngày 03/6/2022 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương thuộc Bộ Y tế.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết việc dân sự của Thẩm phán, Thư ký, đương sự và việc giải quyết việc dân sự:

- Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán: việc thụ lý, giải quyết việc dân sự cơ bản đảm bảo đúng quy định tại các Điều 361, 363, 366, 377 của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Đối với Thư ký được phân công đã thực hiện đúng quy định tại Điều 51 của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng dân sự kể từ khi thụ lý việc dân sự cho đến trước thời điểm Thẩm phán ra quyết định giải quyết việc dân sự được đảm bảo các quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 70 của Bộ luật tố tụng Dân sự.

- Về việc giải quyết việc dân sự: với tài liệu chứng có trong hồ sơ, đủ căn cứ xác định anh Trịnh Bá C là người mất năng lực hành vi dân sự. Nên, đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long áp dụng Điều 378 Bộ luật tố tụng Dân sự và Điều 22 Bộ luật Dân sự, chấp nhận yêu cầu của ông Trịnh Bá D.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh nhận định:

[1] Về thẩm quyền giải quyết: ông Trịnh Bá D yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trịnh Bá C, sinh năm 1969, nơi cư trú: tổ 57, khu 6, phường C, thành phố H, tỉnh Quảng Ninh là người mất năng lực hành vi dân sự, nên việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long theo quy định tại khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về người có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trịnh Bá C là người mất năng lực hành vi dân sự: Ông Trịnh Bá C, sinh năm 1921 (chết năm 2016) và bà Đinh Thị S, sinh năm 1924 (chết năm 2018) sinh được 06 người con là: Trịnh Thị Liên, sinh năm 1949, Trịnh Thị C, sinh năm 1952, Trịnh Bá H, sinh năm 1954 (đã chết năm 2012), Trịnh Bá D, sinh năm 1959, Trịnh Bá C, sinh năm 1963 (đã chết năm 1999) và Trịnh Bá C, sinh năm 1969. Anh C không có vợ, con. Như vậy, đối chiếu quy định tại khoản 1 Điều 376 Bộ luật tố tụng dân sự thì ông Trịnh Bá D là người có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trịnh Bá C là người mất năng lực hành vi dân sự.

[3] Về việc giải quyết việc dân sự vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Quá trình giải quyết việc dân sự, bà Trịnh Thị L và Trịnh Thị C là chị của anh Trịnh Bá C đều có lời trình bày, quan điểm thống nhất với ý kiến, yêu cầu của ông Trịnh Bá D. Bà L, bà C có đơn đề nghị được vắng mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự. Tòa án nhân dân thành phố Hạ Long quyết định tiến hành mở phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt bà C và bà L là phù hợp với qui định tại khoản 4 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự.

[4] Nội dung yêu cầu giải quyết việc dân sự:

Xét yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Trịnh Bá D thấy rằng: tại bản Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 110/KLGĐ ngày 03/6/2022 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương thuộc Bộ y tế đã kết luận: Tại thời điểm giám định đối tượng Trịnh Bá C mắc bệnh tâm thần phân liệt thể di chứng. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F20.5. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Căn cứ vào tài liệu chứng cứ này có đủ cơ sở xác định, hiện nay anh Trịnh Bá C sức khỏe tâm thần trong tình trạng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Ông Trịnh Bá D yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trịnh Bá C là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự. Do đó, cần chấp nhận yêu cầu của ông Trịnh Bá D.

[5]. Về lệ phí: ông Trịnh Bá D là người cao tuổi và ông đề nghị miễn nộp lệ phí, nên căn cứ khoản 2 Điều 12, khoản 5 Điều 16 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì ông Dũng được miễn nộp tiền lệ phí giải quyết việc dân sự.

[6]. Về quyền kháng cáo: đương sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

[7]. Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hạ Long là phù hợp, có cơ sở chấp nhận.

Vì các lẽ trên: