Quyết định 08/2021/HC-GĐT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Đơn khởi kiện đề ngày 03/10/2017 của Công ty Cổ phần Đầu tư A (sau đây gọi là Công ty A) và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, thì thấy:

Năm 2011, Công ty A đã thế chấp 08 tài sản, Công ty Cổ phần Tập đoàn Tư vấn đầu tư tài chính và Bất động sản QĐ (sau đây gọi là Công ty QĐ) thế chấp 01 tài sản cho Ngân hàng Thương mại cổ phần V (sau đây gọi là VBank) để bảo đảm cho khoản vay của Công ty A theo 04 Hợp đồng tín dụng tại VBank với tổng số tiền gốc vay là 796.210.224.046 đồng. Trong các tài sản thế chấp có quyền sử dụng diện tích 62.539,80m2 đất tại thửa số 2 tờ bản đồ số 95, phường KM, quận NHS, thành phố ĐN. Thửa đất này đã được Ủy ban nhân dân quận NHS cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AM607502 ngày 23/9/2009 cho ông Nguyễn Hữu B. Ngày 19/10/2009, Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN đăng ký biến động chủ sử dụng đất là Công ty A. Ngoài ra, giữa VBank và Công ty A còn ký kết 01 Hợp đồng đặt cọc mua bán tài sản, 01 Hợp đồng cho thuê văn phòng mà VBank là bên đặt cọc và bên thuê.

Trong quá trình thực hiện các Hợp đồng, Công ty A và VBank phát sinh tranh chấp nhưng không tự hòa giải được. Ngày 11/01/2013, VBank có đơn khởi kiện Công ty A tại Tòa án nhân dân quận B để giải quyết tranh chấp của 06 Hợp đồng nêu trên. Ngày 13/5/2013, VBank rút yêu cầu khởi kiện về việc thanh toán đối với Hợp đồng đặt cọc mua bán tài sản và Hợp đồng cho thuê văn phòng, chỉ yêu cầu thanh toán 04 Hợp đồng tín dụng. Ngày 17/5/2013, Toà án nhân dân quận B đã đình chỉ giải quyết một phần vụ án và tống đạt Quyết định đình chỉ này cho Công ty A.

Trong thời gian Tòa án nhân dân quận B đang giải quyết tranh chấp, ngày 26/05/2013, Công ty A, Công ty QĐ và VBank đã ký Văn bản thỏa thuận về việc chuyển nhượng tài sản để cấn trừ nợ. Theo Văn bản thỏa thuận thì do Công ty A có nhiều khó khăn nên VBank giảm cho Công ty A một phần tiền lãi, tiền phạt, chỉ yêu cầu Công ty A thanh toán tổng số tiền là 1.461.754.235.760 đồng cho 06 Hợp đồng bằng cách Công ty A, Công ty QĐ sẽ chuyển nhượng 08/09 tài sản thế chấp để cấn trừ nợ, trong đó có tài sản là quyền sử dụng đất tại phường KM, quận NHS.

Ngày 30/5/2013, bà Nguyễn Thị T5, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty A lập Hợp đồng uỷ quyền cho ông Trần Hữu Văn D3 là Giám đốc VBank - chi nhánh ĐN được thay mặt và nhân danh Công ty A thực hiện các thủ tục có liên quan đến việc chuyển nhượng tài sản là quyền sử dụng đất tại phường KM sang cho VBank.

Thực hiện theo thỏa thuận ngày 26/05/2013, Công ty A, Công ty QĐ đã ký các Hợp đồng chuyển nhượng tài sản thế chấp cho VBank, trong đó có Hợp đồng ngày 04/6/2013 chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại phường KM.

Trong thời gian này, vụ án giữa ATS và VBank vẫn tiếp tục được Tòa án nhân dân quận B giải quyết. Ngày 31/5/2013, Công ty A và VBank ký Biên bản hòa giải thành. Ngày 11/6/2013, Tòa án nhân dân quận B ban hành Quyết định số 05/2013/QĐST- KDTM về việc công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, có nội dung:

1. Công ty A xác nhận còn nợ VBank các khoản tiền theo 04 Hợp đồng tín dụng… có tổng giá trị là 1.528.886.167.897đ, trong đó nợ gốc là 796.210.224.046đ và nợ lãi là 732.675.943.851đ…

2. VBank đồng ý miễn giảm cho Công ty A số tiền lãi là 67.131.932.137đ. Công ty A có trách nhiệm thanh toán cho VBank số tiền là 1.461.754.235.760 đồng…

3. Công ty A và Công ty QĐ đồng ý giao và VBank đồng ý nhận các tài sản thế chấp (08 tài sản) để thay thế cho việc thực hiện nghĩa vụ thanh toán của Công ty A cho VBank...

Giá trị tài sản để đối trừ nợ nêu trên đã bao gồm các khoản thuế và nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Công ty A và Công ty QĐ chịu và có nghĩa vụ nộp các khoản này cho Nhà nước…

…7. Trường hợp Công ty A và hoặc Công ty QĐ không thực hiện việc bàn giao, đăng ký sang tên tài sản cho VBank theo đúng thỏa thuận nêu trên, VBank có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án buộc Công ty A phải thanh toán cho VBank số tiền là 1.461.754.235.760 đồng và phát mại toàn bộ tài sản thế chấp để bảo đảm thi hành án.

…9. Kể từ ngày người được thi hành án có đơn xin thi hành án cho đến khi thi hành án xong, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước quy định tương ứng với thời gian chưa thi hành án…

Ngày 24/6/2013, Công ty A lập Biên bản bàn giao tài sản số 07/ATS-VPB/2013 bàn giao quyền sử dụng thửa đất ở phường KM cho VBank và cam kết sẽ tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ theo các văn bản ký kết với VBank, tiếp tục phối hợp, cùng với VBank hoàn tất thủ tục chuyển nhượng tài sản, sang tên VBank.

Sau đó, Công ty A cho rằng VBank đã lừa dối khiến Công ty A bị thiệt hại nghiêm trọng, cụ thể là: Theo thỏa thuận ngày 26/5/2013 thì Công ty A phải có nghĩa vụ thanh toán cho VBank theo 06 Hợp đồng bao gồm 04 Hợp đồng tín dụng, 01 Hợp đồng đặt cọc mua bán tài sản và 01 Hợp đồng cho thuê văn phòng với tổng số tiền là 1.461.754.235.760 đồng; nhưng theo Quyết định số 05/2013/QĐST-KDTM của Tòa án nhân dân quận B thì Công ty A vẫn phải thanh toán cho VBank tổng số tiền nói trên nhưng chỉ giải quyết 04 Hợp đồng tín dụng mà không giải quyết 01 Hợp đồng đặt cọc mua bán tài sản và 01 Hợp đồng cho thuê văn phòng. Như vậy, theo Quyết định số 05/2013/QĐST-KDTM của Tòa án nhân dân quận B thì Công ty A bị thiệt hại 1.078.466.519.140 đồng vì vẫn còn 02 Hợp đồng chưa được giải quyết. Việc này không đúng với tinh thần, nội dung mà các bên đã thỏa thuận ngày 26/5/2013. Do đó, Công ty A không đồng ý tiếp tục thực hiện các thủ tục đăng ký sang tên các tài sản thế chấp cho VBank tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo Quyết định số 05/2013/QĐST-KDTM.

Công ty A có Công văn số 82/2013/CV-ATS ngày 18/7/2013 gửi Ủy ban nhân dân thành phố ĐN, Sở Tài nguyên và Môi trường và Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất một cấp thành phố ĐN đề nghị tạm dừng thực hiện thủ tục sang tên cho VBank. Đồng thời Công ty A có đơn khiếu nại theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Quyết định công nhận sự thoả thuận số 05/2013/QĐST-KDTM của Tòa án nhân dân quận B.

Ngày 23/9/2013, VBank nộp đơn đề nghị đăng ký biến động về quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất thửa đất tại phường KM, quận NHS đến Ủy ban nhân dân thành phố ĐN.

Sau đó, nhiều lần VBank yêu cầu Công ty A thực hiện các thủ tục đăng ký sang tên các tài sản cho VBank nhưng Công ty A không đồng ý và tiếp tục có đơn đề nghị dừng việc đăng ký sang tên các tài sản cho VBank.

Ngày 15/01/2015, ông Trần Hữu Văn D3 lập Tờ khai thuế thu nhập doanh nghiệp đứng tên Công ty A. Trên cơ sở Bảng tổng hợp các khoản nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất của Cục thuế thành phố ĐN ngày 12/3/2015 thể hiện VBank có nghĩa vụ đóng lệ phí trước bạ là 500.000.000 đồng, Công ty A không phải thực hiện nghĩa vụ tài chính nào, VBank đã thực hiện nghĩa vụ nộp lệ phí trước bạ. Ngày 20/3/2015, Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN xác nhận tên chủ sử dụng đất là VBank vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất ở phường KM, quận NHS.

Ngày 12/10/2016, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội ban hành Thông báo số 41/TB-TANDCC-GĐKTII trả lời Công ty A là không có căn cứ để kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Quyết định công nhận sự thỏa thuận số 05/2013/QĐST-KDTM của Tòa án nhân dân quận B.

Ngày 07/3/2017, VBank chuyển nhượng toàn bộ thửa đất cho ông Ngô Trọng H và bà Nguyễn Thị Y, được Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN đăng ký biến động ngày 18/4/2017.

Ngày 12/7/2017, ông Ngô Trọng H và bà Nguyễn Thị Y chuyển nhượng toàn bộ thửa đất cho Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ HH, được Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN đăng ký biến động ngày 17/8/2017.

Sau đó, Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ HH đã thực hiện thủ tục tách thửa đất ở phường KM thành 18 thửa đất thương mại, dịch vụ với diện tích 23.018m2, được Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN đăng ký biến động ngày 24/10/2017 và được Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố ĐN cấp 18 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất. Diện tích còn lại của thửa đất là 39.521,8m2 đã được Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN đăng ký biến động ngày 24/10/2017.

Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ HH đã chuyển nhượng hoặc ký Hợp đồng đặt cọc chuyển nhượng 18 thửa đất cho nhiều cá nhân và phần lớn các cá nhân này đã được Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN và Văn phòng đăng ký đất đai quận NHS đăng ký biến động. Sau đó, một số cá nhân chuyển nhượng lại cho cá nhân, tổ chức khác; một số cá nhân thế chấp quyền sử dụng đất tại Ngân hàng khác.

Công ty A cho rằng việc Công ty bàn giao tài sản cho VBank là theo Văn bản thoả thuận ngày 26/5/2013, không phải theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận số 05/2013/QĐST-KDTM ngày 11/6/2013 của Tòa án nhân dân quận B; việc bàn giao đã được thực hiện trước ngày 24/6/2013 là ngày ghi trên Biên bản bàn giao, VBank đã sử dụng Biên bản bàn giao không ghi ngày được lập trước đó và ghi khống ngày 24/6/2013 nhằm hợp thức hoá việc bàn giao theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận số 05/2013/QĐST-KDTM của TAND quận B. Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN đăng ký biến động người sử dụng đất cho VBank mà không có sự đồng ý của Công ty A; VBank tự ý làm thủ tục, hồ sơ đăng ký biến động không hợp lệ, hợp pháp; VBank đã làm trái nội dung Quyết định số 05/2013/QĐST-KDTM ngày 11/6/2013 của Tòa án nhân dân quận B và trái các quy định của pháp luật, xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của Công ty A.

Ngày 03/10/2017, Công ty A khởi kiện Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN yêu cầu: Tuyên hủy đăng ký chỉnh lý biến động tên người sử dụng đất là VBank do Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN thực hiện ngày 20/3/2015 trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất ở phường KM, quận NHS, thành phố ĐN.

Người bị kiện trình bày: Theo quy định pháp luật và căn cứ Quyết định số 05/2013/QĐST-KDTM ngày 11/6/2013 của Tòa án nhân dân quận B thì VBank được nhận quyền sử dụng thửa đất ở phường KM và được quyền nộp hồ sơ để đăng ký biến động. Công ty A đã bàn giao tài sản cho VBank nên việc Văn phòng đăng ký tên chủ sử dụng đất cho VBank là đúng quy định của pháp luật. Sau đó, thửa đất đã được chuyển nhượng nhiều lần và Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN đã đăng ký biến động cho các chủ sử dụng đất này. Đề nghị Tòa án bác yêu cầu khởi kiện của Công ty A.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ngân hàng Thương mại cổ phần V trình bày: Công ty A vi phạm nghĩa vụ trả nợ, liên tục tìm cách dây dưa trì hoãn việc trả nợ mà không có căn cứ. Việc VBank được Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN chỉnh lý biến động quyền sử dụng thửa đất tại phường KM là đúng pháp luật nên đề nghị bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Công ty A.

Ông Ngô Trọng H, bà Nguyễn Thị Y và Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ HH đề nghị Tòa án công nhận giá trị pháp lý của các Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng thửa đất mà ông H, bà Y và Công ty HH đã nhận chuyển nhượng.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2019/HC-ST ngày 18/3/2019, Tòa án nhân dân thành phố ĐN quyết định:

“I. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Đầu tư A về việc yêu cầu hủy phần đăng ký chỉnh lý biến động ngày 20/3/2015 tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở số AM 607502 do Ủy ban nhân dân quận NHS, thành phố ĐN cấp ngày 23/9/2009 tại thửa đất số 02; tờ bản đồ số 95, địa chỉ thửa đất: Phường KM, quận NHS, thành phố NĐ.

II. Chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Ngô Trọng H và bà Nguyễn Thị Y về việc công nhận giá trị pháp lý của Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 1925/2017 giữa Ngân hàng Thương mại Cổ phần V với ông Ngô Trọng H và bà Nguyễn Thị Y được Văn phòng Công chứng SH chứng nhận ngày 07/3/2017 và công nhận giá trị pháp lý của Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 5932/2017 giữa ông Ngô Trọng H và bà Nguyễn Thị Y với Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ HH được Văn phòng Công chứng SH chứng nhận ngày 12/7/2017.

Chấp nhận yêu cầu độc lập của Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ HH về việc công nhận giá trị pháp lý của Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất số 5932/2017 giữa ông Ngô Trọng H, bà Nguyễn Thị Y và Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ HH được Văn phòng Công chứng SH chứng nhận ngày 12/7/2017 và công nhận quyền của người sử dụng đất (bao gồm quyền được cấp giấy chứng nhận, được chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn quyền sử dụng đất) và các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định Luật Đất đai với thửa đất số 2 tờ bản đồ 95; diện tích: 62.539,80 m2 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AM 607502 do Ủy ban nhân dân quận NHS, thành phố ĐN cấp ngày 23/09/2009, đã được Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN ghi nhận xác lập thay đổi biến động quyền sử dụng đất ngày 17/8/2017 là quyền hợp pháp của Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ HH, được thực hiện theo quy định của Luật đất đai”.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 28/3/2019, Công ty A kháng cáo.

Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 30/8/2019, Công ty A bổ sung yêu cầu kháng cáo là nếu trường hợp Hội đồng xét xử phúc thẩm xét việc Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN chỉnh lý sang tên tài sản cho VBank không đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật, nhưng vì quyền lợi của người thứ ba ngay tình mà không tuyên hủy phần đăng ký chỉnh lý biến động sang tên thì phải nhận định rõ sai phạm của VBank cũng như Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN để Công ty A khởi kiện yêu cầu bồi thường theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

Tại Bản án hành chính phúc thẩm số 148/2019/HC-PT ngày 30/8/2019, Tòa án nhân dân cấp cao tại thành phố ĐN nhận định: Xét kháng cáo bổ sung của Công ty A không vượt quá phạm vi kháng cáo ban đầu. Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN vi phạm trình tự, thủ tục về đăng ký biến động đất đai nên lẽ ra cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty A nhưng để bảo vệ quyền lợi của người thứ ba ngay tình, Hội đồng xét xử phúc thẩm không hủy phần chỉnh lý, sang tên VBank tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sử dụng thửa đất này. Xác định Công ty A có quyền khởi kiện theo thủ tục tố tụng dân sự yêu cầu VBank bồi thường thiệt hại vì giao dịch sang tên do VBank tiến hành là vô hiệu và yêu cầu xem xét trách nhiệm của Văn phòng đăng ký đất đai thành phố ĐN. Vì đây là vụ án hành chính nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không tuyên bố về quyền khởi kiện của Công ty A trong phần quyết định của Bản án này.

Tòa án nhân dân cấp cao tại thành phố ĐN quyết định giữ nguyên bản án hành chính sơ thẩm. Ngoài ra, Tòa án còn quyết định về án phí.

Ngày 27/7/2020, VBank có đơn đề nghị xem xét lại theo thủ tục giám đốc thẩm đối với bản án hành chính phúc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 04/2021/KN-HC ngày 09/02/2021, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm, hủy Bản án hành chính phúc thẩm số 148/2019/HC-PT ngày 30/8/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại thành phố ĐN; giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2019/HC-ST ngày 18/3/2019 của Tòa án nhân dân thành phố ĐN.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 266; Điều 271; khoản 2 Điều 272 và Điều 273 Luật tố tụng hành chính năm 2015;

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 04/2021/KN-HC ngày 09/02/2021 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao;

2. Hủy Bản án hành chính phúc thẩm số 148/2019/HC-PT ngày 30/8/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại thành phố ĐN.

3. Giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2019/HC-ST ngày 18/3/2019 của Tòa án nhân dân thành phố ĐN./.