- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Hoàng Văn T tuyên bố bà L đã chết"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị L
- Căn cứ chính? Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 372 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - LẠNG SƠN | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 07/2026/QĐST-VDS | Lạng Sơn, ngày 15 tháng 4 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v: Yêu cầu tuyên bố một người đã chết
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 - LẠNG SƠN
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Chu Thị Phương Thảo.
Thư ký phiên họp: Bà Vy Thị Thu Hà - Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thu Hồng - Kiểm sát viên.
Ngày 15 tháng 4 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 83/2025/TLST-VDS ngày 31 tháng 10 năm 2025 về việc yêu cầu tuyên bố một người đã chết theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 08/2026/QĐST-VDS ngày 30 tháng 3 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Hoàng Văn T, sinh năm 1981; địa chỉ: số F đường P, phường Đ, tỉnh Lạng Sơn; có mặt;
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1955; địa chỉ: số I, đường M, phường K, tỉnh Lạng Sơn; vắng mặt;
2. Bà Hoàng Thị H, sinh năm 1976; địa chỉ: số C đường L, phường T, tỉnh Lạng Sơn; có mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 14/10/2025, bản khai, người yêu cầu ông Hoàng Văn T trình bày:
Bố mẹ anh là Hoàng Văn P, sinh năm 1940 chết năm 2014 và Nguyễn Thị Lạng S được 03 người con gồm bà Hoàng Thị H, sinh năm 1976; ông Hoàng Cương T1, sinh năm 1978, đã chết năm 2024 và anh.
Bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1955 (ngày tháng cụ thể anh không biết); dân tộc Kinh; tôn giáo không; quốc tịch: Việt Nam; nơi cư trú cuối cùng: số nhà C, đường T, phường H, thị xã L (nay là phường K), tỉnh Lạng Sơn. Địa chỉ trên là nhà của bà ngoại anh cụ Nguyễn Thị B (đã chết khoảng hơn 20 năm), hiện nay ngôi nhà đã được bán cho người khác, anh không biết chủ hợp pháp là ai.
Trước đây, bố mẹ anh sinh sống tại địa chỉ số I đường M, phường H, thị xã L (nay là phường K), tỉnh Lạng Sơn, tuy nhiên, quá trình chung sống bố mẹ không hợp nhau đã không ở cùng nhau, ba anh em anh và mẹ đã chuyển về nhà bà ngoại sinh sống đồng thời không liên lạc gì với nhà nội.
Từ khoảng năm 1988, bà Nguyễn Thị L đã rời khỏi địa phương đến nay vẫn không có tin tức gì. Thời điểm bà Nguyễn Thị L bỏ đi các anh chị em của anh đều còn nhỏ nên không nắm được sự việc gì liên quan đến việc mẹ bỏ đi, sau này anh được nghe các dì, hàng xóm kể lại bà Nguyễn Thị L cùng một nhóm phụ nữ bị đưa đi sang Trung Quốc, những người phụ nữ này cũng không có ai có tin tức gì. Khi bà ngoại anh còn sống có hỏi những người quen biết bà Nguyễn Thị L và nhờ họ tìm kiếm nhưng không có kết quả, đến thời điểm này đã là 37 năm nhưng gia đình không có bất kỳ thông tin nào xác định bà Nguyễn Thị L còn sống hay đã chết; bà Nguyễn Thị L không để lại bất cứ tài sản gì.
Nay anh Hoàng Văn T yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị L đã chết.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Hoàng Thị H trình bày: Bà đồng ý với nội dung trình bày của ông Hoàng Văn T, là em trai của bà. Về việc bà Nguyễn Thị L bỏ đi từ lúc bà và các em của bà còn nhỏ nên bản thân bà không biết thông tin gì, đến nay không có tin tức gì của bà Nguyễn Thị L, bà đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Hoàng Văn T về việc tuyên bố bà Nguyễn Thị L đã chết.
Tại Công văn số 646 ngày 14/11/2025 của Công an phường K về việc cung cấp thông tin cư trú của công dân, xác định: Qua tra cứu cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư không có thông tin về cư trú của bà Nguyễn Thị L tại địa chỉ số I, đường M, phường K, tỉnh Lạng Sơn. Công an phường không tiếp nhận thông tin gì về việc trình báo mất tích của bà Nguyễn Thị L.
Tại Công văn số 809/PC06-Đ6 ngày 03/10/2026 của Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh L xác định: Trong hệ thống tàng thư chứng minh nhân dân 9 số, có thông tin bà Nguyễn Thị L có nơi thường trú trước khi cấp là số 9B, Minh K, thị xã L; họ tên cha: Nguyễn Văn T2 (đã chết); Họ tên mẹ: Nguyễn Thị B; Họ tên chồng: Hoàng Văn P.
Ngày 12/11/2025 Toà án nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn đã Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với bà Nguyễn Thị L.
Ngày 13/11/2025, Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã thực hiện đăng tải Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án.
Ngày 20/11/2025, Ủy ban nhân dân tỉnh L đã đăng Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết trên Cổng thông tin điện tử của tỉnh.
Trong các ngày 25, 26, 27/11/2025, Đ phát thông báo tìm kiếm bà Nguyễn Thị L trên kênh VOV2 trong 3 số liên tiếp. Trong các ngày 28/11/2025, 03/12/2025, 05/12/2025, B1 đã nhắn tin tìm kiếm bà Nguyễn Thị L trên ba số báo liên tiếp 96, 97, 98.
Tại phiên họp, người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều giữ nguyên ý kiến như đã trình bày tại bản khai và lời khai khác.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn tham gia phiên họp phát biểu ý kiến: Quá trình giải quyết việc dân sự, Thẩm phán đã thực hiện đúng và đầy đủ về trình tự, thủ tục tố tụng để giải quyết việc dân sự như xác định thẩm quyền; thu thập tài liệu chứng cứ, tống đạt văn bản tố tụng, chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát đã thực hiện theo đúng quy định tại khoản 4 Điều 27; khoản 2 Điều 35; Điều 39; Điều 48; khoản 5, 6 Điều 68; Điều 67; Điều 365; khoản 2 Điều 388; Điều 392 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Thư ký phiên họp thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về phiên họp sơ thẩm; các đương sự đã thực hiện đúng và đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về việc giải quyết việc dân sự: Căn cứ lời trình bày của ông Hoàng Văn T và bà Hoàng Thị H xác định từ tháng 1988 bà Nguyễn Thị L đã bỏ nhà đi. Trong suốt thời gian 37 năm kể từ khi bà L rời đi, gia đình đã nhiều lần hỏi thăm người quen, nhờ tìm kiếm nhưng không thu thập được bất kỳ thông tin nào xác định bà còn sống hay đã chết. Đến nay đã hết thời hạn 4 tháng kể từ ngày đăng, phát thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết lần đầu mà vẫn không có tin tức của bà Nguyễn Thị L. Do đó có đủ cơ sở khẳng định bà Nguyễn Thị L đã biệt tích 05 năm mà vẫn không có tin tức xác thực là bà Nguyễn Thị L còn sống. Xét yêu cầu của ông Nguyễn Văn T3 về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị L là đã chết là có cơ sở. Do vậy căn cứ vào điểm d Khoản 1 Điều 71, Điều 72 Bộ luật Dân sự; các điều Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, khoản 2 Điều 39, Điều 371, Khoản 1 Điều 372, Điều 391, Điều 392, Điều 393 Bộ luật Tố tụng dân sự, đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 1 chấp nhận đơn yêu cầu của ông Nguyễn Văn T3 việc yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị L là đã chết. Xác định ngày chết của bà Nguyễn Thị L là ngày 01/01/1994.
- Về lệ phí: Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của UBTVQH, ông Nguyễn Văn T3 chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
Ông Hoàng Văn T phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định tại Điều 143, khoản 1 Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết 326 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội.
Yêu cầu kiến nghị, khắc phục vi phạm: Không.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Lạng Sơn nhận định:
Về thẩm quyền giải quyết: Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 4 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết có hộ khẩu thường trú và nơi cư trú cuối cùng tại phường K, tỉnh Lạng Sơn nên căn cứ điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, yêu cầu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn.
Về nội dung yêu cầu: Bà Nguyễn Thị L là mẹ ruột của ông Hoàng Văn T, bà Hoàng Thị H; có bố mẹ đẻ và chồng đều đã chết. Bà Nguyễn Thị L không có con nuôi và không có bố mẹ nuôi. Từ năm 1988, bà Nguyễn Thị L bỏ nhà đi gia đình không biết gì và khi bỏ đi không báo chính quyền địa phương, không để lại tài sản gì. Từ khi bà Nguyễn Thị L bỏ đi đến nay không trở về, không liên lạc gì với gia đình; gia đình ông Hoàng Văn T đã tìm kiếm nhưng đến nay không ai biết tin tức gì về bà Nguyễn Thị L.
Tòa án nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn đã ban hành Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết đối với bà Nguyễn Thị L. Quyết định đã được phát trên Đài tiếng nói Việt Nam vào các ngày 25, 26, 27/11/2025 và đăng trên báo Công Lý ba số liên tiếp là 96, 97, 98 ra các ngày 28/11/2025, 03/12/2025, 05/12/2025; đăng trên Cổng thông tin điện tử tỉnh Lạng Sơn ngày 20/11/2025 và đăng trên T4 thông tin điện tử Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn ngày 13/11/2025, đến nay đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát tìm kiếm bà Nguyễn Thị L lần đầu mà vẫn không có tin tức xác thực về việc bà Nguyễn Thị L còn sống. Như vậy, bà Nguyễn Thị L đã biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của ông Hoàng Văn T về việc tuyên bố bà Nguyễn Thị L là đã chết theo điểm d khoản 1 Điều 71 của Bộ luật Dân sự.
Về việc xác định ngày chết: Thời điểm có tin tức cuối cùng của bà Nguyễn Thị L là khoảng năm 1988, theo khoản 1 Điều 68 và khoản 2 Điều 71 của Bộ luật Dân sự, xác định bà Nguyễn Thị L đã biệt tích 05 năm liền trở lên kể từ ngày 01 tháng 01 năm 1989, ngày chết của bà Nguyễn Thị L là ngày 01 tháng 01 năm 1994.
Khi quyết định của Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị L là đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ hôn nhân gia đình và các quan hệ nhân thân khác của bà Nguyễn Thị L được giải quyết như đối với người đã chết. Quan hệ tài sản của bà Nguyễn Thị L được giải quyết như đối với người đã chết; tài sản của bà Nguyễn Thị L (nếu có) được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế theo quy định tại Điều 72 của Bộ luật Dân sự.
Về lệ phí: Ông Hoàng Văn T phải chịu tiền lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định các Điều 149, 150 của Bộ luật Tố tụng dân sự và theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Xác nhận ông Hoàng Văn T đã nộp đủ.
Về chi phí đăng phát thông báo tìm kiếm bà Nguyễn Thị L: Ông Hoàng Văn T là người yêu cầu việc dân sự nên phải chịu chi phí đăng, phát thông báo tìm kiếm với số tiền là 4.500.000đồng (bốn triệu năm trăm nghìn đồng) theo khoản 2 Điều 385 của Bộ luật Tố tụng dân sự, bao gồm chi phí đăng thông báo tìm kiếm bà Nguyễn Thị L tại Đ là 2.250.000đồng; chi phí nhắn tin tìm ông Nguyễn Đình C trên B1 là 2.250.000đồng. Xác nhận ông Hoàng Văn T đã nộp đủ chi phí đăng, phát.
Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 - Lạng Sơn là phù hợp quy định của pháp luật nên được chấp nhận.
Về quyền kháng cáo: Đương sự có quyền kháng cáo quyết định theo quy định tại Điều 371 và khoản 1 Điều 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
QUYẾT ĐỊNH
Căn cứ điểm d khoản 1, 2 Điều 71, Điều 72 của Bộ luật Dân sự;
Căn cứ khoản 4 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm b khoản 2 Điều 39; các Điều 149; 150; 370; 371; 372; 385; 391 và Điều 393 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị L
Tuyên bố bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1955; nơi đăng ký hộ khẩu thường trú trước khi biệt tích: số I, đường M, phường K, tỉnh Lạng Sơn và nơi cư trú cuối cùng: số C, đường T, phường K, tỉnh Lạng Sơn là đã chết.
Ngày chết của bà Nguyễn Thị L là ngày 01 tháng 01 năm 1994.
Quan hệ hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của bà Nguyễn Thị L được giải quyết như đối với người đã chết.
Quan hệ tài sản của bà Nguyễn Thị L (nếu có) được giải quyết theo quy định của pháp luật thừa kế.
2. Về lệ phí giải quyết việc dân sự
Ông Hoàng Văn T phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm để nộp ngân sách Nhà nước, nhưng được trừ vào tiền tạm ứng lệ phí ông Hoàng Văn T đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000719 ngày 30/10/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn. Xác nhận ông Hoàng Văn T đã nộp đủ lệ phí.
3. Về chi phí đăng, phát tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết: Ông Hoàng Văn T phải chịu chi phí đăng, phát thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết với số tiền là 4.500.000đồng (bốn triệu năm trăm nghìn đồng). Xác nhận ông Hoàng Văn T đã nộp đủ chi phí.
4. Về quyền kháng cáo, kháng nghị
Đương sự có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Đương sự vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết.
Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định. Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày ra quyết định./.
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Lạng Sơn; - VKSND KV 1 - Lạng Sơn; - Phòng THADS KV 1 - Lạng Sơn; - UBND phường Kỳ Lừa, tỉnh Lạng Sơn; - Các đương sự; - Lưu hồ sơ; HCTP. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Chu Thị Phương Thảo |