Quyết định 07/2023/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Thành phố TN nhận định:

- Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Theo nội dung đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự bà Trần Thị L yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Hồng T, sinh năm 196x, trú tại: Tổ 06, phường TT, thành phố TN, tỉnh Thái Nguyên là người mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, Điểm a khoản 2 Điều 35, Điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015 – Xác định đây là việc "Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự", việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố TN, tỉnh Thái Nguyên.

- Về sự vắng mặt của người tham gia tố tụng: Tại phiên họp Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan gồm: Bà Trần Thị T, bà Nguyễn Thị K, anh Trần Ngọc A và chị Trần Ngọc Mai L; những Người làm chứng gồm: ông Cao Nam H và Đỗ Thành N đều vắng mặt (nhưng đã có đơn xin giải quyết vắng mặt), sự vắng mặt của những người này không làm ảnh hưởng đến việc giải quyết việc dân sự, căn cứ vào khoản 3 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp.

Tại Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 94/KLGĐ ngày 16/5/2023 của Viện pháp y tâm pháp y tâm thần Trung ương – Bộ y tế, đã kết luận:

"Tại thời điểm giám định đối tượng Trần Hồng T bị bệnh tâm thần phân liệt thể di chứng. Theo phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F20.5 giai đoạn sa sút tâm thần. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi".

Tại khoản 1 Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015, quy định:

"1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Như vậy, căn cứ vào tình trạng bệnh tâm thần của ông Trần Hồng T, Kết quả giám định pháp y tâm thần và quy định của pháp luật thấy có đủ cơ sở xác định ông Trần Hồng T, sinh năm 196x, trú tại: Tổ 06, phường TT, thành phố TN, tỉnh Thái Nguyên là người mất năng lực hành vi dân sự - Yêu cầu của bà Trần Thị L về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trần Hồng T mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ và được chấp nhận.

Khi có quyết định của Tòa án về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự có hiệu lực pháp luật, thì các giao dịch dân sự của ông Trần Hồng T phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. Việc xác định người giám hộ đương nhiên, thủ tục đăng ký giám hộ, cử, chỉ định người giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 53 và Điều 54 của Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 19, Điều 21 Luật Hộ tịch năm 2014.

Khi ông Trần Hồng T không còn ở trong tình trạng đã bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự thì ông T hoặc người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

- Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự không thuộc trường hợp không phải chịu lệ phí Tòa án hoặc được miễn nộp tiền lệ phí Tòa án, nên căn cứ vào khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, bà Trần Thị L phải chịu lệ phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

- Về chi phí tố tụng khác: Số tiền chi phí giám định là 4.313.700đ bà Lan tự nguyện chịu toàn bộ và đã chi phí hết.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, Điểm a khoản 2 Điều 35, Điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 150, Điều 367, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22, Điều 53, Điều 54 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 19, Điều 21 Luật Hộ tịch năm 2014; Khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Trần Thị L.

2. Tuyên bố ông Trần Hồng T, sinh năm 196x, trú tại: Tổ 06, phường TT, thành phố TN, tỉnh Thái Nguyên là người mất năng lực hành vi dân sự.

Khi có quyết định của Tòa án về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự có hiệu lực pháp luật, các giao dịch dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của ông Trần Hồng T phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. Việc xác định người giám hộ đương nhiên, thủ tục đăng ký giám hộ, cử, chỉ định người giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 53 và Điều 54 của Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 19, Điều 21 Luật Hộ tịch năm 2014.

Khi ông Trần Hồng T không còn ở trong tình trạng đã bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự thì ông T hoặc người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

3. Về lệ phí và chi phí tố tụng khác:

- Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Trần Thị L phải chịu số tiền lệ phí giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số: 0000677 ngày 28/02/2023 tại Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.

- Về chi phí tố tụng khác: Số tiền chi phí giám định là 4.313.700đ (Bốn triệu, ba trăm mười ba nghìn, bảy trăm đồng) bà Trần Thị L tự nguyện chịu toàn bộ và đã chi phí hết.

4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu (bà Trần Thị L) có mặt tại phiên họp được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ Tòa án ra quyết định; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (Bà Trần Thị T, bà Nguyễn Thị K, anh Trần Ngọc A và chị Trần Ngọc Mai L) vắng mặt tại phiên họp được quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.