Quyết định 07/2022/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc: Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức,

làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN C,

TỈNH KHÁNH HÒA

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thu Hằng

Thư ký phiên họp: Bà Lê Thị Ngọc Hà - Thư ký Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Khánh Hòa.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện C, tỉnh Khánh Hòa tham gia phiên họp: Bà Trương Thị Dung - Kiểm sát viên.

Ngày 14 tháng 6 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Khánh Hòa mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 09/2022/TLST-DS ngày 28 tháng 4 năm 2022 về việc “yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, Thông báo số 02/TB-TA ngày 20/5/2022 thay đổi yêu cầu giải quyết việc dân sự về “yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 05/2022/QĐST-VDS ngày 01 tháng 6 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyêt việc dân sự:

Bà Nguyễn Hoàng D, sinh năm 1969

Địa chỉ: Thôn V, xã A, huyện C, tỉnh Khánh Hòa. (Có mặt)

- Người được yêu cầu tuyên bố có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi:

Ông Nguyễn V - sinh năm 1965

Địa chỉ: Thôn V, xã A, huyện C, tỉnh Khánh Hòa.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Bà Nguyễn Thị K - sinh năm 1992, trú tại: thôn V, xã A, huyện C, tỉnh Khánh Hòa. (Vắng mặt, có đơn xin vắng mặt).

- Ông Nguyễn T- sinh năm 1994, trú tại: thôn V, xã A, huyện C, tỉnh Khánh Hòa. (Vắng mặt, có đơn xin vắng mặt).

- Bà Nguyễn Thị Th- sinh năm 1997, trú tại: thôn V, xã A, huyện C, tỉnh Khánh Hòa. (Vắng mặt, có đơn xin vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Trong đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 26 tháng 4 năm 2022, bản tự khai ngày 04 tháng 5 năm 2022; đơn thay đổi yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 19 tháng 5 năm 2022 và tại phiên họp, bà Nguyễn Hoàng D trình bày:

Bà Nguyễn Hoàng D và ông Nguyễn V kết hôn với nhau năm 1991, quá trình chung sống với nhau có 3 người con là Nguyễn Thị K, Nguyễn T, Nguyễn Thị Th.

Ông Nguyễn V có tiền sử sinh đẻ, phát triển thể chất và tâm thần hoàn toàn bình thường; học đến lớp 7/12 thì nghỉ, sau không học nghề gì; sau khi kết hôn với bà Nguyễn Hoàng D làm rẫy cà phê; có tiền sử bệnh cao huyết áp, uống thuốc tương đối đều cho đến nay. Khoảng đầu năm 2009, ông V bắt đầu xuất hiện các biểu hiện bất thường: đau đầu, ngủ ít, hay ngồi nói lẩm bẩm một mình, không tiếp xúc với mọi người xung quanh, sợ nước, buồn bã, nằm nhiều, ít hoạt động, ăn uống kém; thỉnh thoảng la hét, chửi bới, đánh người, đập phá đồ đạc trong gia đình; bỏ nhà đi lang thang, gia đình phải tìm về; hay nghe nói bên tai ra lệnh làm việc này việc khác; cho rằng có người làm hại bản thân, muốn giết mình. Ông V nhiều lần có hành vi toan tự sát (nhảy lầu, thắt dây treo cổ) nhưng được phát hiện kịp thời. Sau đó, khoảng 2 tháng, gia đình có đưa đối tượng đi điều trị nội trú tại Bệnh viện Tâm thần Bà Rịa- Vũng Tàu, ra viện có điều trị ngoại trú khoảng 1 năm tại đây. Từ năm 2010 đến năm 2014, ông V được gia đình đưa đi điều trị nội trú khoảng 4- 5 lần tại Bệnh viện Tâm thần Khánh Hòa, mỗi đợt khoảng 1 tháng, sau chuyển về nhận thuốc tại Trung tâm y tế huyện C ( từ năm 2015), uống thuốc tương đối đều, bệnh có thuyên giảm một phần, đỡ quậy phá hơn trước. Khoảng từ tháng 11/2021, bệnh tình ông V tái phát, đêm mất ngủ, hay đau đầu, nói nhảm một mình, có lần bóp cổ vợ mình, ăn uống kém, đại tiểu tiện không đúng chỗ, vệ sinh cá nhân kém. Ngày 16/11/2014, ông V được Ủy ban nhân dân xã A cấp Giấy xác nhận khuyết tật dạng: thần kinh - tâm thần, mức độ nặng. Hiện nay ông V đang được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng theo quy định.

Nay, bà Nguyễn Hoàng D yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn V có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và đề nghị Tòa án chỉ định bà D (vợ ông V) là người giám hộ cho ông V.

Tại Bản tự khai ngày 20 tháng 5 năm 2022, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là các con của ông V và bà D gồm: Nguyễn Thị K, Nguyễn T, Nguyễn Thị Th đều thống nhất với yêu cầu của bà Nguyễn Hoàng D.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Khánh Hòa nhận định:

[1] Về tố tụng: Bà Nguyễn Hoàng D yêu cầu giải quyết, tuyên bố ông Nguyễn V - sinh năm 1965, địa chỉ: Thôn V, xã A, huyện C, tỉnh Khánh Hòa có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Khánh Hòa theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Nguyễn Thị K, Nguyễn T, Nguyễn Thị Th có đơn đề nghị Tòa án giải quyết vắng mặt; căn cứ khoản 2 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt họ.

[2] Về nội dung vụ việc:

Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 595/KLGĐ ngày 13 tháng 5 năm 2022, Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung đối với ông Nguyễn V như sau:

- Về y học: Rối loạn phân liệt cảm xúc loại trầm cảm (F25.1)

- Về năng lực hành vi dân sự: Khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Do đó, theo quy định tại Điều 23, Điều 54 Bộ luật dân sự có căn cứ chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Hoàng D về việc tuyên bố ông Nguyễn V có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; chỉ định bà Nguyễn Hoàng D (vợ) là người giám hộ cho ông Nguyễn V.

Bà Nguyễn Hoàng D có nghĩa vụ và quyền của người giám hộ đối với ông Nguyễn V theo quy định tại Điều 57, Điều 58 Bộ luật dân sự năm 2015.

[3] Về lệ phí: Bà Nguyễn Hoàng D là cá nhân thuộc hộ cận nghèo nên được miễn nộp tiền lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;