Quyết định 07/2022/QĐST-VDS — Các yêu cầu dân sự trong trường hợp chưa có điều luật để áp dụng

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ nhận định:

Yêu cầu về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” là loại việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người bị yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự cư trú tại tổ 36, khu 4, phường N, thành phố V, tỉnh Phú Thọ nên căn cứ khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự yêu cầu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố V, tỉnh Phú Thọ.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, đơn yêu cầu đề ngày 20/10/2022 và Bản tự khai của người đại diện theo uỷ quyền của người yêu cầu, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là ông Ngô Đức V khai: Bà Ngô Thị L là con thứ 1/7 trong gia đình, tiền sử sản khoa đẻ thường, tiền sử phát triển thể chất và tâm thần bình thường. Bà L học hết lớp 10/10 sau đó đi bộ đội, đóng quân ở tỉnh đội Thái Bình. Sau đó ra quân đi học Trung cấp kế toán, ra trường về công tác tại Xí nghiệp gạch số 2 - Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1991 bà L có 01 con gái với ông Đỗ Ngọc C, năm 1996 bà L nghỉ việc về nhà làm lao động tự do. Bà L bị cao huyết áp từ nhiều năm nay, kê đơn thuốc dùng hàng ngày, từ tháng 5/2022 bà xuất hiện đau đầu nhiều, chóng mặt, gia đình đưa đi khám và điều trị tại các Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Phổi Trung ương. Đến ngày 11/10/2022 bà L chuyển đến Bệnh viện 74 Trung ương điều trị tiếp với chẩn đoán: Lao phổi, lao não, lao màng não, trong tình trạng ý thức lú lẫn, liệt ½ người trái, bị tổn thương não kèm nhồi máu não. Hiện tại, bà L nằm tại giường bệnh một tư thế, liệt ½ người trái. Tiếp xúc gọi không hỏi, không trả lời được, ăn uống qua sonde dạ dày, nhiều lúc bà L la hét căng cựa, dứt bỏ ống sonde, đêm ít ngủ, tất cả mọi sinh hoạt về vệ sinh cá nhân đều phụ thuộc hoàn toàn vào người thân và nhân viên y tế chăm sóc. Hiện nay bà L vẫn đang điều trị tại Bệnh viện 74 Trung ương.

Để đảm bảo cho việc giao dịch dân sự liên quan đến quyền nhân thân của bà L, ông V được chị Đỗ Thị H và ông Đỗ Ngọc C uỷ quyền yêu cầu Toà án tuyên bố bà L bị mất năng lực hành vi dân sự.

Căn cứ Kết luận giám định sức khỏe tâm thần số 38/2022/SKTTTC ngày 25 tháng 10 năm 2022 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc đối với bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1959; địa chỉ: Tổ 36, khu 4, phường N, thành phố V, tỉnh Phú Thọ. Sau khi tiến hành giám định đã kết luận như sau:

“Ngô Thị L, sinh năm 1959, trú tại tổ 36, khu 4, phường N, thành phố V, tỉnh Phú Thọ bị bệnh Các rối loạn tâm thần khác do tổn thương và rối loạn chức năng não và bệnh lý cơ thể-F06 theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 về các rối loạn tâm thần và hành vi).

Hiện tại: Ngô Thị L mất năng lực hành vi dân sự”.

Tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự quy định về người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi: “1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Toà án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần. Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Toà án ra quyết định huỷ bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự”.

Như vậy, lời trình bày của ông V phù hợp với kết luận giám định sức khỏe tâm thần số 38/2022/SKTTTC ngày 25 tháng 10 năm 2022 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc đối với bà Ngô Thị L, phù hợp với tình trạng thực tế của bà L tại thời điểm giám định nên yêu cầu của chị H về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bà L mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ cần được chấp nhận.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố V, tỉnh Phú Thọ phát biểu: Về các trình tự, thủ tục tố tụng đều tuân thủ quy định của pháp luật. Về nội dung, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của chị Đỗ Thị H về việc yêu cầu tuyên bố bà Ngô Thị L là người mất năng lực hành vi dân sự.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ: Khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 của Bộ luật dân sự; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Chấp nhận yêu cầu của chị Đỗ Thị H về việc tuyên bố bà Ngô Thị L là người mất năng lực hành vi dân sự.

Tuyên bố bà Ngô Thị L, sinh năm 1959; địa chỉ: Tổ 36, khu 4, phường N, thành phố V, tỉnh Phú Thọ là người mất năng lực hành vi dân sự.

- Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Chị Đỗ Thị H phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự là 300.000đồng (Ba trăm nghìn đồng). Xác nhận chị Đỗ Thị H đã nộp 300.000đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng lệ phí sơ thẩm tại biên lai thu tiền tạm ứng lệ phí số AA/2020/0009957 ngày 24/10/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố V, tỉnh Phú Thọ.

- Về quyền kháng cáo, kháng nghị:

Các đương sự có quyền kháng cáo. Viện kểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

- Quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án, thời hiệu yêu cầu thi hành án: Trường hợp quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.