- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Đoàn Thị X.
- Căn cứ chính? Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 Thành lập Tòa án nhân dân cấp…; Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP Hướng dẫn áp dụng một số quy đ…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 8 – HP | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 06/2025/QĐST-VDS | Hải Phòng, ngày 21 tháng 11 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
Về việc một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi
dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 8 – HP
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
- Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Văn T.
- Thư ký phiên họp: Bà Phạm Thanh P – Thẩm tra viên Tòa án nhân dân khu vực 8 - TP HP.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - TP HP tham gia phiên họp: Bà Tiêu Thị H - Kiểm sát viên.
Ngày 21 tháng 11 năm 2025, tại trụ sở, Tòa án nhân dân khu vực 8 - TP HP mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 105/2025/TLST-VDS ngày 13 tháng 10 năm 2025 về việc “Yêu cầu một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 06/2025/QĐST-VDS ngày 13 tháng 11 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Đoàn Thị X, sinh ngày 23/3/1961; CCCD: xxxxxxxxxxxx; Nơi cư trú: Số D Đ, phường T, TPHP.
Người đại diện theo ủy quyền của bà X: Chị Ngô Thị T, sinh ngày 21/3/1993; CCCD: xxxxxxxxxxxx; Nơi thường trú: Phố T, phường H, tỉnh TH.
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Anh Nguyễn Duy H, sinh ngày 02/10/1989; CCCD: xxxxxxxxxxxx; Nơi cư trú: Số D Đ, phường T, TPHP.
(Tại phiên họp, bà X, người đại theo ủy quyền của bà X vắng mặt, có đơn xin vắng mặt và anh H vắng mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ
Theo đơn yêu cầu, lời khai của người yêu cầu Đoàn Thị X trong quá trình giải quyết việc dân sự thể hiện:
Bà và ông Nguyễn Văn S (sinh ngày 27/5/1958, đã mất ngày 02/04/2025) có hai người con là Nguyễn Thị Thu H1, sinh ngày 26/10/1987 và Nguyễn Duy H, sinh ngày 02/10/1989. Ngoài hai con chung trên, ông bà không có con chung nào khác.
Khi anh H sinh ra, gia đình bà không nhận thấy có biểu hiện bất thường. Cho đến khi anh H khoảng 22 tuổi, lúc đó đang học đại học thì bắt đầu xuất hiện các biểu hiện bất thường, đi lang thang khắp nơi, thường xuyên bị hoang tưởng mình là người bị hại, lúc nào cũng hằn học, hay kích động, chửi bới mọi người và đập phá đồ đạc. Gia đình bà đã nhiều lần đưa anh H đi khám và chữa trị tại Bệnh viện sức khỏe tâm thần tỉnh H. Bệnh viện S cũng đã kết luận anh H bị mắc bệnh tâm thần là L thần không thực tổn không biệt định. Do bệnh tật như vậy nên cho đến nay anh H vẫn độc thân, không có vợ con, anh H sống cùng bà và do một tay bà chăm sóc. Từ khoảng năm 2016 đến nay, anh H đã được UBND thành phố H trợ cấp xã hội do thuộc đối tượng khuyết tật nặng.
Hiện nay, anh H không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, không thể tự chăm sóc bản thân. Mọi vấn đề trong cuộc sống của anh H hiện nay đều do bà lo liệu. Vì vậy, để có thể chăm sóc, đại diện, giám hộ, quản lý tài sản và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khác cho anh Nguyễn Duy H, bà yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 8 – TPHP tuyên bố anh Nguyễn Duy H là người bị mất năng lực hành vi dân sự.
Người làm chứng trình bày:
Ông Nghiêm Trọng H2, ông Quách Quang T1, bà Chử Thị P, trình bày: Ông H2 là Tổ trưởng Tổ dân phố số G phường T, TPHP; ông T1 và và bà P1 là hàng xóm của bà Đoàn Thị X. Bà X và ông Nguyễn Văn S có hai người con là Nguyễn Thị Thu H1, sinh ngày 26/10/1987 và Nguyễn Duy H, sinh ngày 02/10/1989. Ngoài hai con chung trên, ông bà không có con chung nào khác. Anh H từ khi sinh ra không có biểu hiện bất thường gì. Tuy nhiên đến năm anh H 22 tuổi thì xuất hiện các biểu hiện bất thường, đi lang thang khắp nơi, thường xuyên bị hoang tưởng, hay kích động, chửi bới mọi người và đập phá đồ đạc. Gia đình bà X đã đưa anh H đi chữa trị nhưng bệnh không thuyên giảm. Anh H thuộc đối tượng người khuyết tật nặng, hàng tháng được hưởng trợ cấp xã hội.
Ngày 30/10/2025, Tòa án nhân dân khu vực 8 – HP đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 02/2025/QĐ-TCGĐ thực hiện giám định sức khỏe tâm thần đối với anh Nguyễn Duy H để kết luận giám định anh H mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hay không. Viện Pháp y tâm thần Trung ương B đã tiến hành giám định đối tượng vào ngày 01/11/2025.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - TP HP xác định Thẩm phán, Thư ký phiên họp, các đương sự đã tuân theo và chấp hành đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết việc dân sự. Về nội dung vụ án: Căn cứ các Điều 370, 376, 378 của Bộ luật Tố tụng Dân sự; Điều 22 của Bộ luật Dân sự; Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Đề nghị:
Tuyên bố anh Nguyễn Duy H là người bị mất năng lực hành vi dân sự.
Về lệ phí, chi phí tố tụng: Bà Đoàn Thị X là người cao tuổi được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 8 - TP HP nhận định:
Về tố tụng: Bà Đoàn Thị X có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự với anh Nguyễn Duy H. Người yêu cầu có nơi cư trú tại phường T, thành phố Hải Phòng nên Tòa án nhân dân khu vực 8 – HP thụ lý giải quyết việc dân sự “Yêu cầu một người mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự” là đúng thẩm quyền, theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 40 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Người yêu cầu đã được Tòa án triệu tập hợp lệ và có đơn đề nghị vắng mặt tại phiên họp là chính đáng. Do vậy, Tòa án nhân dân khu vực 8 - TP HP mở phiên họp giải quyết việc dân sự vắng mặt người yêu cầu là phù hợp với quy định tại Khoản 2 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự.
Về nội dung yêu cầu của người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Lời khai của người yêu cầu phù hợp với lời khai của người làm chứng và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ. Như vậy, có đủ căn cứ xác định: anh Nguyễn Duy H từ năm 22 tuổi cho đến nay có biểu hiện tâm thần không ổn định, thường xuyên đi lang thang, bị hoang tưởng. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 365/KL-VPYTW ngày 12/11/2025 của V tại thời điểm giám định Nguyễn Duy H bị bệnh Tâm thần phân liệt thể Paranoid. Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F20.0. Giai đoạn bệnh tiến triển. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Do đó, bà X yêu cầu Tòa án tuyên bố anh H bị mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, được chấp nhận.
Về lệ phí: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự là người cao tuổi nên được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 40, Điều 149, các Điều 361, 367, 370, 371, 372, 376 và 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 22 của Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27/6/2025 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối Cao hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện thẩm quyền của Tòa án nhân dân; Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH 15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực, quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực.
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Đoàn Thị X.
Tuyên bố: Anh Nguyễn Duy H, sinh ngày 02/10/1989; Căn cước công dân số xxxxxxxxxxxx; Nơi thường trú tại: Số D Đ, phường T, TPHP bị mất năng lực hành vi dân sự.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Đoàn Thị X được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.
Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - VKSND KV8-HP; - Phòng THADS KV8-HP; - Lưu hồ sơ việc dân sự. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Văn T |