- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Quyết định GQ việc DS yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự giữaông Nguyễn Sỹ H và Nguyễn Sỹ H"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Nguyễn Sỹ H về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.
- Căn cứ chính? Điều 136 Bộ luật Dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 362 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TOÀ ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 TỈNH QUẢNG TRỊ | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 06/2025/QĐST - VDS | Quảng Trị, ngày 24 tháng 12 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1, TỈNH QUẢNG TRỊ
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ trì phiên họp: Ông Nguyễn Phú Quảng
Thư ký Toà án ghi biên bản phiên họp: Bà Trần Thị Thanh Tâm - Thư ký Toà án nhân dân khu vực 1 – Quảng Trị.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Quảng Trị tham gia phiên họp: Bà Đặng Thị Hồng Nhung - Kiểm sát viên
Ngày 24 tháng 12 năm 2025, tại Trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 1, tỉnh Quảng Trị, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc Dân sự thụ lý số: 186/2025/TLST - VDS ngày 17 tháng 11 năm 2025 về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 127/2025/QĐST-VDS ngày 16 tháng 12 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu: Ông Nguyễn Sỹ H; sinh ngày 22/02/1957; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx, ngày cấp: 27/6/ 2021, nơi cấp: Cục CSQLHC về TTXH – Bộ Công an. Địa chỉ thường trú: Thôn T, xã B, tỉnh Quảng Trị, có mặt.
- Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự: Ông Nguyễn Sỹ H, sinh ngày 01/01/1961 (Thông tin cũ: tên Nguyễn Sỷ H, sinh năm, 1969 đã được sửa đổi, bổ sung thông tin trong hồ sơ đối tượng đang được hưởng trợ cấp xã hội theo Quyết định số 4753/QĐ-UBND ngày 05/10/2023 của UBND huyện Bố Trạch). Số CCCD: xxxxxxxxxxxx, ngày cấp: 27/6/2021, nơi cấp: Cục CSQLHC về TTXH – Bộ Công an. Nơi thường trú : Thôn T, xã B, tỉnh Quảng Trị, vắng mặt.
- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Nguyễn Thị N, sinh ngày 10/9/1960; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx, ngày cấp: 19/4/2021, nơi cấp: Cục CSQLHC về TTXH. Địa chỉ: Thôn Thanh K, xã Bắc T, tỉnh Quảng Trị, vắng mặt, uỷ quyền cho ông Nguyễn Sỹ H tham gia tố tụng.
2. Bà Nguyễn Thị N, sinh ngày 07/3/1964; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx, ngày cấp: 28/7//2024, nơi cấp: Cục CSQLHC về TTXH. Địa chỉ : Thôn T, xã B, tỉnh Quảng Trị, vắng mặt, uỷ quyền cho ông Nguyễn Sỹ H tham gia tố tụng.
3. Bà Nguyễn Thị H, sinh ngày 20/10/1966; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx, ngày cấp: 04/5/2021, nơi cấp: Cục CSQLHC về TTXH. Địa chỉ : Thôn T, xã B, tỉnh Quảng Trị, vắng mặt, uỷ quyền cho ông Nguyễn Sỹ H tham gia tố tụng.
4. Bà Nguyễn Thị H, sinh ngày 12/12/1968; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx, ngày cấp: 19/4/2021, nơi cấp: Cục CSQLHC về TTXH. Địa chỉ : Thôn T, xã B, tỉnh Quảng Trị, vắng mặt, uỷ quyền cho ông Nguyễn Sỹ H tham gia tố tụng.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Trong đơn yêu cầu giải quyết việc Dân sự đề ngày 17 tháng 10 năm 2025, Đơn sửa đổi bổ sung yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 13/11/2025, được bổ sung tại bản tự khai, người yêu cầu giải quyết việc dân sự là ông Nguyễn Sỹ Hiền trình bày: Ông Nguyễn K, sinh ngày 02/02/1916 (đã chết năm 1995), bà Lê Thị N, sinh ngày 01/01/1931 (đã chết năm 2023). Ông bà kết hôn hợp pháp và sinh được 06 người con gồm: Nguyễn Sỹ H, sinh năm 1957, Nguyễn Thị N, sinh năm 1960, Nguyễn Sỹ H, sinh năm 1961, Nguyễn Thị N, sinh năm 1964, Nguyễn Thị H, sinh năm 1966 và Nguyễn Thị H, sinh năm 1968. Trong 06 người con chung có Nguyễn Sỹ H bị khuyết tật bẩm sinh từ nhỏ và không biết gì. Hiện nay, ông H là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng ông Nguyễn Sỹ H từ khi bố mẹ qua đời cho đến nay. Ông H bị tật bẩm sinh, không biết gì từ nhỏ, không đi học, không có vợ, con. Sinh hoạt cá nhân không biết xử lý, không điều khiển được một số nhu cầu sinh hoạt cá nhân như đại tiểu tiện, đi lại khó khăn, thường bị ngã bổ. Hiện nay hàng tháng được nhận tiền trợ cấp xã hội dành cho người khuyết tật. Tình trạng sức khỏe của ông H ngày càng sa sút trầm trọng, đang được gia đình quản lý tại nhà riêng để đảm bảo an toàn cho những người xung quanh.
Căn cứ theo Kết luận Giám định Pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 2345/KLGĐ ngày 15 tháng 12 năm 2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung, kết luận ông Nguyễn Sỹ H thời điểm hiện tại:
Về kết luận theo tiêu chuẩn y học: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD-10). Kết luận về năng lực hành vi dân sự: Mất khả năng nhận thức, làm chủ hành vi. Do vậy ông Nguyễn Sỹ H làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Sỹ H mất năng lực hành vi Dân sự. Chỉ định ông H là người giám hộ của ông Nguyễn Sỹ H.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị H, bà Nguyễn Thị H đều trình bày: Nhất trí như nội dung mà ông Nguyễn Sỹ H đã trình bày về lịch sử bệnh tật của Nguyễn Sỹ H do bị tật bẩm sinh, không đi học, không có vợ, con. Sinh hoạt cá nhân không biết, không điều khiển được một số nhu cầu sinh hoạt cá nhân như đại tiểu tiện, đi lại khó khăn, thường bị ngã bổ. Hiện hàng tháng được nhận tiền trợ cấp xã hội dành cho người khuyết tật. Hiện nay tình trạng sức khỏe của Nguyễn Sỹ H ngày càng sa sút trầm trọng. Hiện nay, ông H đang được quản lý tại nhà riêng.
Nay bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị H, bà Nguyễn Thị H nhất trí đề nghị Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Nguyễn Sỹ H, sinh ngày 01/01/1961; Số CCCD: xxxxxxxxxxxx, ngày cấp: 27/6/2021 nơi cấp: Cục CSQLHC về TTXH - Bộ Công an; nơi thường trú : Thôn T, xã B, tỉnh Quảng Trị. Nhất trí đề nghị Tòa án chỉ định Nguyễn Sỹ H làm người giám hộ của Nguyễn Sỹ H trong thời gian ông Hiên mất năng lực hành vi dân sự.
Ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên họp: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán kể từ khi thụ lý việc dân sự cho đến trước thời điểm Thẩm phán ra quyết định giải quyết việc dân sự, Thẩm phán đã thực hiện đúng theo quy định tại khoản 2 Điều 366, Điều 377 của Bộ luật tố tụng dân sự. Tại phiên họp Thẩm phán, Thư ký đã tiến hành các thủ tục đúng theo quy định của Điều 369 Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng dân sự, người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã làm bản tự khai, đã chấp hành đúng theo quy định của pháp luật.
Về nội dung vụ án: Căn cứ theo đơn yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Sỹ H và căn cứ theo kết luận Giám định Pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 2345/KLGĐ ngày 15 tháng 12 năm 2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung, kết luận ông Nguyễn Sỹ H thời điểm hiện tại:
Về kết luận theo tiêu chuẩn y học: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD-10). Kết luạn về năng lực hành vi dân sự: Mất khả năng nhận thức, làm chủ hành vi. Đề nghị Toà án tuyên bố ông Nguyễn Sỹ H mất năng lực hành vi dân sự theo quy định của Điều 369, 370, 376, 377, 378 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 22, 53 Bộ luật dân sự. Đề nghị chỉ định ông Nguyễn Sỹ H là người giám hộ của ông Nguyễn Sỹ H. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ, quản lý tài sản của người được giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 57, Điều 58, Điều 59 Bộ luật dân sự.
Lệ phí giải quyết việc Dân sự: Ông Nguyễn Sỹ H thuộc trường hợp miễn án phí quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.
NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Toà án nhân dân khu vực 1 – Quảng Trị nhận định:
Về áp dụng pháp luật tố tụng: Ông Nguyễn Sỹ H có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Nguyễn Sỹ H, sinh ngày 01/01/1961 (Thông tin cũ: tên Nguyễn Sỷ H, sinh năm, 1969 đã được sửa đổi, bổ sung thông tin trong hồ sơ đối tượng đang được hưởng trợ cấp xã hội theo Quyết định số 4753/QĐ -UBND ngày 05/10/2023 của UBND huyện B); Số CCCD: xxxxxxxxxxxx, ngày cấp: 27/6/2021 nơi cấp: Cục CSQLHC về TTXH – Bộ Công an; nơi thường trú : Thôn Thanh K, xã B, tỉnh Quảng Trị là người mất năng lực hành vi dân sự.
Theo yêu cầu của ông Nguyễn Sỹ H về việc tuyên bố ông Nguyễn Sỹ H mất năng lực hành vi dân sự, Toà án nhân dân Khu vực 1 đã thụ lý giải quyết việc dân sự và ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 06/2025/QĐ – TA ngày 17/11/2025 đối với Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Miền Trung; địa chỉ: Đường Cần Vương, phường Hưng An, TP Huế thực hiện giám định pháp y tâm thần đối với ông Nguyễn Sỹ H để xác định ông Nguyễn Sỹ H có mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ và hợp pháp.
Về Nội dung:
Ông Nguyễn K, sinh ngày 02/02/1916 (đã chết năm 1995 theo Trích lục khai tử số 76/TLKT-BS do UBND xã Thanh T, huyện B, tỉnh Quảng Bình cấp ngày 28/5/2025 và bà Lê Thị N, sinh ngày 01/01/1931 (đã chết năm 2023 theo Trích lục khai tử số 77/TLKT-BS do UBND xã Thanh T, huyện B, tỉnh Quảng Bình cấp ngày 28/5/2025). Ông, bà kết hôn hợp pháp với nhau và quá trình chung sống giữa ông K và bà N sinh được 06 người con gồm: Nguyễn Sỹ H, sinh năm 1957, Nguyễn Thị N, sinh năm 1960, Nguyễn Sỹ H, sinh năm 1961, Nguyễn Thị N, sinh năm 1964, Nguyễn Thị H, sinh năm 1966 và Nguyễn Thị H, sinh năm 1968.
Trong 06 người con chung của ông K và bà N có ông Nguyễn Sỹ H, sinh ngày 01/01/1961 bị khuyết tật bẩm sinh từ nhỏ và không biết gì. Khi ông K và bà N chết, các con gái đều đã lập gia đình và ra ở riêng còn Nguyễn Sỹ H bị khuyết tật bẩm sinh nên sống với ông Nguyễn Sỹ H. Hiện nay, ông Nguyễn Sỹ H là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng em trai (Nguyễn Sỹ H) từ khi bố mẹ tôi qua đời cho đến nay. Ông Nguyễn Sỹ H do bị tật bẩm sinh, không biết gì từ nhỏ, không đi học, không có vợ, con. Sinh hoạt cá nhân không biết, không điều khiển được nhận thức, hành vi, đi lại khó khăn, thường bị ngã bổ. Hiện hàng tháng được nhận tiền cấp xã hội dành cho người khuyết tật.
Hiện nay tình trạng sức khỏe của ông Nguyễn Sỹ H ngày càng sa sút và trầm trọng. Ông H đang được gia đình quản lý tại nhà riêng để đảm bảo an toàn cho những người xung quanh.
Quá trình giải quyết vụ án Toà án đã có Quyết định trưng cầu giám định bệnh tật của ông Nguyễn Sỹ Hiên tại Quyết định trưng cầu giám định số: 06/2025/QĐ-TA ngày 17/11/2025, căn cứ Quyết định trưng cầu giám định của Toà án, Trung tâm giám định pháp y tâm thần khu vực Miền Trung có kết luận Giám định Pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 2345/KLGĐ ngày 15 tháng 12 năm 2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung, kết luận ông Nguyễn Sỹ H thời điểm hiện tại: Về kết luận theo tiêu chuẩn y học: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD-10). Kết luận về năng lực hành vi dân sự: Mất khả năng nhận thức, làm chủ hành vi.
Quá trình giải quyết việc dân sự người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị Nga, bà Nguyễn Thị Ngọc, bà Nguyễn Thị Hương, bà Nguyễn Thị Hường vắng mặt, tuy nhiên tại các bản tự khai gửi đến Tòa án đều trình bày: Nhất trí như nội dung mà ông Nguyễn Sỹ H đã trình bày về lịch sử bệnh tật của Nguyễn Sỹ H. Nhất trí đề nghị Tòa án chỉ định ông Nguyễn Sỹ H làm người đại diện hợp pháp của ông Nguyễn Sỹ H trong thời gian ông Hiên mất năng lực hành vi dân sự.
Xét thấy yêu cầu của ông Nguyễn Sỹ Hiền, ý kiến của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và ý kiến Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 1 phát biểu tại phiên họp đề nghị tuyên bố ông Nguyễn Sỹ H mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ cần chấp nhận.
Về lệ phí việc dân sự sơ thẩm: Ông Nguyễn Sỹ H thuộc trường hợp miễn án phí quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ Căn cứ các Điều 362, 366, 370, 376 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 22, Điều 48, Điều 53 và Điều 136 Bộ luật dân sự; Điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.
1. Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Nguyễn Sỹ H về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.
Tuyên bố: Ông Nguyễn Sỹ H, sinh ngày 01/01/1961; số CCCD: xxxxxxxxxxxx,ngày cấp: 27/6/2021 nơi cấp: Cục CSQLHC về TTXH – Bộ Công an; nơi thường trú: Thôn Thanh K, xã B, tỉnh Quảng Trị là người mất năng lực hành vi dân sự.
Chỉ định ông Nguyễn Sỹ H là người giám hộ của ông Nguyễn Sỹ H. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ, quản lý tài sản của người được giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 57, Điều 58, Điều 59 Bộ luật dân sự.
Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Sỹ H phải theo quy định của pháp luật (Điều 22, 53 Bộ luật Dân Sự năm 2015).
3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự:
Người yêu cầu là ông Nguyễn Sỹ H thuộc trường hợp miễn lệ phí quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.
4. Quyền kháng cáo, kháng nghị:
Người yêu cầu có mặt tại phiên họp giải quyết việc dân có quyền làm đơn kháng cáo Quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Toà án ra Quyết định. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Quyết định được tống đạt hợp lệ cho họ. Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị Quyết định này trong hạn 10 ngày, Viên kiểm sát nhân dân cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị Quyết định này trong hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định.
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Quảng Trị; - Phòng THADS KV1 – Quảng Trị; - VKSND KV1 – Quảng Trị; - Các đương sự; - Lưu hồ sơ vụ án; - Lưu án. | THẨM PHÁN – CHỦ TOẠ PHIÊN HỌP (đã ký) Nguyễn Phú Quảng |