Quyết định 06/2022/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TOÀ ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ PHỦ LÝ- TỈNH HÀ NAM

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Kim Ngân.

Thư ký phiên họp: Ông Đỗ Xuân Lập - Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thị Oanh - Kiểm sát viên.

Ngày 05 tháng 8 năm 2022, tại Trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 01/2022/TLST-DS ngày 26 tháng 01 năm 2022, về yêu cầu: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự. Theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 06/2022/QĐST-DS ngày 27 tháng 7 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

* Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Văn S, sinh năm 1974; Nơi ĐKHKTT: Tập thể xi măng B, xã T, huyện K, tỉnh Hà Nam; Địa chỉ: Thôn K, xã K, thành phố P, tỉnh Hà Nam.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Chị Nguyễn Thị Thùy D, sinh năm 1999; Nơi ĐKHKTT: Tập thể xi măng B, xã T, huyện K, tỉnh Hà Nam; Địa chỉ: Thôn K, xã K, thành phố P, tỉnh Hà Nam.

(Phiên họp có mặt ông S; chị D vắng mặt có lý do và có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

* Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, bản tự khai và trong quá trình giải quyết việc dân sự, ông Nguyễn Văn S trình bày:

Ông và Đoàn Thị L có đăng ký kết hôn với nhau vào ngày 14/3/1998 tại UBND xã K, huyện K (nay là thành phố P), tỉnh Hà Nam. Sau kết hôn, vợ chồng ông sinh được 02 người con chung là Nguyễn Thị Thùy D, sinh ngày 16/4/1999 và cháu Nguyễn Hương G, sinh ngày 22/9/2005. Đến năm 2013 thì bà L bắt đầu có sự có thay đổi, cụ thể: Thường xuyên đau đầu, mất ngủ triền miên, lúc nào cũng có biểu hiện như có âm thanh trong đầu. Ông đã đưa bà L đi khám và điều trị tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam vào năm 2014. Sau thời gian điều trị tại Bệnh viện tâm thần thì bà L vẫn dùng thuốc điều trị tại nhà cho đến đầu năm 2020 thì bệnh tình lại tái phát nặng hơn nên ông đã đưa bà L đi điều trị tại Bệnh viện tâm thần Trung ương vào tháng 01/2020 và điều trị tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam vào tháng 5/2020. Các Bệnh viện tâm thần cấp tỉnh và Trung ương đều kết luận bà L bị trầm cảm nặng và rối loạn cảm xúc lưỡng cực. Đến nay bệnh tình của bà L không có biểu hiện thuyên giảm.

Vì điều kiện của gia đình ông hiện nay có nhiều việc cần giải quyết có liên quan đến bà L. Vì vậy ông đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với vợ ông là bà Đoàn Thị L. Đồng thời đề nghị Tòa án cử chị Nguyễn Thị Thùy D là con gái của ông với bà L làm người giám hộ cho bà Đoàn Thị L.

Theo đơn đề nghị của ông S đề ngày 27/7/2022 và tại phiên họp đề nghị Tòa án chấp nhận một phần yêu cầu của người yêu cầu: Yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Đoàn Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

* Tại bản tự khai ngày 27/01/2022, chị Nguyễn Thị Thùy D có quan điểm: Chị là con gái của ông Nguyễn Văn S và bà Đoàn Thị L. Năm 2013 bà L có biểu hiện như: có âm thanh trong đầu. Gia đình chị đã đưa bà L đi khám tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam ba lần vào năm 2014. Quá trình khám và điều trị cùng với dùng thuốc nhưng bệnh tình của bà L vẫn không thuyên giảm và có biểu hiện nặng hơn. Đến năm 2020 gia đình chị đã đưa bà L đi khám và điều trị tại Bệnh viện tâm thần Trung ương. Sau 10 ngày điều trị nội trú tại bệnh viện thì bệnh viện kết luận bà L bị trầm cảm nặng và rối loạn cảm xúc lưỡng cực. Hiện nay bệnh tình của bà L vẫn không thuyên giảm. Nay ông S có đơn yêu cầu tuyên bố bà L bị mất năng lực hành vi dân sự thì chị đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. Đồng thời chị đề nghị Tòa án cử chị làm người giám hộ cho bà L.

* Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phủ Lý phát biểu quan điểm:

Thẩm phán đã thụ lý việc dân sự đúng thẩm quyền, xác định đúng tư cách những người tham gia tố tụng, thu thập chứng cứ và tống đạt các văn bản tố tụng đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Sau khi trình bày và phân tích các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và xem xét quan điểm, nguyện vọng của các đương sự tại phiên họp. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp:

Áp dụng Điều 27, 35, 39, 147, 149, 361, 367, 370, 376, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Áp dụng Điều 23, 46, 47, 49, 57, 58, 59, 136 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Áp dụng Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25 tháng 11 năm 2015 của Quốc hội và Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Chấp nhận một phần yêu cầu giải quyết việc dân sự về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” đối với bà Đoàn Thị L của ông Nguyễn Văn S và chị Nguyễn Thị Thùy D.

- Chị Nguyễn Thị Thùy D làm người giám hộ cho bà Đoàn Thị L.

- Lệ phí: Người yêu cầu phải nộp theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam nhận định:

[1] Về thẩm quyền: Ông Nguyễn Văn S yêu cầu tuyên bố bà Đoàn Thị L, sinh năm 1976, Địa chỉ: Thôn K, xã K, thành phố P, tỉnh Hà Nam mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự thì việc dân sự trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam theo trình tự sơ thẩm.

[2] Về nội dung:

* Xét yêu cầu của ông Ngô Văn S về việc yêu cầu tuyên bố bà Đoàn Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì thấy:

Trong quá trình giải quyết việc dân sự, qua lời khai của chồng, con của bà L và qua xác minh, thu thập chứng cứ của những người hàng xóm của bà L đều xác nhận: Bắt đầu từ năm 2013 thì bà L có sự thay đổi, cụ thể: Bà L hay kêu đau đầu, mất ngủ triền miên, lúc nào cũng bảo có âm thanh trong đầu. Gia đình đã đưa bà L đi khám và điều trị tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam và Bênh viện tâm thần Trung ương nhiều lần, các bênh viện đều kết luận bà L bị trầm cảm nặng, đến nay bệnh tình của bà L vẫn không thuyên giảm.

Ngày 24/02/2022, Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 01/2022/QĐ-TA, về việc xác định tình trạng bệnh tâm thần của bà Đoàn Thị L.

Tại bản “Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu” số 126/KLGĐ ngày 22/6/2022 của Viện pháp y Tâm thần Trung ương, kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Đoàn Thị L bị bệnh tâm thần phân liệt thể paranoid, bệnh ở giai đoạn thuyên giảm. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F20.0. Đối tượng có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.

Như vậy, kết luận giám định sức khỏe tâm thần của bà Đoàn Thị L phù hợp với lời khai của chồng, con bà L (ông S, chị D), phù hợp nội dung các ý kiến xác nhận của những người hàng xóm nơi bà Đoàn Thị L sinh sống về tình trạng bệnh lý hiện tại của bà L. Do đó, yêu cầu của ông Nguyễn Văn S được chấp nhận một phần và xác định: bà Đoàn Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có căn cứ theo quy định của pháp luật.

Về yêu cầu của người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về việc: Đề nghị Tòa án cử chị Nguyễn Thị Thùy D là người giám hộ cho bà Đoàn Thị L. Xét thấy yêu cầu này của các đương sự là hoàn toàn phù hợp với đạo đức xã hội và đúng pháp luật theo quy định tại các Điều 23, 46, 47, 48, 49, 51, 57, 58, 59, 136 của Bộ luật Dân sự năm 2015 nên cần chấp nhận và xác định chị Nguyễn Thị Thùy D là người giám hộ cho bà Đoàn Thị L.

[3] Về chi phí giám định pháp y tâm thần: Ông Nguyễn Văn S tự nguyện xin chịu toàn bộ và không yêu cầu giải quyết nên Tòa án không xem xét giải quyết.

[4] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Văn S phải nộp theo quy định của pháp luật.

[5] Về quyền kháng cáo: Người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan thực hiện quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ:

- Các Điều 23; 46; 47; 48; 49; 57; 58; 59; 136 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

- Khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; các Điều 149; 361; 367; 369; 370; 371; 372; 376; 377; 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Áp dụng Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội.

- Áp dụng Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận một phần yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Văn S.

Tuyên bố bà Đoàn Thị L, sinh năm 1976; nơi ĐKHKTT: Tập thể xi măng B, xã T, huyện K, tỉnh Hà Nam; địa chỉ: Thôn K, xã K, thành phố P, tỉnh Hà Nam là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

2. Chị Nguyễn Thị Thùy D, sinh năm 1999; nơi ĐKHKTT: Tập thể xi măng B, xã T, huyện K, tỉnh Hà Nam; địa chỉ: Thôn K, xã K, thành phố P, tỉnh Hà Nam là người giám hộ cho bà Đoàn Thị L. Chị Nguyễn Thị Thùy D có quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.

3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Văn S phải nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng). Ông S được đối trừ với số tiền 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) đã nộp tạm ứng theo biên lai số AA/2021/0000339 ngày 26/01/2022 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Phủ Lý. Ông S đã nộp đủ.

4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Ông Nguyễn Văn S được quyền kháng cáo Quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Toà ra quyết định. Chị Nguyễn Thị Thùy D vắng mặt được quyền kháng cáo Quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được Quyết định hoặc kể từ ngày Quyết định được niêm yết theo quy định của pháp luật. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.