- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người hạn chế năng lực hành vi dân sự giữa chị A và anh D"
- Tòa quyết gì? Căn c khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 161, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 378 của lu t tố tụng ân sự năm 2015;
| TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN LÂM HÀ TỈNH LÂM ĐỒNG | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 06/2022/QĐST-DS | Lâm Hà, ngày 30 tháng 8 năm 2022 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v: Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN LÂM HÀ, TỈNH LÂM ĐỒNG
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Thế Anh.
Thư ký phiên họp: Ông Phan Khắc Duy – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Hà tham gia phiên họp: Ông Mai Trường Trinh – Kiểm sát viên.
Ngày 30 tháng 8 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 146/2022/TLST-VDS ngày 24 tháng 6 năm 2022 về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 04/2022/QĐST–DS ngày 17 tháng 8 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Chị Hoàng Phương Thoại A, sinh năm 1992, địa chỉ: Thôn L, xã P, huyện L, tỉnh Lâm Đồng.
Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:
1. Anh Hoàng á Đ, sinh năm 2001.
2. Chị Hoàng Thị ch Đ1, sinh năm 1982.
3. Chị Hoàng Thị Hoài P, sinh năm 1984.
4. Chị Hoàng Thị Hoài T, sinh năm 1989.
C ng địa chỉ: Thôn L, xã P, huyện L, tỉnh Lâm Đồng.
5. Chị Hoàng Thị T , sinh năm 1981. Địa chỉ: Thôn P, xã P, huyện L, tỉnh Lâm Đồng.
(Các đương sự có mặt; riêng anh Đ vắng mặt)
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự chị Hoàng Phương Thoại A trình bày: Chị là con của ông Hoàng Văn Q và m là bà Lò Thị P, ông Q chết năm 2015, bà P chết năm 2021. ng Q và à P là v chồng. ng Q và à P c 06 người con chung là Hoàng Thị T , sinh năm 1981, Hoàng Thị ch Đ1, sinh năm 1982, Hoàng Thị Hoài P, sinh năm 1984, Hoàng Thị Hoài T, sinh năm 1989, Hoàng Phương Thoại A, sinh năm 1992 và Hoàng á Đ, sinh năm 2001. Riêng đối v i em Hoàng á Đ t khi sinh ra anh Đ không b nh thường như những người khác, c iểu hiện ch m phát triển về tr tuệ tâm th n, m c ch ng ệnh như own, không thể nh n th c tự học t p đư c và trong sinh hoạt hằng ngày chị là người trực tiếp gi p đ anh Đ. T khi sinh ra cho đến nay gia đ nh chưa cho anh Đ khám ệnh ở đâu. Hiện nay anh Đ đang sinh sống c ng chị, anh Đ hiện v n không kh i ệnh. Để thực hiện các giao dịch dân sự hàng ngày thì anh Đ không thể trực tiếp thực hiện đư c, gây kh khăn trong các giao dịch dân sự của gia đ nh. Nay chị yêu c u Tòa án tuyên ố em chị là Hoàng á Đ là người có khó khăn trong nh n th c, làm chủ hành vi và chỉ định chị là người giám h cho em trai chị là Hoàng á Đ.
Theo ý kiến tr nh bày của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Hoàng Thị T , Hoàng Thị B ch Đ , Hoàng Thị Hoài P và Hoàng Thị Hoài T th : Các chị là con của ông Hoàng Văn Q, bà Lò Thị P, ông Q chết năm 2015, bà P chết năm 2021. ng Q và à P là v chồng. ố m các chị c 06 người con chung là Hoàng Thị T , sinh năm 1981, Hoàng Thị ch Đ1, sinh năm 1982, Hoàng Thị Hoài P, sinh năm 1984, Hoàng Thị Hoài T, sinh năm 1989, Hoàng Phương Thoại A, sinh năm 1992 và em Hoàng á Đ, sinh năm 2001, ngoài ra ố m các chị không c người con chung, riêng hay con nuôi nào khác. T khi anh Đ sinh ra, thì anh Đ không nh thường, c iểu hiện ch m phát triển về tr tuệ tâm th n, m c ch ng ệnh như own, không thể nh n th c tự học t p đư c và c nhiều v n đề sinh hoạt c n người trong gia đ nh gi p đ , anh Đ chưa đi khám ệnh ở đâu. Hiện nay anh Đ đang ở c ng v i chị A trong gia đ nh, các chị c gia đ nh ở riêng đến nay anh Đ v n không kh i ệnh để thực hiện các giao dịch dân sự, hàng ngày th anh Đ không thể tự m nh thực hiện gây kh khăn trong các giao dịch dân sự của gia đ nh các chị. Nay chị Hoàng Phương Thoại A, sinh năm 1992 là em các chị yêu c u Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà tuyên ố em Hoàng á Đ, sinh năm 2001 là người c kh khăn trong nh n th c, làm chủ hành vi th các chị đều đồng ý và đề nghị Tòa án chỉ định chị Hoàng Phương Thoại A, sinh năm 1992 là người giám h cho em các chị là Hoàng á Đ.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lâm Hà phát iểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự theo hư ng đề nghị ch p nh n đơn yêu c u giải quyết việc dân sự của chị Hoàng Phương Thoại A. Tuyên ố anh Hoàng Bá Đ, sinh năm 2001 là người có kh khăn trong nh n th c, làm chủ hành vi.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
Sau khi nghiên c u các tài liệu, ch ng c c trong hồ sơ việc dân sự đư c thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của người yêu c u giải quyết việc dân sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng nh n định:
Về thẩm quyền: Chị Hoàng Phương Thoại A cho rằng anh Hoàng á Đ, sinh năm 2001 hiện nay chưa kết hôn v i ai, không c con, t khi sinh ra th anh Đ đã ị ch m phát triển tâm th n, ị ệnh own ẩm sinh, không c khả năng nh n th c và điều khiển hành vi của m nh, việc sinh hoạt hằng ngày đều phụ thu c vào người thân trong gia đ nh chăm s c, hư ng d n. Hiện nay chị A và các thành viên khác trong gia đ nh đang c n thực hiện các giao dịch liên quan đến tài sản là quyền sử dụng đ t của gia đ nh. V v y, chị c đơn yêu c u Tòa án tuyên ố Hoàng á Đ là người c kh khăn trong nh n th c, làm chủ hành vi. Căn c khoản 1 Điều 27, Điều 376 lu t tố tụng Dân sự c n xác định yêu c u giải quyết việc dân sự là “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”. Việc dân sự đư c quy định tại khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 lu t tố tụng dân sự năm 2015 thu c thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng.
Về n i dung yêu c u:
Chị Hoàng Phương Thoại A là chị ru t của anh Hoàng á Đ, em chị không đăng ký kết hôn v i ai theo quy định của pháp lu t. Chị là con của ông Hoàng Văn Q và bà Lò Thị P, ông Q chết năm 2015, bà P chết năm 2021. ng Q và à P là v chồng. Ông, bà c 06 người con chung là Hoàng Thị T , sinh năm 1981, Hoàng Thị ch Đ1, sinh năm 1982, Hoàng Thị Hoài P, sinh năm 1984, Hoàng Thị Hoài T, sinh năm 1989, Hoàng Phương Thoại A, sinh năm 1992 và Hoàng á Đ, sinh năm 2001, ngoài ra ố m chị không c người con chung, riêng hay con nuôi nào khác. T khi anh Đ sinh ra, thì anh Đ không nh thường, c iểu hiện ch m phát triển về tr tuệ tâm th n, m c ch ng ệnh như own, không thể nh n th c tự học t p đư c và mọi sinh hoạt c n người thân trong gia đ nh gi p đ . T khi sinh ra anh Đ chưa đi khám ệnh ở đâu. Hiện nay anh Đ hiện chưa kết hôn v i ai, c gi y xác nh n là người khuyết t t và đư c hưởng tr c p xã h i hàng tháng tại xã P, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, hiện tại anh Đ đang ở c ng v i chị A trong gia đ nh, đến nay v n không kh i ệnh để thực hiện các giao dịch dân sự, gia đ nh chị A hiện nay c n làm m t số thủ tục pháp lý liên quan đến quyền sử dụng đ t v i cơ quan nhà nư c, hàng ngày th anh Đ không thể tự m nh thực hiện gây kh khăn trong các giao dịch dân sự của gia đ nh.
Tại phiên họp, người yêu c u giải quyết việc dân sự chị Hoàng Phương Thoại A và những người c quyền l i, nghĩa vụ liên quan đều thống nh t thay đổi yêu c u, trư c đây chị A yêu c u tuyên ố m t người m t năng lực hành vi dân sự, nay chị A và những người c quyền l i, nghĩa vụ liên quan thống nh t thay đổi yêu c u, yêu c u Tòa án tuyên ố anh Hoàng á Đ là người có khó khăn trong nh n th c, làm chủ hành vi và chỉ định chị Hoàng Phương Thoại A là người giám h cho anh Hoàng á Đ.
Quá tr nh giải quyết việc dân sự, Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà đã an hành quyết định trưng c u giám định pháp y tâm th n đối v i anh Hoàng Bá Đ, sinh năm 2001. Gi i t nh: Nam. Tại ản Kết lu n giám định pháp y tâm th n theo trưng c u số 176/KLGĐTC ngày 28/7/2022 của Trung tâm Pháp y Tâm th n khu vực Tây Nguyên đối v i anh Hoàng á Đ, sinh năm 2001, tr tại thôn L, xã P, huyện L, tỉnh Lâm Đồng đã kết lu n như sau:
Kết lu n về y học: Hiện tại đương sự ị ệnh: Ch m phát triển tâm th n v a 71–ICD10).
Kết lu n về khả năng nh n th c và điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự ị ệnh: Hạn chế khả năng nh n th c và hạn chế khả năng điều khiển hành vi C kh khăn trong nh n th c và làm chủ hành vi .
Như v y, căn c vào kết lu n giám định nêu trên th hiện tại anh Hoàng á Đ ị ệnh ch m phát triển tâm th n v a 71–IC 10 , Hạn chế khả năng nh n th c và hạn chế khả năng điều khiển hành vi nên căn c theo quy định tại Điều 23 lu t dân sự năm 2015 th yêu c u của chị Hoàng Phương Thoại A về việc yêu c u anh Hoàng á Đ, sinh năm 2001 là người c kh khăn trong nh n th c, làm chủ hành vi là c cơ sở để xem x t ch p nh n. ác định anh Hoàng á Đ, sinh năm 2001, tr tại thôn L, xã P, huyện L, tỉnh Lâm Đồng là người c khó khăn trong nh n th c, làm chủ hành vi.
Đồng thời, th y rằng ố m anh Đ là ông Q và à P đều đã chết và các chị em ru t của anh Hoàng á Đ đều thống nh t cử chị A là người giám h cho anh Đ nên căn c Điều 53 và Điều 54
lu t dân sự năm 2015 th c n chỉ định người giám h cho anh Đ là chị A là ph h p, người giám h cho anh Đ là chị A phải thực hiện đ ng các quy định về quyền và nghĩa vụ của người giám h theo quy định tại các Điều 57 và Điều 58 lu t dân sự năm 2015.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 23 lu t ân sự năm 2015 th : “Người thành niên do t nh trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ được hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự th theo yêu cầu của người này, người có quyền, lợi ch liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền và nghĩa vụ của người giám hộ”.
o đ , trên cơ sở kết lu n giám định pháp y tâm th n th việc chị Hoàng Phương Thoại A là người yêu c u Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà tuyên ố anh Hoàng á Đ, sinh năm 2001 là người c kh khăn trong nh n th c, làm chủ hành vi là c căn c để ch p nh n.
. Về chi ph tố tụng: Việc yêu c u trưng c u giám định pháp y tâm th n đối v i anh Hoàng á Đ là c n thiết cho việc giải quyết yêu c u giải quyết việc dân sự của chị Hoàng Phương Thoại A nên chị Hoàng Phương Thoại A phải chịu toàn
chi ph giám định theo quy định. Chi ph giám định là 11.600.000đồng mười m t triệu sáu trăm ngàn đồng . Chị Hoàng Phương Thoại A đã n p đủ và đã đư c quyết toán xong.
. Lệ ph sơ thẩm giải quyết việc dân sự: u c chị Hoàng Phương Thoại A phải chịu 300.000đồng a trăm ngh n đồng lệ ph yêu c u giải quyết việc dân sự.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn c khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 161, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 378 của lu t tố tụng ân sự năm 2015;
- Căn c Điều 23, Điều 53, 54, 57, 58 của lu t ân sự năm 2015;
- Căn c khoản Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/U TVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy an Thường vụ Quốc h i quy định về m c thu, miễn, giảm, thu, n p, quản lý và sử dụng án ph và lệ ph Tòa án.
1. Ch p nh n đơn yêu c u giải quyết việc dân sự của chị Hoàng Phương Thoại A, về việc yêu c u tuyên ố anh Hoàng á Đ, sinh năm 2001, là người c kh khăn trong nh n th c, làm chủ hành vi.
Tuyên ố: Anh Hoàng á Đ, sinh năm 2001, gi i t nh: Nam, địa chỉ: Thôn L, xã P, huyện L, tỉnh Lâm Đồng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, kể t ngày quyết định này c hiệu lực pháp lu t.
Chỉ định chị Hoàng Phương Thoại A, sinh năm 1992 là người giám h cho anh Hoàng á Đ. Chị Hoàng Phương Thoại A thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám h .
2. Lệ ph sơ thẩm giải quyết việc dân sự: u c chị Hoàng Phương Thoại A phải chịu 300.000đồng a trăm ngh n đồng lệ ph yêu c u giải quyết việc dân sự, đư c tr vào số tiền tạm ng lệ ph 300.000đồng mà chị Hoàng Phương Thoại A đã n p theo iên lai thu tạm ng án ph , lệ ph Tòa án số 0003331 ngày 24/6/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng, chị Hoàng Phương Thoại A đã n p đủ lệ ph .
3. Về chi ph tố tụng: u c chị Hoàng Phương Thoại A phải chịu toàn
chi ph giám định là 11.600.000đồng mười m t triệu sáu trăm ngàn đồng . Chị Hoàng Phương Thoại A đã n p đủ và đã đư c quyết toán xong.
4. Quyền kháng cáo: Người yêu c u giải quyết việc dân sự, những người c quyền l i, nghĩa vụ liên quan c mặt tại phiên họp, c quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể t ngày Tòa án ra quyết định để yêu c u Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng giải quyết việc dân sự theo tr nh tự ph c thẩm.
| Nơi nhận: - TAN tỉnh Lâm Đồng; - VKSN huyện Lâm Hà; - THA dân sự huyện Lâm Hà; - Người yêu c u; - Người c quyền l i, nghĩa vụ liên quan; - Lưu: Hồ sơ việc dân sự. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Thế Anh |