- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "TBMLN HV - Lê M"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của ông Lê M về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” đối với bà Nguyễn Thị P.
- Căn cứ chính? NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 – TÂY NINH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 05/QĐST-VDS | Tây Ninh, ngày 24 tháng 11 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 – TÂY NINH
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
- Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lê Thị Tố Loan – Thẩm phán Tòa án nhân dân khu vực 1 – Tây Ninh.
- Thư ký phiên họp: Bà Trương Thị Luyến – Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 1 – Tây Ninh.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Tây Ninh tham gia phiên họp: Bà Phạm Thị Thảo Nguyên - Kiểm sát viên.
Ngày 24 tháng 11 năm 2025, tại Trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 1 – Tây Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 142/2025/TLST-VDS ngày 21 tháng 10 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 03/2025/QĐMPH- DS ngày 13 tháng 11 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Lê M, sinh năm 1955.
Địa chỉ: Số A, đường N, phường L, tỉnh Tây Ninh.
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Lê Quí Đ, sinh năm 1984.
Địa chỉ: Số A, đường N, phường L, tỉnh Tây Ninh.
(Các đương sự đều có đơn đề nghị vắng mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị P mất năng lực hành vi dân sự ngày 21/10/2025 của ông Lê M có nội dung như sau:
Bà Nguyễn Thị P là vợ của ông, bà P bị bệnh từ năm 2015 cho đến nay, hiện bà P bị mất trí nhớ, không thể tự chăm sóc bản thân, mọi sinh hoạt đều cần phải có người hỗ trợ. Cha của bà P là ông Lê Tiết K, sinh năm 1923 và mẹ của bà P là bà Châu Thị H, sinh năm 1930 đều đã chết. Bà P có chồng là ông Lê M, sinh năm 1955. Bà P và ông M có một con chung tên Lê Quí Đ, sinh năm 1984. Trung tâm giám định y khoa tỉnh L (nay là tỉnh Tây Ninh) chẩn đoán bà P: Cảm xúc thờ ơ, tuy duy nhịp nhanh, nội dung không rõ hoang tưởng, trí nhớ - trí năng không còn, hành vi lăng xăng. Kết luận: Tâm thần phân liệt sa sút, mất năng lực hành vi dân sự. Hiện gia đình ông cần làm các thủ tục về tài sản có liên quan đến bà P nên ông yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị P mất năng lực hành vi dân sự.
Tại phiên họp, người yêu cầu là ông Lê M có đơn đề nghị vắng mặt, xác định vẫn giữ nguyên yêu cầu.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Quí Đ có lời trình bày thống nhất với yêu cầu của ông Lê M, không có yêu cầu gì và có đơn đề nghị vắng mặt.
Kiểm sát viên Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 1 – Tây Ninh tham gia phiên họp có ý kiến cho rằng Tòa án thụ lý vụ việc đúng thẩm quyền, thẩm phán và các đương sự thực hiện đúng thủ tục tố tụng theo quy định trong quá trình chuẩn bị mở phiên họp và tại phiên họp theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn đề nghị vắng mặt nên phiên họp đủ điều kiện tiến hành theo đúng qui định tại Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự. Yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị P mất năng lực hành vi dân sự của ông Lê M là có căn cứ, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của người yêu cầu.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 1 – Tây Ninh nhận định:
Về thủ tục tố tụng: Ngày 21/10/2025 ông Lê M có đơn yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị P cư trú tại số A, đường N, phường L, tỉnh Tây Ninh mất năng lực hành vi dân sự làm phát sinh việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1 – Tây Ninh.
Người yêu cầu là ông Lê M có đơn đề nghị vắng mặt tại phiên họp, xác định vẫn giữ nguyên yêu cầu. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Quí Đ có đơn đề nghị vắng mặt nên phiên họp đủ điều kiện tiến hành theo đúng qui định tại Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự.
Về nội dung: Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự thì “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở giám định pháp y tâm thần...”.
Theo kết luận giám định pháp y tâm thần của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố H – Bộ Y số 8465/KLGĐ ngày 30 tháng 10 năm 2025 kết luận bệnh tật, khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của bà Nguyễn Thị P, sinh năm 1957; Trú tại: Số A, đường N, phường L, tỉnh Tây Ninh hiện nay như sau: Về y học: đương sự bị sa sút tâm thần mức độ nặng trong bệnh Alzheimer, khởi phát sớm (F00.0-ICD10); Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Do vậy, yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị P mất năng lực hành vi dân sự của ông Lê M là có căn cứ để chấp nhận theo quy định tại các Điều 376, 377, 378 của Bộ Luật Tố tụng dân sự và Điều 22 Bộ luật Dân sự.
Về ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật và quan điểm giải quyết việc dân sự là có căn cứ.
Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Lê M được miễn nộp tiền tạm ứng án phí do thuộc trường hợp người cao tuổi và có đơn đề nghị miễn nộp.
Từ các nhận định trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; Điều 367; Điều 369; Điều 370; Điều 376; Điều 377; Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Chấp nhận yêu cầu của ông Lê M về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” đối với bà Nguyễn Thị P.
Tuyên bố bà Nguyễn Thị P, sinh năm 1957; Số Căn cước công dân: xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 22/11/2021; Địa chỉ cư trú: Số A, đường N, phường L, tỉnh Tây Ninh là người mất năng lực hành vi dân sự.
Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Lê M được miễn nộp tiền tạm ứng án phí do thuộc trường hợp người cao tuổi và có đơn đề nghị miễn nộp.
Người yêu cầu có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP
| Nơi nhận: - TAND tỉnh Tây Ninh; - VKSND KV1 – Tây Ninh; - Phòng THADS KV1 – Tây Ninh; - Người yêu cầu; - Lưu. | Lê Thị Tố Loan |