Quyết định 05/2026/QĐST-DS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định t…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết"
Tòa quyết gì? Không chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người là đã chết của bà Lộ Ngọc M đối với các ông/bà: Lê Thị N, sinh ngày 27/7/1910, CMND số: xxxxxxxxx; Hồ Văn T1, sinh ngày 19/5/1937, CMND số: xxxxxxxxx; Hồ Thị Bạch L, sinh ngày 29/3/1934, CMND số: xxxxxxxxx; nơi cư trú cuối cùng: H S, phư…
Căn cứ chính? Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 05/2026/QĐST-DS
Ngày: 12-02-2026
V/v yêu cầu tuyên bố một người là
đã chết.

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v yêu cầu tuyên bố một người là đã chết

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1 – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên họp: Bà Nguyễn Thị Phượng

Thư ký phiên họp: Ông Trần Mạnh Hùng– Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

Đại diện Viện Kiểm Sát nhân dân khu vực 1 tham gia phiên họp: Bà Phạm Thị Thanh Nhàn - Kiểm sát viên.

Ngày 12 tháng 02 năm 2026 tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 2016/2025/TLST-DS ngày 10 tháng 6 năm 2025 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” theo Quyết định mở phiên họp số 25/2025/QĐST-DS-MPH ngày 19 tháng 12 năm 2025 và Quyết định hoãn phiên họp số 01/2026/QĐST-DS ngày 19 tháng 01 năm 2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Lộ Ngọc M, sinh năm 1961, Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx cấp ngày 12/4/2021; địa chỉ: H S, phường B (Trước đây là phường B, Quận A), Thành phố Hồ Chí Minh – Có mặt

Người đại diện hợp pháp của người yêu cầu: Ông Nguyễn Minh T, sinh năm 1985, Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 25/4/2021; địa chỉ: số F, ấp C, xã N (Trước đây là xã P, huyện N), Thành phố Hồ Chí Minh là người đại diện theo ủy quyền (Văn bản ủy quyền số 006043 ngày 03/6/2025 lập tại Văn phòng C1, Tp .) – Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Lê Thị N, sinh ngày 27/7/1910; CMND số: xxxxxxxxx;

2. Ông Hồ Văn T1, sinh ngày 19/5/1937; CMND số: xxxxxxxxx;

3. Bà Hồ Thị Bạch L, sinh ngày 29/3/1934; CMND số xxxxxxxxx

Cùng địa chỉ cư trú cuối cùng: 88 S, phường B (Trước đây là phường B, Quận A), Thành phố Hồ Chí Minh – Vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Căn nhà số H S, phường B (Trước đây là phường B, Quận A), Thành phố Hồ Chí Minh thuộc sở hữu của bà Lê Thị N. Ngày 17/10/1981, bà Lê Thị N cùng 02 con là bà Hồ Thị Bạch L, ông Hồ Văn T1 cùng làm Giấy ủy quyền cho cháu là bà Mai Ngọc N1 (mất năm 2005) và ông Lộ Công B (mất năm 2016) để quản lý sử dụng ở tại căn nhà trên. Bà Mai Ngọc N1, ông Lộ Công B và con gái là bà Lộ Ngọc M ở từ đó đến nay.

Về nhân thân: Bà Lê Thị N có chồng là ông Hồ Văn K chết năm 1969 và 02 con là chị Hồ Thị Bạch L, anh Hồ Văn T1. Bà Lê Thị N là dì ruột của bà Mai Ngọc N1. Hiện nay tất cả những người thân thích của bà Lê Thị N đều đã mất, chỉ còn bà Lộ Ngọc M gọi bà Lê Thị N là bà và gọi bà Hồ Thị Bạch L là dì và ông Hồ Văn T1 là cậu.

Từ năm 1981 cho đến nay gia đình của bà Lộ Ngọc M đã ở trong căn nhà này và đã tìm mọi cách để liên lạc với bà Lê Thị N, bà Hồ Thị Bạch L, ông Hồ Văn T1 nhưng không ai liên lạc được và không có tin tức gì của cả 03 người này còn sống hay đã chết. Vì vậy, bà Lộ Ngọc M yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Thị N, bà Hồ Thị Bạch L và ông Hồ Văn T1 là đã chết, mục đích làm hồ sơ liên quan đến căn nhà số H S, phường B (Trước đây là phường B, Quận A), Thành phố Hồ Chí Minh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:

Ngày 03/06/2025, bà Lộ Ngọc M có đơn yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh tuyên bố các ông/bà Lê Thị N, sinh ngày 27/7/1910; Hồ Văn T1, sinh ngày 19/5/1937; Hồ Thị Bạch L, sinh ngày 29/3/1934; cùng địa chỉ nơi cư trú cuối cùng: H đường S, phường B (Trước đây là phường B, Quận A), Thành phố Hồ Chí Minh là đã chết. Căn cứ vào khoản 4 Điều 27, khoản 2 Điều 35, khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, yêu cầu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Lê Thị N, ông Hồ Văn T1, bà Hồ Thị Bạch L vắng mặt tại phiên họp. Căn cứ khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án đã tiến hành giải quyết việc dân sự vắng mặt các đương sự.

Căn cứ các tài liệu chứng cứ do Tòa án thu thập và do người yêu cầu cung cấp, xét yêu cầu tuyên bố một người là đã chết của bà Lộ Ngọc M:

Theo xác minh của Công an phường B, Thành phố Hồ Chí Minh ngày 24/12/2025: “Qua tra cứu hồ sơ nhân khẩu số 000117 tại Công an phường B, không có hồ sơ, tài liệu nào thể hiện 03 nhân khẩu Lê Thị N, Hồ Văn T1, Hồ Thị Bạch L đăng ký thường trú tại H S, phường B, Thành phố Hồ Chí Minh.”

Theo kết quả xác minh hộ tịch của phường B, Thành phố Hồ Chí Minh ngày 12/12/2025: Qua tra cứu dữ liệu hộ tịch điện tử lưu trữ tại phường B từ tháng 5 năm 1986 đến nay, không có thông tin kết hôn, khai tử hoặc các thủ tục liên quan đến nhân thân của bà Lê Thị N, ông Hồ Văn T1, bà Hồ Thị Bạch L.

Theo Công văn số 926/PC06-Đ7 ngày 01/8/2025 Phòng C2 về TTXH Công an T3: Tại 88 S, phường B (phường B, Quận A) có 03 hộ gia đình

1. Lộ Công Bình, sinh ngày 09/9/1924, CMND số xxxxxxxxx, chủ hộ, đăng ký thường trú ngày 01/10/1976, hồ sơ cư trú số 26743-000117.

2. Lê Ngọc Minh T2, sinh ngày 25/10/1987, CCCD số xxxxxxxxxxxx, chủ hộ, đăng ký thường trú ngày 25/10/1987, tách từ hộ ông Lộ Công B từ ngày 14/12/2004, hồ sơ cư trú số 26743-004510.

3. Vũ Quốc C, sinh ngày 03/3/1966, CMND số xxx xxx xxx, chủ hộ, tách từ hộ ông Lộ Công B từ ngày 10/10/2016, hồ sơ cư trú số 31010089168.

03 nhân khẩu cùng địa chỉ tại H S, P. B (phường B, Quận A): Lê Thị N, sinh ngày 27/7/1910, CMND số xxxxxxxxx; Hồ Văn T1, sinh ngày 19/5/1937, CMND số xxxxxxxxx; Hồ Thị Bạch L, sinh ngày 29/3/1934, CMND số xxxxxxxxx; Qua tra cứu tàng thư: Chưa có tài liệu tại cơ quan hồ sơ.

Theo Công văn số 5381/QLXNC-Đ1 ngày 03/10/2025 của Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an Thành phố T3: Qua tra cứu thông tin trên hệ thống quản lý dữ liệu của Phòng Quản lý xuất nhập cảnh - Công an thành phố T3, tại thời điểm tra cứu chưa ghi nhận thông tin cấp hộ chiếu hoặc xuất nhập cảnh của các ông/bà Lê Thị N, sinh ngày 27/07/1910; Hồ Văn T1, sinh ngày 19/05/1937; Hồ Thị Bạch L, sinh ngày 29/03/1934.

Tòa án nhân dân khu vực 1 đã ban hành Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số 01/2025/QĐ-TA ngày 09/7/2025, thông báo tìm kiếm các ông/bà Lê Thị N, Hồ Văn T1, Hồ Thị Bạch L, nơi cư trú cuối cùng: 88 S, phường B (phường B, Quận A), Thành phố Hồ Chí Minh trên các phương tiện thông tin đại chúng theo quy định của pháp luật như cổng thông tin điện tử của Tòa án, Trung tâm tin học - Văn phòng Ủy ban nhân dân Thành phố H (CitiWeb), báo hàng ngày của Trung ương là B1 vào các ngày 14, 15, 16/7/2025; Đ trong ba số liên tiếp vào các ngày 14, 15, 16/7/2025 nhưng vẫn không có tin tức gì của ông/bà Lê Thị N, Hồ Văn T1, Hồ Thị Bạch L.

Từ các căn cứ trên có cơ sở xác định ông/bà Lê Thị N, Hồ Văn T1, Hồ Thị Bạch L đã biệt tích sau 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống hay đã chết và đủ điều kiện về thời gian biệt tích để Tòa án tuyên bố là đã chết theo quy định tại khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự.

Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu là bà Lộ Ngọc M không cung cấp được tài liệu chứng cứ chứng minh mối quan hệ thân thích với các ông/bà Lê Thị N, Hồ Văn T1, Hồ Thị Bạch L. Bà M cho rằng bà Lê Thị N là dì ruột của bà Mai Ngọc N1 (Mẹ bà M), nhưng không cung cấp được bất kỳ tài liệu nào chứng minh mối quan hệ này (Giấy khai sinh, hộ khẩu, xác nhận của địa phương…), nên không có cơ sở để xác định bà M có quyền thừa kế hay quyền và lợi ích khác đối với tài sản là 88 S, phường B.

Đồng thời, các ông/bà Lê Thị N, Hồ Văn T1, Hồ Thị Bạch L chỉ ủy quyền cho bà Mai Ngọc N1 và ông Lộ Công B được quyền cư ngụ tại căn nhà H S, phường B (phường B, Quận A), Thành phố Hồ Chí Minh, không được phép bán, sang, nhượng (Theo Giấy phép ủy quyền nhà số 3278/GP-7 ngày 15/12/1981 của Sở quản lý nhà đất và công trình công cộng Thành phố H); không ủy quyền cho bà Lộ Ngọc M.

Theo quy định tại điểm đ khoản 3 Điều 140 Bộ luật Dân sự quy định đại diện theo ủy quyền chấm dứt trong trường hợp sau đây: “đ) Người được đại diện, người đại diện là cá nhân chết…”. Như vậy, bà Mai Ngọc N1 chết ngày 19/01/2005 và ông Lộ Công B chết ngày 26/01/2016 thuộc trường hợp chấm dứt đại diện theo ủy quyền theo quy định của pháp luật.

Kể từ thời điểm bà Mai Ngọc N1 và và ông Lộ Công B chết, hiệu lực của Giấy ủy quyền cũng chấm dứt; việc bà M tiếp tục ở tại căn nhà trên chỉ là ở thực tế, không được chủ sở hữu ủy quyền để quản lý tài sản.

Bà M yêu cầu tuyên bố các ông/bà Lê Thị N, Hồ Văn T1, Hồ Thị Bạch L là đã chết nhằm mục đích làm hồ sơ liên quan đến căn nhà 88 S. Tuy nhiên, do không chứng minh được quan hệ thân thích với người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết hay có quyền quản lý đối với tài sản nêu trên, nên bà M không phải là người có quyền lợi trực tiếp trong việc xác lập sự kiện pháp lý về yêu cầu tuyên bố chết đối với những người này; do đó, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu của bà Lộ Ngọc M.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu của bà Lộ Ngọc M xin tuyên bố các ông/bà Lê Thị N, Hồ Văn T1, Hồ Thị Bạch L là đã chết.

Về lệ phí: Bà Lộ Ngọc M là người cao tuổi, có đơn đề nghị miễn nộp tiền lệ phí Tòa án theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án, yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà M thuộc trường hợp được miễn nộp tiền lệ phí dân sự sơ thẩm.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các khoản 4 Điều 27; Điều 35; Điều 39; Điều 68; Điều 370; Điều 372 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ vào Điều 8, Điều 71, Điều 72 Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Không chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người là đã chết của bà Lộ Ngọc M đối với các ông/bà: Lê Thị N, sinh ngày 27/7/1910, CMND số: xxxxxxxxx; Hồ Văn T1, sinh ngày 19/5/1937, CMND số: xxxxxxxxx; Hồ Thị Bạch L, sinh ngày 29/3/1934, CMND số: xxxxxxxxx; nơi cư trú cuối cùng: H S, phường B (Trước đây là phường B, Quận A), Thành phố Hồ Chí Minh.

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Lộ Ngọc M được miễn nộp tiền lệ phí Tòa án theo quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Bà Lộ Ngọc M có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 1, Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định.

Các ông/bà Lê Thị N, Hồ Văn T1, Hồ Thị Bạch L có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày được nhận quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.