Quyết định 05/2025/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "yêu cầu tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi"
Tòa quyết gì? Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
Căn cứ chính? Điều 23 Bộ luật Dân sự; NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Bộ luật tống tụng dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
THÀNH PHỐ CAO LÃNH
TỈNH ĐỒNG THÁP

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 05/2025/QĐST-VDS

Tp Cao Lãnh, ngày 25 tháng 6 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ CAO LÃNH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lê Thị Mỹ.

Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Ngọc Hà.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Cao Lãnh tham gia phiên họp: Ông Phan Hoài Nam – Kiểm sát viên.

Ngày 25 tháng 6 năm 2025 tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Cao Lãnh, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 07/2025/TLST-VDS ngày 16 tháng 6 năm 2025, về việc “Yêu cầu tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 40/2025/QĐST-VDS ngày 16 tháng 6 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị R, sinh năm: 1945;

Địa chỉ: Số 16, Tổ 3, Ấp 3, xã M, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp;

Đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị R là anh Nguyễn Trường Th, sinh năm 1997; Địa chỉ: Ấp Tây Mỹ, xã M, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp; Địa chỉ liên hệ: Số 347, Lê Đại Hành, phường M, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Thị L sinh năm 1969

Địa chỉ: Tổ 3, Ấp 3, xã M, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp;

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị R có anh Nguyễn Trường Th trình bày:

Bà Nguyễn Thị L sinh năm 1969; Địa chỉ: Số nhà 16, Tổ 3, Ấp 3, xã M, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp là con ruột của bà R. Từ khi sinh ra và trong suốt quá trình trưởng thành thì bà L đều có sức khỏe và trí tuệ hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, khoảng 01 (một) năm trở lại đây, bà L bắt đầu có những biểu hiện bất thường về tâm thần và trí nhớ. Cụ thể, bà L thường xuyên rơi vào trạng thái nhớ nhớ, quên quên, hay quên những công việc xảy ra hằng ngày. Nhớ chuyện cũ trong quá khứ, có lúc không nhớ tên của mình, khó khăn khi ký tên. Đồng thời, bà L không tự chủ được vệ sinh cá nhân, phải có cha mẹ giúp đỡ, khi giao tiếp phải có người nhắc nhở.

Gia đình đã đưa bà L đi giám định tâm thần tại Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây Nam Bộ và được kết luận: đương sự hạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự), do mất trí mức độ nhẹ.

Nay, bà Nguyễn Thị R yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1969; Địa chỉ: Số nhà 16, Tổ 3, Ấp 3, xã M, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp là người hạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự), do mất trí mức độ nhẹ theo kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số 260/2025/KLGĐYC ngày 11/6/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ. Đồng thời, bà Nguyễn Thị R yêu cầu Tòa án chỉ định cho Nguyễn Thị R là người giám hộ cho Nguyễn Thị L.

- Lý do, mục đích, căn cứ của việc yêu cầu Tòa án giải quyết đối với những vấn đề nêu trên: để thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến quyền, nghĩa vụ và thực hiện quản lý tài sản của bà Nguyễn Thị L.

* Tại Đơn trình bày ý kiến của ông Nguyễn Văn Y: Bà Nguyễn Thị L là con của ông và bà R. Bà L sống độc thân, không có chồng con, hiện bà L bị bạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi theo Kết luận giám định pháp ý tâm thần số 260/2925/KLGĐYC ngày 11/6/2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ.

Bà R là vợ ông Y nên có làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị L là người bị bạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi) và bà Rảnh là người giám hộ cho bà Nguyễn Thị L. Ý kiến của ông Y đồng ý với nội dung trình bày và yêu cầu của bà R.

Tại phiên họp, căn cứ vào kết luận của kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số 260/2025/KLGĐYC ngày 11/6/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ, về việc giám định pháp y tâm thần đối với bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1969; Địa chỉ: Số nhà 16, Tổ 3, Ấp 3, xã M, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp thì bà L hạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự), do mất trí mức độ nhẹ nên bà R yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự.

- Ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp:

Về thủ tục: Trong quá trình thu thập chứng cứ, từ khi thụ lý đến trước khi mở phiên họp, Thẩm phán đã tiến hành đúng với quy định của Bộ luật tống tụng dân sự. Tại phiên họp, thẩm phán đã thực hiện đúng và đầy đủ các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Việc chấp hành pháp luật của người yêu cầu từ khi thụ lý vụ án cũng như tại phiên hợp thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định tại Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị R, yêu cầu bà Nguyễn Thị L là người hạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự), do mất trí mức độ nhẹ theo quy định tại Điều 23 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Đối với việc cử người giám hộ cho bà Nguyễn Thị L. Theo quy định của pháp luật bà Nguyễn Thị R là người giám hộ cho bà Nguyễn Thị L. Căn cứ vào Điều 48, Điều 53 của Bộ luật dân sự năm 2015 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp nhận định:

Về tố tụng: Theo đơn yêu cầu của bà R về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bà L là người hạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự), do mất trí mức độ nhẹ. Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35 và Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự. Yêu cầu của bà R thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.

Xét yêu cầu của người yêu cầu: Bà R yêu cầu Tòa án tuyên bố bà L, sinh năm 1969; Địa chỉ: Số nhà 16, Tổ 3, Ấp 3, xã M, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp là người hạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự), căn cứ vào kết luận giám định số 260/2025/KLGĐYC ngày 11/6/2025 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ, kết luận: Bà Nguyễn Thị L là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự.

Tại khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự quy định: “Người thành niên do tình trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của người này, người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ.”. Như vậy, căn cứ vào khoản 1 Điều 23 của Bộ luật dân sự năm 2015 thì yêu cầu của bà Nguyễn Thị Rảnh là có căn cứ chấp nhận.

Theo văn bản ý kiến của ông Nguyễn Văn Y là cha ruột của bà L đã thống nhất để bà Rảnh là người giám hộ cho bà L nên bà R là người giám hộ cho bà L theo quy định tại Điều 53 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp hôm nay là có căn cứ

chấp nhận.

Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị R được miễn giảm 300.000 đồng tiền lệ phí.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Điều 23, Điều 46, Điều 47, Điều 53, 57, 58, 59 của Bộ luật dân sự năm 2015;

Căn cứ vào Điều 370, Điều 376, Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự;

Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

- Chấp nhận yêu cầu của Nguyễn Thị R.

Tuyên bố: Bà Nguyễn Thị L, sinh năm: 1969; Địa chỉ: Số nhà 16, Tổ 3, Ấp 3, xã M, thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp là người hạn chế khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự).

Bà Nguyễn Thị R là người giám hộ của bà Nguyễn Thị L. Bà Nguyễn Thị R có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được quy định tại các điều 57, 58 và Điều 59 Bộ luật dân sự năm 2015.

Lệ phí việc dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị R được miễn giảm 300.000 đồng tiền lệ phí.

- Đương sự có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Quyết định này có thể bị kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.