Quyết định 05/2025/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Khu vực 3 – Đắk Lắk nhận định:

Tại khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự quy định: “Người thành niên do tình trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của người này, người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ...”

Để có cơ sở giải quyết vụ việc, Tòa án nhân dân Khu vực 3 – Đắk Lắk đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 09/2025/QĐ-TA ngày 19/8/2025 đối với năng lực hành vi dân sự của bà Trần Thị C. Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần số 188/KLGĐ ngày 27 tháng 8 năm 2025 của Trung tâm P, kết luận:

Bà Trần Thị C: Về y học, hiện tại đương sự bị bệnh chậm phát triển tâm thần vừa. (Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 (ICD10), có mã số bệnh là F 71).

Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại hạn chế khả năng nhận thức và hạn chế khả năng điều khiển hành vi (Có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ở các vụ việc dân sự).

Từ các tài liệu, chứng cứ thu thập được trong hồ sơ, trình bày của đương sự, xét thấy yêu cầu của ông Trần B yêu cầu tuyên bố bà Trần Thị C là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có căn cứ, phù hợp với khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự nên cần chấp nhận.

+ Về chi phí giám định: Ông Trần B đã nộp trực tiếp cho Trung tâm P nên Tòa án không đặt ra để xem xét.

+ Về lệ phí: Ông Trần B thuộc trường hợp được miễn lệ phí việc dân sự và có đơn đề nghị tòa án miễn lệ phí nên không phải chịu tiền lệ phí việc dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

[1] Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ khoản 1 Điều 23, Điều 46, điểm d khoản 1, khoản 2 Điều 47, Điều 48, Điều 49, khoản 4 Điều 54 Bộ luật dân sự năm 2015;

Căn cứ điểm đ, khoản 1 Điều 12, Điều 15 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

- Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Trần B.

[2] Tuyên bố: Bà Trần Thị C, sinh ngày 15/11/1975 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

[3] Chỉ định ông Trần B là người giám hộ cho bà Trần Thị C. Ông Trần B có các quyền, nghĩa vụ quy định tại khoản 2 Điều 57, khoản 2 Điều 58 và khoản 2 Điều 59 của Bộ luật Dân sự.

[4] Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Trần B được miễn nộp tiền lệ phí việc dân sự theo Thông báo số 136/TB-TA ngày 13/8/2025 của Tòa án nhân dân Khu vực 3 – Đắk Lắk.

[5] Quyền kháng cáo, kháng nghị:

Người yêu cầu, Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Trường hợp vắng mặt tại phiên họp thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được Quyết định hoặc quyết định được niêm yết, thông báo;

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP