- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Bà Dương Thị S - Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của bà Dương Thị S. Tuyên bố anh Dương Quảng Đ, sinh năm 1981; nơi cư trú cuối cùng: Thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc đã chết từ ngày 02 tháng 01 năm 2008.
- Căn cứ chính? Điều 71 Bộ luật Dân sự; Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 147 Bộ luật Dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN VĨNH TƯỜNG TỈNH VĨNH PHÚC | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 05/2025/QĐST-VDS | Ngày 16 tháng 6 năm 2025 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
Về việc yêu cầu tuyên bố một người là đã chết
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN VĨNH TƯỜNG - TỈNH VĨNH PHÚC
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Văn Duẩn
Thư ký phiên họp: Bà Đỗ Thị Linh Chi – Thư ký Tòa án.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Vĩnh Tường tham gia phiên họp: Ông Tạ Việt Hùng - Kiểm sát viên
Ngày 16 tháng 6 năm 2025, tại Trụ sở Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Tường tỉnh Vĩnh Phúc mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 192/2024/TLST- VDS ngày 25 tháng 11 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người là đã chết” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 01/2025/QĐST - QĐPH ngày 05 tháng 5 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Bà Dương Thị S, sinh năm 1947, địa chỉ: Thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc (Có mặt).
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
Anh Dương Quảng Đ, sinh năm 1981; địa chỉ: Thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc.
Nơi cư trú cuối cùng: Thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc (Vắng mặt).
Anh Dương Văn B, sinh năm 1973; địa chỉ: Thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc (Có mặt).
Anh Dương Văn M, sinh năm 1976; địa chỉ: Thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc (Có mặt).
Chị Dương Thị P, sinh năm 1979; địa chỉ: Thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc (Có mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Trong đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và các lời khai tiếp theo tại Tòa án người yêu cầu giải quyết việc dân sự bà Dương Thị S trình bày:
Bà là mẹ đẻ của anh Dương Quảng Đ, chồng bà là ông Dương Văn M tên gọi khác Dương Quang M (đã chết năm 2023), vợ chồng bà sinh được 04 người con là: Dương Văn B, sinh năm 1973; Dương Văn M, sinh năm 1976; Dương Thị P, sinh năm 1979; Dương Quảng Đ, sinh năm 1981. Anh Đông là con út trong gia đình.
Năm 2002 anh Đ tự ý bỏ nhà đi, không thông báo với ai. Khi đó anh Đ chưa có vợ, chưa có con. Từ khi anh Đ bỏ nhà đi đến nay, gia đình không có tin tức gì, không lần nào anh Đ trở về nơi cư trú hoặc có bất cứ thông tin gì về cho gia đình và chính quyền địa phương. Trước khi bỏ nhà đi anh Đ không làm thủ tục đăng ký tạm vắng, tạm trú tại chính quyền địa phương. Nơi cư trú cuối cùng của anh Đ là thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc. Gia đình bà không có bất kỳ một tin tức nào về việc anh Đ hiện đang ở đâu, còn sống hay đã chết. Gia đình có tìm kiếm rất lâu nhưng không có thông tin gì. Nay bà đề nghị Tòa án giải quyết việc dân sự yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với anh Dương Quảng Đ.
Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là anh Dương Văn B, anh Dương Văn M, chị Dương Thị P có mặt cùng có chung ý kiến trình bày như sau: Các anh, chị là anh trai và chị gái của anh Dương Quảng Đ ở chung một nhà từ khi anh Đ sinh ra. Ngày 30/5/2002 (ngày âm lịch) anh Đ tự ý bỏ nhà đi, không thông báo với ai. Khi đó anh Đ chưa có vợ, chưa có con. Từ khi anh Đ bỏ nhà đi đến nay, gia đình không có tin tức gì, không lần nào anh Đ trở về nơi cư trú hoặc có bất cứ thông tin gì về cho gia đình và chính quyền địa phương. Trước khi bỏ nhà đi anh Đ không làm thủ tục đăng ký tạm vắng, tạm trú tại chính quyền địa phương. Nơi cư trú cuối cùng của anh Đ là thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc. Gia đình có tìm kiếm rất lâu nhưng không có thông tin gì. Nay mẹ các anh, chị là bà Dương Thị S đề nghị Tòa án giải quyết việc dân sự yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với anh Dương Quảng Đ các anh, chị hoàn toàn đồng ý không có ý kiến gì.
Xác minh tại UBND xã L cho biết: Về quan hệ gia đình theo như bà Dương Thi Sậu đã trình bày là đúng. Bà Dương Thị S và ông Dương Văn M (chết năm 2023) sinh được 4 người con là anh Dương Văn B, sinh năm 1973; anh Dương Văn M, sinh năm 1976; chị Dương Thị P, sinh năm 1979 và anh Dương Quảng Đ, sinh năm 1981. Anh Dương Quảng Đ không có vợ con. Khoảng năm 2002 (do gia đình cung cấp) anh Dương Quảng Đ đã bỏ nhà đi biệt tích đến nay anh Đ chưa có lần nào về quê. Gia đình bà S đã nhiều lần tìm kiếm nhưng không có tin tức gì của anh Đ. Từ đó đến nay anh Đ không có thông tin liên lạc gì về cho gia đình. Đã nhiều năm nay, anh Đ vắng mặt tại nơi cư trú, anh Đ đang ở đâu và làm gì thì không ai biết và không có tin tức gì về việc anh Đ còn sống hay đã chết. Trước khi anh Đ bỏ đi, ở địa phương anh Đ không có vợ, không có con.
Qua theo dõi nhiều năm nay địa phương không biết anh Đ làm gì và ở đâu, anh Đ cũng không về nhà ở xã L, hộ khẩu của anh Đ đã nhiều năm nay không có khai báo tạm trú, tạm vắng, UBND xã L cũng không nhận được thông tin gì của anh Đ về việc đăng ký kết hôn với ai.
Năm 2023 bố anh Đ là ông Dương Văn M chết, hiện nay gia đình đang làm thủ tục phân chia di sản thừa kế của ông M theo pháp luật đối với những người được hưởng quyền thừa kế.
Việc anh Đ biệt tích từ năm 2002 cho đến nay không có tin tức gì đã khiến cho gia đình bà S không thực hiện được thủ tục phân chia di sản thừa kế. Để thuận lợi trong việc phân chia di sản thừa kế nên bà S là mẹ đẻ của anh Đ đã làm đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Tường giải quyết tuyên bố anh Dương Quảng Đ là đã chết. Quan điểm địa phương đề nghị Toà án giải quyết theo quy định pháp luật.
Ngày 02/12/2024 Toà án nhân dân huyện Vĩnh Tường đã có Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số: 03/2024/QĐ-TBTK để đăng thông báo tìm kiếm anh Đ trên các phương tiện thông tin bao gồm báo Công lý vào các ngày 20,25,27/12/2024, đài tiếng nói Việt Nam và cổng thông tin điện tử của Tòa án theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự nhưng đã hết thời hạn đăng thông báo theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự vẫn không có thông tin xác thực việc anh Dương Quảng Đ còn sống hay đã chết.
Tại phiên họp quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân huyện Vĩnh Tường phát biểu về thủ tục tố tụng, thẩm phán và thư ký Tòa án thực hiện theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, không có vi phạm gì. Về nội dung vụ việc dân sự: Đề nghị Tòa án áp dụng Điều 391, Điều 393 Bộ luật tố tụng dân sự; Điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự; Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Dương Thị S, tuyên bố anh Dương Quảng Đ đã chết kể từ ngày 02/01/2008. Về lệ phí việc dân sự: Bà Dương Thị S là người cao tuổi nên được miễn lệ phí theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Toà án nhân dân huyện Vĩnh Tường nhận định:
Về thủ tục tố tụng dân sự: Bà Dương Thị S là mẹ đẻ của anh Dương Quảng Đ có đơn yêu cầu tuyên bố anh Dương Quảng Đ, có nơi cư trú cuối cùng tại thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc đã chết thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Tường theo quy định tại khoản 4 Điều 27 của Bộ luật tố tụng dân sự.
. Về nội dung vụ việc:
Bà Dương Thị S và ông Dương Văn M tên gọi khác Dương Quang M (đã chết năm 2023), sinh được 04 người con là: Dương Văn B, sinh năm 1973; Dương Văn M, sinh năm 1976; Dương Thị P, sinh năm 1979; Dương Quảng Đ, sinh năm 1981. Anh Đông là con út trong gia đình.
Năm 2002 anh Đ tự ý bỏ nhà đi, không thông báo với ai. Từ khi anh Đ bỏ nhà đi đến nay, gia đình không có tin tức gì, không lần nào anh Đ trở về nơi cư trú hoặc có bất cứ thông tin gì về cho gia đình và chính quyền địa phương. Gia đình bà S không có bất kỳ một tin tức nào về việc anh Đ hiện đang ở đâu, còn sống hay đã chết. Trước khi anh Đ bỏ đi thì ở địa phương anh Đ không có vợ, không có con. Gia đình có tìm kiếm rất lâu nhưng không có thông tin gì. Bà Sậu đề nghị Tòa án giải quyết việc dân sự yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với anh Dương Quảng Đ để giải quyết việc phân chia tài sản.
. Tại biên bản xác minh ngày 23/4/2025, đại diện UBND xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc xác định: Anh Dương Quảng Đ đã bỏ đi khỏi địa phương từ nhiều năm nay, không khai báo tạm trú, tạm vắng, UBND xã L cũng không nhận được thông tin gì của anh Đ về việc đăng ký kết hôn với ai.
Người thân của anh Đ là các anh chị em ruột cũng đều xác định anh Đ bỏ nhà đi biệt tích từ năm 2002 cho đến nay không có tin tức gì, gia đình đã liên lạc, tìm kiếm nhiều nơi nhưng không có tin tức gì của anh Đ. Nay các anh chị em ruột của anh Đ là những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cũng đồng ý với yêu cầu của bà Dương Thị S về việc đề nghị Tòa án tuyên bố anh Dương Quảng Đ là đã chết.
. Xét thấy: Từ năm 2002, anh Dương Quảng Đ bỏ nhà đi đến nay không có tin tức gì. Ngày 25/11/2024, Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Tường thụ lý yêu cầu tuyên bố một người là đã chết đối với yêu cầu của bà Dương Thị S. Tòa án đã ban hành Quyết định thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số: 03/2024/QĐ-TBTK ngày 02/12/2024, đã đăng thông báo tìm kiếm anh Đ trên các phương tiện thông tin bao gồm báo Công lý các số báo là số 102 ngày 20/12/2024, số báo 103 ngày 25/12/2024, và số báo 104 ngày 27/12/2024, đài tiếng nói Việt Nam và cổng thông tin điện tử của Tòa án theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Đến hết thời hạn đăng thông báo theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự vẫn không có thông tin xác thực việc anh Đ còn sống hay đã chết. Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật dân sự quy định “Biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống”. Anh Đông biệt tích từ năm 2002 đến nay là 23 năm đi khỏi địa phương, do vậy cần chấp nhận yêu cầu của bà Dương Thị S tuyên bố anh Dương Quảng Đ đã chết là phù hợp với quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 của Bộ luật dân sự; Điều 391 của Bộ luật tố tụng dân sự. Do thời điểm anh Đ bỏ đi biệt tích từ năm 2002 (không có ngày tháng cụ thể) nên theo quy định tại Điều 147 Bộ luật dân sự năm 2015 xác định thời điểm bắt đầu tính thời hạn là ngày 01/01/2003, do vậy Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Tường xác định ngày chết của anh Đ là ngày 02/01/2008. Hậu quả pháp lý của việc tuyên bố anh Dương Quảng Đ đã chết được xác định và thực hiện theo quy định tại Điều 72 của Bộ luật tố tụng dân sự.
. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Dương Thị S là người cao tuổi thuộc trường hợp được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí Tòa án theo điểm d khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về án phí và lệ phí Tòa án. Bà Sậu không phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ điểm d khoản 1, khoản 2 Điều 71, Điều 72; Điều 147 của Bộ luật dân sự; khoản 4 Điều 27, Điều 391, 393 của Bộ luật tố tụng dân sự; điểm d khoản 1 Điều 12; khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của bà Dương Thị S. Tuyên bố anh Dương Quảng Đ, sinh năm 1981; nơi cư trú cuối cùng: Thôn H, xã L, huyện V, tỉnh Vĩnh Phúc đã chết từ ngày 02 tháng 01 năm 2008.
2. Kể từ ngày quyết định có hiệu lực pháp luật, quan hệ về nhân thân của anh Dương Quảng Đ được giải quyết như đối với một người đã chết; quan hệ tài sản của anh Đ được giải quyết như đối với một người đã chết; tài sản của anh Đ được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
3. Khi người bị tuyên bố là đã chết trở về hoặc có tin tức xác thực là người đó còn sống thì theo yêu cầu của người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố người đó đã chết.
4. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Dương Thị S là người cao tuổi thuộc trường hợp được miễn nộp tiền tạm ứng án phí, án phí Tòa án theo điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về án phí và lệ phí Tòa án. Bà Sậu không phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự.
5. Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt được quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát có quyền kháng nghị quyết định theo quy định của pháp luật.
| Nơi nhận: - Đương sự; - VKSND huyện Vĩnh Tường; - UBND xã L; - Lưu hồ sơ việc dân sự. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Văn Duẩn |