Quyết định 05/2025/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 2 – Đồng Nai nhận định:

Bà Vũ Thị Q yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Phạm C mất năng lực hành vi dân sự nên xác định quan hệ pháp luật của việc dân sự là “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Q định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự là ông Phạm C có nơi C trú tại tổ 1, ấp 5, xã A, huyện L, tỉnh Đồng Nai (nay là tổ 1, ấp 5, xã An Phước, tỉnh Đồng Nai) nên việc dân sự thuộc thẩm Qền giải Qết của Tòa án nhân dân khu vực 2 – Đồng Nai (trước đây là Tòa án nhân dân huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai) theo Q định tại điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Nghị Qết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27 tháng 6 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Nghị Qết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27 tháng 6 năm 2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Người có Qền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phạm C đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt. Xét thấy, sự vắng mặt của ông C không ảnh hưởng đến việc giải Qết việc dân sự nên căn cứ vào Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành mở phiên họp vắng mặt ông Cư.

Bà Vũ Thị Q và ông Phạm Văn C là vợ chồng, có đăng ký kết hôn năm 1987 tại Ủy ban nhân dân xã Lê Lợi, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình (nay là xã Lê Lợi, tỉnh Hưng Yên), hiện đang C trú tại tổ 1, ấp 5, xã An Phước, tỉnh Đồng Nai. Năm 2021, ông C bị bệnh, sức khỏe suy yếu, không thể tự chăm sóc bản thân được, phải cần sự chăm sóc của bà Q. Đến năm 2023, bà Q đưa ông C đi giám định tại Hội đồng giám định y khoa tỉnh Đồng Nai. Theo Biên bản giám định y khoa số 322/2023/GĐYK-NKT ngày 11/01/2023 của Hội đồng giám định y khoa – Sở Y tế tỉnh Đồng Nai kết luận ông C là người khuyết tật nhìn và trí tuệ, mức độ đặc biệt nặng. Theo bà Q và người đại diện theo ủy Qền của bà Q trình bày hiện nay, ông C nằm một chỗ, không đi đứng được, không kiểm soát được việc ăn uống, vệ sinh cá nhân, thường xuyên lên cơn giận dữ, không nhận biết được người thân, hằng ngày mọi hoạt động đều do bà Q chăm sóc.

Trong quá trình giải Qết việc dân sự, căn cứ đơn đề nghị trưng cầu giám định của ông T (người đại diện theo ủy Qền của bà Q), Tòa án đã ra Qết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với ông Phạm C để xác định năng lực hành vi dân sự đối với ông Cư. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 201/KL-VPYTW ngày 07/8/2025 của Viện Pháp y tâm thần trung ương Biên Hòa kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Phạm C bị bệnh: mất trí trong bệnh mạch máu. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F01. Mất trí mức độ nặng. Hiện nay, đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Như vậy, đã có đủ cơ sở kết luận ông Phạm C mất năng lực hành vi dân sự theo Q định tại Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Từ những phân tích trên, có căn cứ chấp nhận yêu cầu của bà Vũ Thị Q về việc: “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” đối với ông Phạm C.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, khoản 2 Điều 39, Điều 149, 361, 367, 370, 372, 376, 377 và 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ Nghị Qết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27 tháng 6 năm 2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội;

Căn cứ Nghị Qết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Q định về mức thu, miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Căn cứ Nghị Qết số 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27 tháng 6 năm 2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

1. Chấp nhận yêu cầu của bà Vũ Thị Q về việc: “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” đối với ông Phạm C.

Tuyên bố ông Phạm C, sinh năm 1945. Nơi C trú: Tổ 1, Ấp 5, xã A, huyện L, tỉnh Đồng Nai (nay là: Tổ 1, Ấp 5, xã An Phước, tỉnh Đồng Nai) bị mất năng lực hành vi dân sự.

2. Lệ phí sơ thẩm giải Qết việc dân sự: Bà Vũ Thị Q thuộc trường hợp được miễn nộp tạm ứng lệ phí, lệ phí Tòa án.

3. Qền kháng cáo, kháng nghị: Bà Vũ Thị Q, ông Nguyễn Đặng T có Qền kháng cáo Qết định giải Qết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày Tòa án ra Qết định. Ông Phạm C có Qền kháng cáo Qết định giải Qết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận Qết định hoặc Qết định được niêm yết theo Q định của pháp luật.

Viện kiểm sát cùng cấp có Qền kháng nghị Qết định giải Qết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có Qền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra Qết định.