Quyết định 05/2024/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết

[1] Về thẩm quyền giải quyết: Bà Hà Thị T yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Tiến N, sinh năm: 1974; nơi cư trú cuối cùng tổ dân phố A, phường B, thành phố Đ, tỉnh Quảng Bình đã chết. Căn cứ vào khoản 4 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án xác định đây là yêu cầu dân sự về việc tuyên bố một người là đã chết, thuộc thẩm quyền giải quyêt của Tòa án nhân dân thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình.

[2] Về sự vắng mặt của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Tại phiên họp chị Nguyễn Thị T1, chị Nguyễn Thị N2 vắng mặt nhưng đã có bản tự khai kèm theo ý kiến đề nghị giải quyết vắng mặt. Căn cứ khoản 3 Điều 367 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân thành phố Đồng Hới tiến hành phiên họp vắng mặt chị T1, chị N2.

[3] Xét yêu cầu của bà Hà Thị T về việc yêu cầu tuyên bố anh Nguyễn Tiến N, sinh năm: 1974 là đã chết, thấy rằng:

[3.1] Theo lời trình bày của bà Hà Thị T thì bà và chồng là ông Nguyễn Thanh N3 (đã chết năm 1985) sinh ra được 04 người con là: Nguyễn Thị T1, sinh năm: 1972; Nguyễn Tiến N, sinh năm: 1974; Nguyễn Tiến N1, sinh năm: 1976; Nguyễn Thị N2, sinh năm: 1978. Theo đơn trình bày của bà T và được xác nhận của Ủy ban nhân dân phường B thì anh Nguyễn Tiến N đã bỏ đi khỏi địa phương từ tháng 7 năm 1999 cho đến nay. Căn cứ Điều 391 Bộ luật Tố tụng dân sự, bà Hà Thị T có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Tiến N là đã chết.

[3.2] Xét lời khai của bà Hà Thị T phù hợp với lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, xác định: Anh Nguyễn Tiến N là con đẻ của bà Hà Thị T; vào cuối tháng 7/1999 cụ thể là ngày 31/7/1999 Nguyễn Tiến N có báo với bà là con đi miền N làm ăn, từ đó cho đến nay N không liên lạc gì với bà cũng như cả gia đình. Năm 2021 bà T có làm đơn yêu cầu Tòa án nhân dân thành phố Đồng Hới tuyên bố một người mất tích với Nguyễn Tiến N. Tại quyết định số 07/2021/QĐST-VDS ngày 28/4/2021 quyết định: Tuyên bố anh Nguyễn Tiến N, sinh năm: 1974; nơi đăng ký hôn khẩu thường trú và nơi cư trú cuối cùng: Tổ dân phố A, phường Đ, thành phố Đ, tỉnh Quảng Bình mất tích.

[3.3] Quá trình giải quyết đơn yêu cẩu của bà Hà Thị T, Tòa án đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm thông tin về người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết số: 01/2024/QĐ-TA ngày 23/4/2024 và đã đăng thông báo trên Cổng thông tin điện tử Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình ngày 25/4/2024; đăng trên báo Công lý ba số liên tiếp số 36 ngày 03/5/2024, số 37 ngày 08/5/2024, số 38 ngày 10/5/2024; phát sóng trên Trung tâm Q trong ba ngày liên tiếp là ngày 04/5/2024, 05/5/2024 và ngày 05/5/2024.

[3.4] Theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì: “1. Người có quyền, lợi ích liên quan có thể yêu cầu Tòa án ra quyết định tuyên bố một người là đã chết trong trường hợp sau đây:

[3.5] Như vậy, từ ngày 31/7/1999 cho đến này đã hơn 05 năm liền và không có tin tức xác thực của anh Nguyễn Tiến N còn sống. Đã hết thời hạn 04 tháng kể từ ngày đăng, phát sóng thông báo tìm kiếm lần đầu tiên, Tòa án vẫn không có tin tức gì của anh Nguyễn Tiến N. Do đó, bà Hà Thị T yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Tiến N, sinh năm: 1974; nơi cư trú cuối cùng tổ dân phố A, phường B, thành phố Đ, tỉnh Quảng Bình đã chết nên cần được chấp nhận, căn cứ quy định tại điểm c khoản 1 Điều 71 Bộ luật Dân sự và Điều 393 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Về xác định ngày chết của anh Nguyễn Tiến N: Như đã phân tích ở trên, thời điểm biết được tin tức cuối cùng của anh Nguyễn Tiến N là ngày 31/7/1999. Theo quy định tại khoản 2 Điều 71 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì “..2. Căn cứ vào các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này, Tòa án xác định ngày chết của người bị tuyên bố là đã chết.”. Thấy rằng, ngày chết của anh Nguyễn Tiến N được xác định là ngày biết được tin tức cuối cùng của anh Nguyễn Tiến N sau 05 năm biệt tích, nên Tòa án xác định ngày chêt của anh Nguyễn Tiến N là ngày 31/7/1999.

[5] Về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố một người đã chết theo quy định tại Điều 72 Bộ luật Dân sự năm 2015.

[6] Xét đề nghị của Kiểm sát viên có căn cứ nên Tòa án chấp nhận.

[7] Về lệ phí: Do bà Hà Thị T là người cao tuổi và có đơn xin miễn nộp tiền lệ phí nên bà T được miễn tiền lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

[8] Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Các đương sự có quyền kháng cáo; Viện kiểm sát cùng cấp, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự theo quy định tại Điều 371 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Thời hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định tại Điều 372 của Bộ luật Tố tụng dân sự.