Quyết định 05/2024/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ MÓNG CÁI, TỈNH QUẢNG NINH

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: bà Đỗ Thị Thanh Huệ.

Thư ký phiên họp: ông Nguyễn Ngọc Lâm, Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh tham gia phiên họp: ông Vương Hải Nam - Kiểm sát viên.

Ngày 25 tháng 4 năm 2024, tại Tòa án nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo thông báo thụ lý việc dân sự số: 06/2024/TLST-VDS, ngày 18 tháng 01 năm 2024 và Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 05/2023/QĐST-DS ngày 19 tháng 4 năm 2023.

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: bà Nguyễn Thị V, sinh năm 1940, nơi cư trú: khu 1, phường B, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt.

Người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu: ông Trần Lê H, sinh năm 1981. Nơi cư trú: khu 7, phường Hải Y, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh. (theo giấy ủy quyền ngày 11/01/2024 của Văn phòng công chứng Trần Thị Kim Sinh, địa chỉ: 55 Đại lộ hòa bình, phường Trần Phú, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh). Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: bà Vũ Thị D, sinh năm 1966, nơi cư trú: khu 1, phường Bình Ngọc, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị V thể hiện yêu cầu tuyên bố bà Vũ Thị D, sinh năm 1966, nơi cư trú: khu 1, phường B, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh mất năng lực hành vi dân sự, bản tự khai của người đại diện theo ủy quyền và báo cáo của gia đình về tiền sử sức khỏe tâm thần cùng các tài liệu khác trong hồ sơ và lời trình bày tại phiên họp thể hiện nội dung sau:

Bà Nguyễn Thị V và ông Vũ Tiến L có 02 (hai) người con chung, trong đó có bà Vũ Thị D, sinh năm 1966 từ lúc sinh ra đã bị nhiễm chất độc màu ra cam do di chứng của bố để lại qua thời kỳ tham gia kháng chiến chống Mĩ. Khi mới sinh ra và lớn lên, bà Vũ Thị D đã không được bình thường, không có khả năng nhận thức, không biết nói, hay la hét đập phá vô cớ, không có khả năng tự chăm sóc bản thân, từ việc sinh hoạt cá nhân đều phải phụ thuộc hoàn toàn vào các thành viên trong gia đình. Bà D có nhận thức ở mức yếu, chỉ biết các thành viên trong gia đình, về giao tiếp bà D không nói được những câu từ rõ dàng, thường nổi nóng. Với biểu hiện như nêu trên địa phương xác định bà Vũ Thị D là người bị ảnh hưởng bởi chất độc màu da cam và được hưởng những chính sách của xã hội. Tại đơn yêu cầu, bà Nguyễn Thị V đề nghị Tòa án tuyên bố bà Vũ Thị D mất năng lực hành vi dân sự.

Tại phiên họp, người đại diện theo ủy quyền ông Trần Lê H giữ nguyên yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Vũ Thị D, sinh năm 1966 mất năng lực hành vi dân sự và đề nghị Tòa án xác định người giám hộ cho bà D là bà Nguyễn Thị V.

Các tài liệu, chứng cứ người yêu cầu bà Nguyễn Thị V và người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu đã nộp kèm theo đơn yêu cầu và tài liệu Tòa án thu thập trong quá trình giải quyết việc dân sự gồm: sổ hộ khẩu gia đình (bản sao); căn cước công dân (bản sao); giấy khai sinh (bản sao); giấy chứng nhận gia đình liệt sĩ (bản sao); sổ lĩnh tiền ưu đãi hàng tháng (bản sao); giấy ủy quyền (bản chính); sơ yếu lý lịch tự thuật (bản chính); bản nhận xét về đối tượng giám định (03 bản chính); báo cáo của gia đình về tiền sử sức khỏe tâm thần (bản chính); đơn trình bày (bản chính); đơn đề nghị xác nhận (bản chính có xác nhận của địa phương); thủ tục giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu, số 96/KLGĐ ngày 09/4/2024 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương thuộc Bộ Y tế cung cấp.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật, quan điểm giải quyết việc dân sự: về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký và của những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự kể từ khi thụ lý đến trước thời điểm mở phiên họp, đã tuân thủ đúng trình tự thủ tục tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự và xác định đúng tư cách tham gia tố tụng của các đương sự. Sau khi đánh giá chứng cứ, tài liệu trong hồ sơ việc dân sự, trình tự thủ tục đăng tin kèm theo đúng quy định của pháp luật, đã đề nghị Tòa án áp dụng các Điều 370, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22, các Điều 46, 47, 48, 49, 53, 57, 58, 59, khoản 2 Điều 136 của Bộ luật Dân sự, chấp nhận đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị V tuyên bố bà Vũ Thị D là người mất năng lực hành vi dân sự, đồng thời theo đề nghị của người yêu cầu và gia đình xác định bà V là người giám hộ cho bà Dân.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Móng Cái nhận định:

[1]. Về thẩm quyền giải quyết: xét yêu cầu của bà Nguyễn Thị V về việc yêu cầu tuyên bố bà Vũ Thị D, sinh năm 1966, nơi cư trú: khu 1, phường B, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh mất năng lực hành vi dân sự là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2]. Về người có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Vũ Thị D mất năng lực hành vi dân sự: theo giấy khai sinh (bản sao) số 157 ngày 12/12/2023 của UBND phường B, thành phố M, tỉnh Quảng Ninh thể hiện: bà Nguyễn Thị V là mẹ đẻ của bà Vũ Thị D, đối chiếu quy định tại khoản 1 Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự bà V là người có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với bà D.

[3]. Nội dung yêu cầu giải quyết việc dân sự:

Xét yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Nguyễn Thị V thấy: trên cơ sở kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu, số 96/KLGĐ ngày 09/4/2024 của Viện Pháp y Tâm thần Trung ương kết luận: tại thời điểm giám định đối tượng Vũ Thị D bị bệnh chậm phát triển tâm thần nặng. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F72. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Nhận thấy yêu cầu của bà V là hoàn toàn phù hợp với kết luận giám định nêu trên, phù hợp với tình trạng thực tế của bà D và các tài liệu thu thập trong quá trình giải quyết, đồng thời phù hợp với đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Móng Cái tham gia phiên họp, đối chiếu với quy định của Điều 22 của Bộ luật dân sự. Do đó, Tòa án có cơ sở chấp nhận yêu cầu tuyên bố bà Vũ Thị Dmất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị V.

Về người giám hộ: trên cơ sở kết luận giám định xác định bà Vũ Thị D là người thành niên mất năng lực hành vi dân sự; đồng thời theo lời khai của bà Nguyễn Thị Vvà xác nhận của UBND phường B, thành phố M xác định bà D chưa có chồng, con nên theo quy định tại khoản 3 Điều 53 của Bộ luật Dân sự bà Nguyễn Thị V là người giám hộ đương nhiên của bà D trong trường hợp Tòa án tuyên bố bà D là người mất năng lực hành vi dân sự phù hợp với quy định tại các Điều 22, 46, 47, 48, 49 và khoản 2 Điều 136 Bộ luật Dân sự, bà V thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại các Điều 57, 58 Bộ luật Dân sự và thực hiện quản lý tài sản của người được giám hộ theo quy định tại Điều 59 Bộ luật Dân sự.

[4]. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: bà Nguyễn Thị V được miễn lệ phí yêu cầu giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

Chi phí trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với bà Vũ Thị D: bà V và gia đình đã thực hiện xong tại Viện Pháp y Tâm thần Trung ương và không có yêu cầu giải quyết nên không xét.

[5]. Về quyền kháng cáo: đương sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên: