Quyết định 05/2024/QĐST-DS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN LIÊN CHIỂU, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Đức Hoàng.

Thư ký phiên họp: Bà Phạm Thái Trâm Anh - Thư ký Toà án, Toà án nhân dân quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Liên Chiểu tham gia phiên họp:Bà Dương Thị Phương Dung - Kiểm sát viên.

Ngày 24 tháng 9 năm 2024 , tại Trụ sở Tòa án nhân dân quận Liên Chiểu mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 180/2024/TLST-DS ngày 25 thàng 7 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 03/2024/QĐST-DS ngày 10 tháng 9 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Trương Thị D – sinh năm 1978; nơi cư trú: Tổ A, phường H, quận L, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Anh Phạm Đình P - sinh năm 2005; nơi cư trú: Tổ A, phường H, quận L, thành phố Đà Nẵng. Có mặt.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

Theo đơn yêu cầu và lời khai trong quá trình tố tụng bà Trương Thị D trình bày: Chị Phạm Thị Yến D1 là con của bà Trương Thị D và ông Phạm Chúc T, ông T đã mất vào năm 2023. Ông T và bà Dân sinh được 02 người con anh Phạm Đình P và chị Phạm Thị Yến D1.

Chị Phạm Thị Yến D1 từ khi sinh ra chị D1 đã bị tật bẩm sinh hai chân không đi lại được, mọi sinh hoạt vệ sinh cá nhân đều do bà D chăm sóc, hỗ trợ, bà D đã đưa đi khám và chữa trị nhưng không có kết quả. Chị D1 không nhận thức và điều khiển được hành vi như người bình thường, chị D1 được hưởng trợ cấp hàng tháng đối với người khuyết tật. Hiện nay chị D1 đang được gia đình chăm sóc và nuôi dưỡng, để đảm bảo quyền lợi cho chị D1, bà D yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị Yến D1 mất năng lực hành vi dân sự.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Phạm Đình P trình bày: Ông P thống nhất với lời khai của bà D về quan hệ gia đình, thời điểm phát bệnh cũng như tình hình của chị D1 từ khi bị bệnh đến nay. Anh P nhất trí yêu cầu bà D đề nghị Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị Yến D1 mất năng lực hành vi dân sự.

* Theo xác nhận của UBND phường H chị Phạm Thị Yến D1 có hộ khẩu thường trú tại tổ A, phường H, quận L, thành phố Đà Nẵng, chị D1 là con của bà Trương Thị D và ông Phạm Chúc T, chi D1 bị bệnh đang được hưởng trợ cấp hàng tháng đối với người khuyết tật.

Theo kết quả giám định số 1572/KLGĐ ngày 05.9.2024 của Trung tâm P1 kết luận: Tại thời điểm giám định đối tượng Phạm Thị Y Di chậm phát triển tâm thần mức độ nặng (F72) + Động kinh (G40)/ Bại não (G80). Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Liên Chiểu phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Thẩm phán và thư ký đã thực hiện đúng quy định pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự. Các đương sự đã chấp hành đúng quy định tại Điều 70 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Về nội dung: Sau khi xem xét chứng cứ trong hồ sơ thì thấy chị Phạm Thị Yến D1 bị mất năng lực hành vi dân sự. Do đó có đủ cơ sở để chấp nhận đơn yêu cầu của bà Trương Thị D đề nghị Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị Y Di mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015.

Sau khi nghiên cứu các tài tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Toà án nhân dân quận Liên Chiểu nhận định.

NHẬN ĐỊNH ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1]. Về tố tụng: Ba của chị Phạm Thị Yến D1 là ông Phạm Chúc T đã chết năm 2023, chị D1 chưa có chồng con. Bà Trương Thị D là mẹ ruột, anh Phạm Đình P là anh trai của chị D1 nên theo định tại Điều 376 của Bộ luật pháp tụng dân sự, bà D có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố chi Di mất năng lực hành vi dân sự. Chị D1 có hộ khẩu thường trú tại tổ A, phường H, quận L, thành phố Đà Nẵng. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là anh Phạm Đình P đang cư trú tại tổ A, phường H, quận L, thành phố Đà Nẵng. Như vậy, theo quy định tại khoản 1 Điều 27, Điều 35 của Bộ luật tố tụng dân sự, đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.

[ 2]. Về yêu cầu chị Phạm Thị Yến D1 mất năng lực hành vi dân sự .

Các đương sự là mẹ ruột và anh trai với chị D1 đều thống nhất đề nghị Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị Yến D1 mất năng lực hành vi dân sự.

Xét yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Trương Thị D thì thấy:

Ngày 30 tháng 8 năm 2024, Trung tâm P1 đã tiến hành giám định pháp y tâm thần đối với chị Phạm Thị Yến D1 và kết luận giám định pháp y tâm thần số 1572/KLGĐ ngày 05.9.2024 đã kết luận:

Bệnh sử và tiền sử: Đối tượng Phạm Thị Yến D1, sinh năm 2004; có tiền sử sinh đẻ, phát triển thể chất và tâm thần không bình thường. Từ nhỏ, đối tượng đã có biểu hiện chậm biết lật (08 tháng mới lật được), chậm biết nói (08 tuổi mới nói bập bẹ được nhưng không rõ lời), không đi lại được cho đến nay. Đối tượng đã được khám bệnh tại Bệnh viện C và Phục hồi chức năng Đà Nẵng vào năm 2008 và 2012 với chuẩn đoán “Bại não”, có điều trị vật lý trị liệu tại đây. Lớn lên, đối tượng không thể học hành, biết tiền nhưng không biết mệnh giá, không biết tính toán, không thể tự lao động nuôi sống bản thân; sống phụ thuộc vào gia đình. Ở nhà, đối tượng không làm được việc gì, ăn uống phải đút, việc vệ cá nhân đều là người nhà trực tiếp chăm sóc.

Từ năm 2019, đối tượng bắt đầu xuất hiện cơn co giật tay chân, mất ý thức, trung bình 01 cơn/ tháng, nhưng không khám và điều trị gì, cơn co giật vẫn còn, cơn sau cùng cách đây khoảng 01 tháng .

Ngày 07/8/2014, Phạm Thị Yến D1 đã được Ủy ban Nhân dân phường H cấp Giấy xác nhận khuyết tật (số hiệu: 0511/LC-HM-423), dạng khuyết tật: khuyết tật vận động; Mức độ đặc biệt nặng và hiện đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng theo quy định.

Tiền sử gia đình: Không có gì đặc biệt.

Hiện tại: Biểu hiện hiện chung: Tiếp xúc chậm, hỏi không biết tên và tuổi; ý thức: rối loạn; tư duy: hình thức: Tư duy chậm; Nội dung: Không khai thác được hoang tưởng; Tri giác: Không khai thác được ảo tưởng, ảo giác; Cảm xúc: Thờ ơ với xung quanh; Hành vi tác phong: Hoạt động có ý chí: Không đi lại được, chỉ ngồi một chỗ, giảm sút hoạt động có ý chí; Hoạt động bản năng: Đêm ngủ được, ăn uống phải đút, việc vệ sinh cá nhân đều do người nhà trực tiếp chăm sóc; Vận động: Cơn co giật tay chân, mất ý thức, cơn sau cùng cách đây khoảng 01 tháng; Chú ý: Không có tập trung; Trí nhớ: Giảm sút; Trí tuệ: Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng; Khám thần kinh: Chưa phát hiện dấu dấu thần kinh khu trú.

Kết luận về mặt y học: Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng (F72) + Động kinh (G40)/ Bại não (G80).

Kết luận về năng lực hành vi dân sự: Mất hoàn toàn năng lực hành vi dân sự.

Căn cứ kết luận của Trung tâm P1 thì chị Phạm Thị Yến D1 bị mất hoàn toàn năng lực hành vi dân sự.

Như vậy, việc yêu cầu của bà Trương Thị D phù hợp với kết luận của Trung tâm P1. Do đó yêu cầu Toà án tuyên bố chị Phạm Thị Y Di mất năng lực hành vi dân sự cũng như đề nghị của Kiểm sát viên tham gia phiên họp là có căn cứ phù hợp với quy định tại Điều 22 của Bộ luật dân sự, cần chấp nhận yêu cầu của bà Trương Thị D.

[ 3]. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự và chi phí trưng cầu giám định bà Trương Thị D phải chịu lệ phí theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên.