Quyết định 05/2024/DS-GĐT — Tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại Đơn khởi kiện đề ngày 01/12/2019 và các lời khai trong quá trình tố tụng, nguyên đơn là ông Nguyễn Văn H trình bày:

Ngày 10/10/2008, ông tặng cho bà Nguyễn Thị T diện tích 294m2 đất vườn thuộc một phần thửa đất số 01, diện tích 889m2, tờ bản đồ số 04 tại Ấp 5, xã Hưng H, huyện Bàu B, tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện Bến C, tỉnh Bình Dương cấp ngày 30/12/2003. Ông Lê Văn C (chồng bà T) là người điền các nội dung, thông tin trên hợp đồng theo mẫu; riêng phần mục đích sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất, nguồn gốc sử dụng đất và giá trị quyền sử dụng đất để trống. Tuy nhiên, bà T không tiến hành thực hiện các thủ tục theo quy định để tách thửa, sang tên đối với diện tích đất được ông tặng cho. Năm 2012, bà T có giao cho ông một bản Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất nhưng ông không đọc kỹ nên không phát hiện có nội dung được viết thêm vào, cụ thể: phần mục đích sử dụng: ONT 100m2 + HNK 194m2; thời hạn sử dụng ONT lâu dài + HNK tháng 7 năm 2045; nguồn gốc sử dụng: đổi GCN số D0606459, ông không biết ai viết thêm nội dung trên. Riêng nội dung giá trị quyền sử dụng đất viết thêm là “70.000.000 đồng” thì ông biết do ông C tự ý viết vào.

Cùng năm 2012, ông thế chấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 00730/QSDĐ/4415.QĐ-UB cấp ngày 30/12/2003 tại Ngân hàng để vay số tiền 125.000.000 đồng, khi bà T đề nghị làm thủ tục tách thửa đất ông không có tiền trả Ngân hàng nên bà T đã trả hộ ông khoản vay 125.000.000 đồng để giải chấp, lấy lại bản gốc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên. Tuy nhiên, Giấy chứng minh nhân dân của ông hết hạn nên không thực hiện được việc sang tên và bà T giữ bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông từ đó đến nay. Thời điểm ông tặng đất cho bà T, ông cho rằng 294m2 đất nằm trong diện tích 1.720m2 đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ông được cấp lần đầu năm 1995, ông không biết diện tích đất trên nằm trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp đổi ngày 30/12/2003. Năm 2018, vợ chồng bà T xây nhà ông mới phát hiện bị thiếu đất nên đã phát sinh tranh chấp với gia đình bà T.

Ông cho rằng bà T không có thiện chí tiếp tục thực hiện thủ tục tách thửa sang tên theo hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, thường xuyên gây gổ với ông nên tình cảm chị em ngày càng rạn nứt. Ông yêu cầu Tòa án hủy Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 10/10/2008 giữa ông và bà T.

Bị đơn là bà Nguyễn Thị T trình bày:

Năm 2002, bà nhận chuyển nhượng của ông H diện tích 294m2 đất thuộc thửa số 01 tọa lạc tại Ấp 5, xã Hưng H, huyện Bàu B giá 70.000.000 đồng, ông H đã nhận đủ tiền, đã giao đất cho bà sử dụng từ năm 2002 cho đến nay. Ngày 10/10/2008, bà và ông H ký hợp đồng chính thức để làm thủ tục sang tên đất, vì bà và ông H là chị em ruột nên ký hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất để giảm tiền thuế. Mẫu hợp đồng là loại in sẵn do cán bộ tư pháp xã Hưng H cấp, chồng bà viết tay điền thông tin cá nhân các bên, nội dung hợp đồng sau đó bà và ông H ký hợp đồng tại Ủy ban nhân dân xã Hưng H theo quy định. Bà sử dụng đất liên tục từ năm 2002 và đã xây hàng rào kiên cố, trồng cây, làm cổng, làm sân xi măng. Năm 2012, hai bên làm thủ tục, đã trích đo thửa đất để tách thửa nhưng Giấy chứng minh nhân dân của ông H hết hạn nên không thực hiện được.

Một thời gian sau, ông H mượn lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để thế chấp vay tiền Ngân hàng. Năm 2016, bà phải ứng tiền trả khoản vay cho ông H để lấy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ra làm thủ tục tách thửa; cùng thời gian trên vợ ông H là bà Nguyễn Thị T1 muốn vay 150.000.000 đồng nhưng bà không đồng ý nên vợ chồng ông H không muốn làm thủ tục tách thửa đất cho bà và các bên phát sinh tranh chấp.

Bà xác định trong hợp đồng có hai loại chữ viết tay, ông C viết những nội dung, thông tin các bên giao kết hợp đồng; đối với 3 dòng thông tin về thửa thửa đất do ông Trần Ngọc Đ là cán bộ tư pháp xã Hưng H viết khi các bên thực hiện ký hợp đồng và chứng thực. Lý do ông C không viết hết nội dung hợp đồng vì nội dung trên thuộc chuyên môn của địa chính xã nên để cán bộ địa chính viết. Bà không đồng ý toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Ông Trần Ngọc Đ trình bày: Ông là cán bộ tư pháp xã Hưng H, ông có thực hiện nhiệm vụ chứng thực hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Văn H và bà Nguyễn Thị T. Hợp đồng theo mẫu, có các mục in sẵn, phần nội dung thông tin do đương sự viết tay, riêng phần mục đích sử dụng đất ông thấy chưa viết, ông có hướng dẫn các đương sự viết thêm để hoàn thiện hợp đồng nhưng các đương sự nhờ ông viết. Ông xác định 3 dòng về mục đích sử dụng đất trong hợp đồng do ông viết theo ý chí của ông H và bà T, ông có đọc lại nội dung và các bên thống nhất ký tên tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã Hưng H, được chứng thực đúng quy định của pháp luật.

- Bà Nguyễn Thị T1 trình bày: Bà thống nhất với ý kiến của ông Nguyễn Văn H yêu cầu Tòa án hủy hợp đồng tặng cho ngày 10/10/2008.

- Ông Lê Văn C trình bày: Ông thống nhất với ý kiến của bà T không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

- Ủy ban nhân dân xã Hưng H trình bày: Ngày 10/10/2008, Ủy ban nhân dân xã Hưng H chứng thực hợp đồng tặng cho quyền sử dựng đất giữa ông Nguyễn Văn H và bà Nguyễn Thị T đúng thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Trong vụ án này, Ủy ban nhân dân xã Hưng H không có ý kiến gì, đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 19/2021/DS-ST ngày 24/12/2021, Tòa án nhân dân huyện Bàu B, tỉnh Bình Dương quyết định:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Nguyễn Văn H đối với bị đơn bà Nguyễn Thị T về việc tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất.

Hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 10/10/2008 giữa ông Nguyễn Văn H và bà Nguyễn Thị T.

Ông Nguyễn Văn H được quyền quản lý, sử dụng phần đất có diện tích 294m2 thuộc thửa đất số 01 tờ bản đồ số 04 tọa lạc tại Ấp 5, xã Hưng H, huyện Bàu B, tỉnh Bình Dương, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00730 QSDĐ/4415 QĐ-UB do Ủy ban nhân dân huyện Bến C (nay là thị xã Bến C), tỉnh Bình Dương cấp cho hộ ông Nguyễn Văn H ngày 30/12/2003 (có sơ đồ, tứ cận kèm theo bản vẽ) .

Ông Nguyễn Văn H được quyền sở hữu tài sản trên đất do bà T, ông C xây dựng và trồng gồm 01 cánh cổng phía trước giáp đường; 01 trụ cổng thể tích 0,55m3, 01 hàng rào khung sắt, trụ gạch xây có móng diện tích 18m2; 01 hàng rào lưới B40 hướng Tây Bắc diện tích 95,4m2; 01 sân bê tông diện tích 61,75m2; 01 gốc cây vú sữa trên 10 năm tuổi; 01 cây mai Thái Lan; 01 cây mai trên 10 năm tuổi và 01 cây me.

Ông Nguyễn Văn H có trách nhiệm hoàn trả cho bà Nguyễn Thị T và ông Lê Văn C số tiền 45.168.600 đồng.

Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí, chi phí tố tụng khác, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 05/01/2022, bà Nguyễn Thị T có đơn kháng cáo.

Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 91/2022/DS-PT ngày 06/5/2022, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương quyết định:

Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Nguyễn Thị T, sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 19/2021/DS-ST ngày 24/12/2021 của Tòa án nhân dân huyện Bàu B, tỉnh Bình Dương như sau: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn H đối với bà Nguyễn Thị T về việc yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 10/10/2008 giữa bên tặng cho ông Nguyễn Văn H, bà Nguyễn Thị T1 với bên được tặng cho bà Nguyễn Thị T có chứng thực của Ủy ban nhân dân xã Hưng H.

Ngày 30/5/2022, ông Nguyễn Văn H có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định số 157/QĐ-VKS-KDTM ngày 10/8/2022, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định giám đốc thẩm số 260/2022/DS-GĐT ngày 27/9/2022, Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh chấp nhận Quyết định kháng nghị số 157/QĐ-VKS-KDTM ngày 10/8/2022 của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, hủy Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 19/2021/DS-ST ngày 24/12/2021 của Tòa án nhân dân huyện Bàu B, tỉnh Bình Dương.

Ngày 24/11/2022, bà Nguyễn Thị T có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Quyết định giám đốc thẩm nêu trên.

Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 61/2023/KN-DS ngày 26/10/2023, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đã kháng nghị Quyết định giám đốc thẩm số 260/2022/DS-GĐT ngày 27/9/2022 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh; đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm, hủy Quyết định giám đốc thẩm số 260/2022/DS-GĐT ngày 27/9/2022 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, giữ nguyên Bản án dân sự phúc thẩm số 91/2022/DS-PT ngày 06/5/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương.

Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhất trí với Quyết định kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 337, khoản 3 Điều 343, Điều 345 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 61/2023/KN-DS ngày 26/10/2023 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

2. Hủy Quyết định giám đốc thẩm số 260/2022/DS-GĐT ngày 27/9/2022 của Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh; hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 91/2022/DS-PT ngày 06/5/2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương; hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 19/2021/DS-ST ngày 24/12/2021 của Tòa án nhân dân huyện Bàu B, tỉnh Bình Dương về vụ án “Tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là ông Nguyễn Văn H với bị đơn là bà Nguyễn Thị T và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan khác.

3. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Bàu B, tỉnh Bình Dương xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm đúng quy định pháp luật.