Quyết định 05/2023/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc: Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Phạm Thị Hoài Phương

Thư ký phiên họp: Bà Hạp Thị Lan Phương

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Quế Võ tham gia phiên họp: Bà Đặng Thị Kim Phụng - Kiểm sát viên.

Ngày 13 tháng 12 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Quế Võ mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 11/2023/TLST-VDS ngày 29 tháng 5 năm 2023 về việc “Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định miên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 11/2023/QĐMPH-VDS ngày 01 tháng 12 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu: Bà Nguyễn Thị T1, sinh năm 1956 – có mặt.

1. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Anh Nguyễn Quang H, sinh năm 1981;

2. Ông Nguyễn Quang C, sinh năm 1950 – có mặt;

3. Chị Nguyễn Thị T2, sinh năm 1979 – có mặt;

Cùng địa chỉ: Khu phố Bồng Lai, phường Bồng Lai, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Anh Nguyễn Quang H, sinh năm 1981; địa chỉ: Khu phố Bồng Lai, phường Bồng Lai, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh là con của ông Nguyễn Quang C và bà Nguyễn Thị T1. Ông C đã từng là bộ đội, nhập ngũ năm 1970, đơn vị Tiểu đoàn 770, BT12, Đoàn 559, chiến đấu tại đường 12, tỉnh Khăm Muộn. Đến tháng 2 năm 1972 phục vụ chiến đấu tại Quảng Trị đến năm 1974 công tác tại Binh đoàn 12 Tổng cục xây dựng kinh tế. Đến tháng 8 năm 1988 nghỉ theo chế độ bệnh binh 2, được hưởng chế độ chất độc màu da cam. Anh Nguyễn Quang H từ khi sinh ra đã hay ốm yếu, thường xuyên lên cơn co giật, động kinh nên gia đình không cho đi học nên không biết chữ. Năm 2005, anh H lấy vợ và sinh được 02 con đều phát triển bình thường. Trong cuộc sống hàng ngày, anh H vẫn tự sinh hoạt cá nhân được nhưng tư duy và nhận thức chậm hơn người bình thường, tính khí thất thường và không kiểm soát được hành vi của mình. Từ năm 2001, anh H đã được hưởng chế độ chất độc màu da cam với mức trợ cấp là 84.000 đồng/ tháng đến nay mức trợ cấp là 1.624.000 đồng/tháng. Nay bà Nguyễn Thị T1 là mẹ đẻ của anh đề nghị Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Quang H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Ngày 12/11/2023, Toà án nhân dân thị xã Quế Võ ban hành quyết định trưng cầu giám định số: 11/2023/QĐ-TCGĐ đề nghị Viện pháp y tâm thần Trung ương thực hiện giám định pháp y tâm thần đối với anh Nguyễn Quang H.

Tại kết luận giám định số 292/KLGĐ ngày 01/12/2023 của Viện pháp ý tâm thần trung ương đã kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Quang H bị bệnh Chậm phát triển tâm thần vừa và động kinh toàn thể cơn lớn. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F71 + G40.6. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.

Tại phiên họp bà Nguyễn Thị T1, ông Nguyễn Quang C, chị Nguyễn Thị T2 đều nhất trí đề nghị Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Quang H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Đồng thời chỉ định bà Nguyễn Thị T1 là người giám hộ đối với anh Nguyễn Quang H.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh phát biểu quan điểm tại phiên họp:

Về tố tụng: Trong quá trình thụ lý cũng như giải quyết việc dân sự, tòa án, chủ tọa phiên họp đã thực hiện đầy đủ trình tự thủ tục tố tụng, đương sự đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình được quy định tại Điều 376 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Áp dụng Điều 27, 35, 39, 149, 366. 367, 370, 371 và 378 BLTTDS; Điều 57, 58 và 59 BLDS: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị T1, tuyên bố anh Nguyễn Quang H là người bị có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Chỉ định bà Nguyễn Thị T1 là người giám hộ đối với anh Nguyễn Quang H.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Bà Nguyễn Thị T1 yêu cầu Tòa án tuyên bố con trai bà là anh Nguyễn Quang H, sinh năm 1981; Địa chỉ: Khu phố Bồng Lai, phường Bồng Lai, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, nên được giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND thị xã Quế Võ.

[2] Về yêu cầu tuyên bố anh Nguyễn Quang H, sinh năm 1981; Địa chỉ: Khu phố Bồng Lai, phường Bồng Lai, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Xét thấy:

Anh Nguyễn Quang H, 42 tuổi là con thứ 3/5 trong gia đình, tiền sử sản khoa bình thường, nhi khoa phát triển thể chất tâm thần chậm hơn các bạn cùng trang lứa, không đi học, không viết chữ, không nghề nghiệp, đã kết hôn và sinh được 02 con phát triển bình thường. Tiền sử gia đình bố đẻ và chị gái ruột đều được hưởng chế độ trợ cấp chất độc hoá học. Từ khi sinh ra thường xuyên đau ốm, năm lên một tuổi được điều trị tại Bệnh viện Bắc Ninh 03 tháng với chuẩn đoán Hội chứng màng não – màng não cấp, 02 năm sau vẫn không biết đi, không được đi học, không biết đọc, biết viết, bố mẹ bảo gì làm nấy. Đến khoảng năm 1996 (14 tuổi) xuất hiện cơn co giật động kinh toàn thể cơn lớn, sau cơn thì bị đau đầu, mệt mỏi mấy ngày; mỗi tháng lên 1-2 cơn. Anh H đã được khám và điều trị tại Trạm chống bệnh tâm thần – Sở y tế Bắc Ninh, sau đó được lập bệnh án điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế huyện Q với chuẩn đoán Động kinh cơn lớn thưa/Chậm phát triển tâm thần vừa.

Từ năm 2013, anh H được chuyển hồ sơ bệnh án về Trạm y tế phường Bồng Lai, thị xã Quế Võ quản lý nhưng anh H không đến khám và điều trị, cũng như lĩnh thuốc tại trạm y tế.

Ngày 12/9/2001, UBND tỉnh Bắc Ninh đã cho anh H được hưởng trợ cấp hàng tháng đối với con đẻ của người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học.

Tại Kết luận giám định số: 292/KLGĐ ngày 01/12/2023 của Viện pháp y tâm thần Trung ương kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Quang H bị bệnh Chậm phát triển tâm thần vừa và động kinh toàn thể cơn lớn. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F71 + G40.6. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.

Do đó, yêu cầu của bà Nguyễn Thị T1 về việc tuyên bố anh Nguyễn Quang H có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có căn cứ. Căn cứ vào Điều 24 BLDS, chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị T1 và quyết định bà Nguyễn Thị T1 (mẹ đẻ của anh Nguyễn Quang H) là người giám hộ của anh Nguyễn Quang H.

[3] Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị T1 không phải lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật do là người cao tuổi.