- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người đã chết — án dân sự — "Vũ Thị H"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận kháng nghị số 01/QĐ-VKS-HH ngày 16 tháng 8 năm 2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện H. Sửa một phần quyết định sơ thẩm.
- Căn cứ chính? Điều 71 Bộ luật Dân sự; NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH NAM ĐỊNH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 05/2023/QĐDS-PT | Nam Định ngày 28 tháng 11 năm 2023 |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH NAM ĐỊNH
Với thành phần giải quyết việc dân sự:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Vũ Thị Thu
Các Thẩm phán:
Ông Nguyễn Đức Cảnh
Ông Nguyễn Tiến Dũng
Thư ký phiên họp: Bà Ngô Thu Phương - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Nam Định.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định tham gia phiên họp:
Ông Trần Trọng Dần - Kiểm sát viên.
Ngày 28 tháng 11 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Nam Định mở phiên họp phúc thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 09/2023/TLPT-VDS ngày 16 tháng 10 năm 2023 về yêu cầu “Tuyên bố một người là đã chết”. Theo Quyết định mở phiên họp số 11/2023/QĐPT-VDS ngày 23 tháng 10 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Chị Vũ Thị H; sinh năm 1980; địa chỉ: Xóm T, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định.
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Anh Hoàng Văn K; sinh năm 1975; nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích: Xóm T, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định.
- Chị Hoàng Huyền T; sinh năm 2001;
- Anh Hoàng Viết T; sinh năm 2002;
- Cháu Hoàng Thanh T; sinh năm 2006;
- Cháu Hoàng Đăng D; sinh năm 2009;
Cùng địa chỉ: Xóm T, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định.
- Ông Hoàng Văn X; sinh năm 1950;
- Bà Phạm Thị G; sinh năm 1954;
Cùng địa chỉ: Xóm S, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định.
- Người đại diện theo ủy quyền của ông X, bà G, chị T, anh T: Chị Vũ Thị H; sinh năm 1980; địa chỉ: Xóm T, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định. Theo văn bản ủy quyền ngày 16-3-2023 và 17-3-2023.
- Người đại diện hợp pháp của cháu T và cháu D: Chị Vũ Thị H; sinh năm 1980; địa chỉ: Xóm T, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định.
Tại phiên họp: Tất cả các đương sự đều vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ
Chị Vũ Thị H và Anh Hoàng Văn K kết hôn với nhau vào ngày 18-tháng 12 năm 1999 tại Ủy ban nhân dân xã H, huyện H, tỉnh Nam Định, quá trình chung sống anh chị sinh được bốn người con gồm: Hoàng Huyền T, Hoàng Viết T, Hoàng Thanh T và Hoàng Đăng D. Bố mẹ đẻ của anh K là Ông Hoàng Văn X và Bà Phạm Thị G hiện đang sống tại xã H.
Đầu năm 2013 anh K đi làm thuê cho tàu chở hàng trên biển, khoảng giữa tháng 12 năm 2013 chị H nhận được tin báo, con tàu mà anh K làm thuê đã bị mất liên lạc. Gia đình chị đã đi tìm và hỏi thăm các nơi, nhưng đến nay không ai có tin tức, cũng như không cung cấp được giấy tờ cung cấp về thời gian biệt tích của anh K. Chị H xác định anh K biệt tích từ tháng 12 năm 2013 đến nay là hơn 09 năm, chị làm đơn đề nghị Tòa án tuyên bố Anh Hoàng Văn K, sinh năm 1975, nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích: Xóm T, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định là đã chết.
Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông X, bà G, chị T, anh T, cháu T và cháu D có lời khai thống nhất với chị H.
Công an xã H, huyện H xác nhận Anh Hoàng Văn K sinh năm 1975, nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích: Xóm T, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định đã bỏ đi khỏi địa phương từ năm 2013, đến nay anh K vẫn biệt tích, gia đình và chính quyền địa phương không ai biết thông tin của anh K.
Tòa án nhân dân huyện H đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm người bị yêu cầu tuyên bố là đã chết và đã được đăng trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án nhân dân tỉnh Nam Định, trên báo Công Lý ba số liên tiếp các ngày 29, 31-3 và 05-4 năm 2023, đăng trên Đài Tiếng nói Việt Nam trong các ngày 27, 28, 29-3 năm 2023 nhưng hết thời hạn tìm kiếm vẫn không có tin tức của Anh Hoàng Văn K còn sống hay đã chết.
Tại Quyết định số 122/2023/QĐST-DS ngày 08-8-2023 của Tòa án nhân dân huyện H đã quyết định.
Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 71, Điều 72 của Bộ luật Dân sự; khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39, các Điều 367, 370, 371, 372, 391, 392, 393 của Bộ luật Tố tụng Dân sự.
1. Chấp nhận yêu cầu của chị Vũ Thị H về việc yêu cầu tuyên bố Anh Hoàng Văn K đã chết.
2. Tuyên bố Anh Hoàng Văn K, sinh năm 1975; nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích: Xóm T, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định là đã chết. Thời gian xác định anh K chết là ngày 02 tháng 12 năm 2018.
3. Khi Quyết định của Tòa án tuyên bố một người là đã chết có hiệu lực pháp luật thì quan hệ về hôn nhân, gia đình và các quan hệ nhân thân khác của người đó được giải quyết như đối với người đã chết.
4. Quan hệ tài sản của người bị Tòa án tuyên bố là đã chết được giải quyết như đối với người đã chết; tài sản của Anh Hoàng Văn K (nếu có) được giải quyết theo quy định của pháp luật về thừa kế.
5. Chị Vũ Thị H thực hiện đăng ký khai tử cho Anh Hoàng Văn K theo quy định của pháp luật về hộ tịch.
Ngoài ra, Quyết định còn tuyên lệ phí giải quyết việc dân sự, quyền kháng cáo của các đương sự; quyền kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp và quyền kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân cấp trên.
Ngày 16-8-2023, Viện kiểm sát nhân dân huyện H ban hành quyết định kháng nghị số 01/QĐ-VKS-HH với nội dung: Kháng nghị một phần quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 122/2023/QĐST-DS ngày 08-8-2023 của Tòa án nhân dân huyện H với lý do: Theo lời khai của chị Vũ Thị H thì Anh Hoàng Văn K biệt tích từ tháng 12 năm 2013, không rõ ngày biệt tích. Căn cứ khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự, xác định ngày có tin tức cuối cùng của Anh Hoàng Văn K là ngày 01-01-2014. Tuy nhiên, Tòa án đã xác định ngày có tin tức cuối cùng của anh K là ngày 01-12-2013 và căn cứ khoản 1 Điều 70 BLDS xác định ngày anh K chết là ngày 02-12-2018 là không đúng quy định tại khoản 1 Điều 68, điểm d khoản 1 Điều 71 của Bộ luật dân sự. Đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Nam Định sửa Quyết định sơ thẩm để đảm bảo đúng pháp luật.
Kiểm sát viên - Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Nam Định phát biểu ý kiến: Quá trình giải quyết việc dân sự, Thẩm phán, Hội đồng phiên họp và Thư ký phiên họp đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự. Đề nghị Hội đồng phiên họp căn cứ điểm b khoản 3 Điều 375 BLTTDS; khoản 1 Điều 68, Điều 71 BLDS; chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân huyện H, sửa một phần quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 122/2023/QĐST-DS của Tòa án nhân dân huyện H, xác định ngày có tin tức cuối cùng của anh K là ngày 01-01-2014.
NHẬN ĐỊNH
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên họp, Hội đồng phiên họp xét thấy:
Về tố tụng: Tại phiên họp Ông Hoàng Văn X, Bà Phạm Thị G, Chị Hoàng Huyền T, Anh Hoàng Viết T đều vắng mặt, quá trình giải quyết việc dân sự họ đều có văn bản ủy quyền cho Chị H; Chị H là người đại diện hợp pháp của Cháu Hoàng Thanh T, Cháu Hoàng Đăng D và là người yêu cầu tuyên bố Anh Hoàng Văn K đã chết có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, căn cứ Điều 367 Bộ luật Tố tụng Dân sự, Hội đồng phiên họp tiến hành giải quyết vắng mặt tất cả các đương sự.
Xét nội dung kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân huyện H:
[2.1.] Theo cung cấp của Công an xã H và lời khai của gia đình anh K cung cấp thì Anh Hoàng Văn K đã bỏ đi khỏi địa phương từ tháng 12-2013. Tòa án cấp sơ thẩm đã ra Quyết định thông báo tìm kiếm Anh Hoàng Văn K và đăng trên đài, báo, cổng thông tin điện tử của Tòa án theo quy định pháp luật. Đến thời điểm mở phiên họp sơ thẩm đã trên 04 tháng, kể từ ngày đăng, phát thông báo lần đầu tiên nhưng không có tin tức gì của anh K. Theo quy định của pháp luật, đến nay anh K đã biệt tích 05 năm liền trở lên và không có tin tức xác thực là còn sống; do vậy, cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của chị H tuyên bố anh K đã chết theo Điều 71 Bộ luật Dân sự là có căn cứ.
[2.2.] Về xác định ngày chết của Anh Hoàng Văn K: Theo lời khai của chị H là vợ của anh K thì anh K biệt tích từ tháng 12-2013, không rõ ngày biệt tích. Căn cứ khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định “nếu không xác định được ngày có tin tức cuối cùng thì thời hạn này được tính từ ngày đầu tiên của tháng tiếp theo tháng có tin tức cuối cùng”. Như vậy, ngày biệt tích hay ngày có tin tức cuối cùng của anh K là ngày 01-01-2014.
[2.3.] Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 71 và khoản 1 Điều 68 Bộ luật Dân sự, thì việc xác định ngày chết của anh K là ngày kế tiếp, của ngày sau 05 năm, kể từ ngày anh K biệt tích. Như vậy, ngày chết của anh K được xác định là ngày 02 tháng 01 năm 2019.
[2.4.] Từ những phân tích trên Hội đồng phiên họp, xét thấy có căn cứ chấp nhận kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân huyện H, sửa một phần quyết định sơ thẩm.
Lệ phí giải quyết việc dân sự phúc thẩm: Chị H không phải nộp.
Các quyết định khác của quyết định sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị cấp phúc thẩm không xem xét giải quyết.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ Điều 367, điểm b khoản 3 Điều 375 của Bộ luật Tố tụng Dân sự; khoản 1 Điều 68, khoản 1, khoản 2 Điều 71 của Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận kháng nghị số 01/QĐ-VKS-HH ngày 16 tháng 8 năm 2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện H. Sửa một phần quyết định sơ thẩm.
2. Chấp nhận yêu cầu của chị Vũ Thị H về việc yêu cầu tuyên bố Anh Hoàng Văn K đã chết.
3. Tuyên bố Anh Hoàng Văn K, sinh năm 1975; nơi cư trú cuối cùng trước khi biệt tích: Xóm T, xã H, huyện H, tỉnh Nam Định đã chết. Thời gian xác định anh K chết là ngày 02 tháng 01 năm 2019.
4. Lệ phí giải quyết việc dân sự phúc thẩm: Chị H không phải nộp.
5. Giữ nguyên các quyết định khác của Quyết định số 122/2023/QĐST-DS ngày 08-8-2023 của Tòa án nhân dân huyện H, tỉnh Nam Định.
6. Quyết định này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.
TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
| Nơi nhận: - Đương sự; - VKSND tỉnh Nam Định; - TAND huyện H; - UBND xã H; - Chi cục THADS huyện H; - Lưu: VT, hồ sơ vụ việc. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Vũ Thị Thu |