Quyết định 05/2023/QĐ-ST — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ NINH HÒA, TỈNH KHÁNH HÒA

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

- Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Viết Trung

- Thư ký phiên họp: Bà Đoàn Vũ Kim Húc – Thư ký Tòa án

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Ninh Hòa tham gia phiên họp: Bà Lê Thị Bích Thảo - Kiểm sát viên.

Ngày 16 tháng 5 năm 2023, tại Tòa án nhân dân thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 03/2023/TLST-VDS ngày 20 tháng 02 năm 2023 về yêu cầu “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp số 04/2023/QĐST-VDS ngày 14 tháng 4 năm 2023, Thông báo thay đổi ngày mở phiên họp số 332/TB-TA ngày 08 tháng 5 năm 2023 của Tòa án nhân dân thị xã Ninh Hòa, giữa:

* Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Phạm Văn H, sinh năm 1959

Địa chỉ: Thôn XH 1, xã NP, thị xã NH, tỉnh KH; Có mặt tại phiên họp.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Bà Phạm Thị L, sinh năm 1963

Địa chỉ: Thôn XH 1, xã NP, thị xã NH, tỉnh KH; Có mặt tại phiên họp.

2. Bà Phạm Thị Mộng H1, sinh năm 1985

Địa chỉ: Thôn XH 1, xã NP, thị xã NH, tỉnh KH; Có mặt tại phiên họp.

3. Ông Phạm Văn H2, sinh năm 1988

Địa chỉ: Thôn XH 1, xã NP, thị xã NH, tỉnh KH; Có mặt tại phiên họp.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu, bản tự khai và tại phiên họp, người yêu cầu giải quyết việc dân sự ông Phạm Văn H trình bày: Ông và bà Phạm Thị L có 04 người con chung gồm: Phạm Thị Mộng H1 – sinh năm 1984, Phạm Văn H2 – sinh năm 1986 (chết), Phạm Văn H3 – sinh năm 1988 và Phạm Thị Phương H2 – sinh năm 1990. Trong số 04 người con trên thì Phạm Thị Phương H4 từ khi sinh ra cho đến nay không biết nói, thần kinh không ổn định, bị mất năng lực hành vi dân sự và được địa phương trợ cấp hàng tháng từ tháng 9 năm 2013 cho đến nay. Ông và gia đình đã nhiều lần đưa chị H4 đi điều trị tâm thần tại bệnh viện chuyên khoa tâm thần và ngày 27 tháng 3 năm 2023 Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên thuộc bộ Y tế kết luận: Về y học: Hiện tại đương sự bị bệnh “Chậm phát triển tâm thần nặng (F72+G40-ICD10); Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi. Chị H4 được Ủy ban nhân dân xã NP xác nhận khuyết tật, được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng tại địa phương. Hiện nay chị H4 không tự chăm sóc cho bản thân, việc ăn uống và sinh hoạt hàng ngày phải có người trực tiếp chăm sóc. Nay ông Phạm Văn H yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị Phương H4 – sinh năm 1990 mất năng lực hành vi dân sự.

Tại bản tự khai và tại phiên họp, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị L trình bày: Bà và ông Phạm Đình H có 04 người con chung gồm: Phạm Thị Mộng H1 – sinh năm 1984, Phạm Văn H2 – sinh năm 1986 (chết), Phạm Văn H3 – sinh năm 1988 và Phạm Thị Phương H4 – sinh năm 1990. Trong số 04 người con trên thì Phạm Thị Phương H4 từ khi sinh ra cho đến nay không biết nói, thần kinh không ổn định, bị mất năng lực hành vi dân sự và được địa phương trợ cấp hàng tháng từ tháng 9 năm 2013 cho đến nay. Gia đình đã nhiều lần đưa chị H4 đi điều trị tâm thần tại bệnh viện chuyên khoa tâm thần và ngày 27 tháng 3 năm 2023 Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên thuộc bộ Y tế kết luận: Về y học: Hiện tại đương sự bị bệnh “Chậm phát triển tâm thần nặng (F72+G40-ICD10); Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi. Chị H4 được Ủy ban nhân dân xã Ninh Phụng xác nhận khuyết tật, được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng tại địa phương. Hiện nay chị H4 không tự chăm sóc cho bản thân, việc ăn uống và sinh hoạt hàng ngày phải có người trực tiếp chăm sóc. Nay ông Phạm Văn H yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị Phương H4 – sinh năm 1990 mất năng lực hành vi dân sự, bà đồng ý với yêu cầu của ông H và đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông H.

Tại bản tự khai và tại phiên họp, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị Mộng H1 và ông Phạm Văn H2 trình bày: Ông bà có người em là Phạm Thị Phương H4 từ khi sinh ra cho đến nay không biết nói, thần kinh không ổn định, bị mất năng lực hành vi dân sự và được địa phương trợ cấp hàng tháng từ tháng 9 năm 2013 cho đến nay. Hiện nay chị H4 không tự chăm sóc cho bản thân, việc ăn uống và sinh hoạt hàng ngày phải có người trực tiếp chăm sóc. Nay ông Phạm Văn H yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị Phương H4 – sinh năm 1990 mất năng lực hành vi dân sự, chúng tôi đồng ý và đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông H.

Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Ninh Hòa phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết việc dân sự của Thẩm phán, Thư ký, việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng đúng theo trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ việc, đại diện Viện kiểm sát đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Phạm Văn H, tuyên bố chị Phạm Thị Phương H4 – sinh năm 1990 mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Ninh Hòa nhận định:

[1] Về tố tụng và quan hệ pháp luật: Ông Phạm Văn H yêu cầu tuyên bố chị Phạm Thị Phương H4 – sinh năm 1990. Nơi cư trú: Thôn XH 1, xã NP, thị xã NH, tỉnh KH là người mất năng lực hành vi dân sự. Do vậy, Tòa án xác định quan hệ pháp luật việc dân sự “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án được quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự.

[2] Về yều cầu của đương sự: Căn cứ vào kết luận giám định pháp y tâm thần số 49/KLGĐ ngày 27 tháng 3 năm 2023 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây nguyên xác định chị Phạm Thị Phương H4, sinh năm 1990: Về y học: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72+G40-ICD10); Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi; Ủy ban nhân dân xã NP xác nhận khuyết tật và hưởng trợ cấp xã hội tại địa phương và ý kiến trình bày của bà Phạm Thị L, bà Phạm Thị Mộng H1 và ông Phạm Văn H2. Tòa án có đủ cơ sở xác định: Về y học: Chị Phạm Thị Phương H4 chậm phát triển tâm thần nặng (F72+G40-ICD10); Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi nên việc ông Phạm Văn H là cha ruột và là người đang trực tiếp chăm sóc cho chị H4 yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Phạm Thị Phương H4 mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở theo quy định tại Điều 22 Bộ luật dân sự nên cần chấp nhận.

[3] Về lệ phí: Ông Phạm Văn H4 thuộc trường hợp người cao tuổi theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án, do vậy Hội đồng xét xử miễn tiền lệ phí đối với ông Phạm Văn Hồng.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 27, Điều 35, khoản 2 Điều 67; Điều 149; điều 367, 369, 370,

371, 372; Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;

Căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự;

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 về mức thu,

miễn, giảm, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu của ông Phạm Văn H.

Tuyên bố: Chị Phạm Thị Phương H4, sinh năm 1990; nơi cư trú: Thôn XH 1, xã NP, thị xã NH, tỉnh KH “Mất năng lực hành vi dân sự”.

2. Về lệ phí: Ông Phạm Văn H được miễn lệ phí theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

3. Quyền kháng cáo: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt có quyền kháng cáo Quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ra Quyết định.

Quyết định này có thể bị kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm theo quy định của pháp luật.