- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Nguyễn Thị Đ"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị Đ đối với bà Nguyễn Ánh H.
- Căn cứ chính? Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 22 Bộ luật Dân sự ra; Điều 27 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 7 – CÀ MAU | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 04/2026/QĐST-VDS | Cà Mau, ngày 17 tháng 8 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 7 – CÀ MAU
- Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Huỳnh Thị Kiều Anh
- Thư ký phiên họp: Ông Lâm Tấn Đạt, là Thẩm tra viên Tòa án nhân dân khu vực 7 – Cà Mau.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – Cà Mau tham gia phiên họp: Ông Trần Trung Kiên - Kiểm sát viên.
Ngày 17 tháng 8 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 7 – Cà Mau mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 367/2026/TLST-VDS ngày 03 tháng 7 năm 2026 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 10/2026/QĐST-DS ngày 28/7/2026, gồm những người tham gia tố tụng sau:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Đ, sinh ngày 01/01/1958. Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx cấp ngày 10/5/2021 tại Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội. Địa chỉ: Ấp B, xã C, tỉnh Cà Mau.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Nguyễn Ánh H, sinh ngày 01/01/1951. Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx cấp ngày 18/7/2023 tại Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội. Địa chỉ: Ấp B, xã C, tỉnh Cà Mau.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Nguyễn Ánh H: Bà Võ Chúc P, sinh năm 1992. Là Trợ giúp viên pháp lý của Chi nhánh Trợ giúp pháp lý số 1 thuộc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh C.
(Bà Đ có đơn đề nghị vắng; bà Chúc P có mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu đề ngày 26/6/2026 và trong quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu bà Nguyễn Thị Đ trình bày:
Cha mẹ bà Nguyễn Thị Đ tên Nguyễn Văn Q (chết) mẹ Huỳnh Thị L (chết), có tất cả 08 người con gồm: Bà Nguyễn Ánh H, bà Nguyễn Thị Y, bà Nguyễn Thị Đ, ông Nguyễn Hoàng E, bà Nguyễn Thị P1, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị H1 và ông Nguyễn Văn D. Bà H không có chồng con nên sống cùng với bà Đ. Tuy nhiên, thời gian gần đây do bà Đ bị bệnh nên có nhờ bà Nguyễn Thị N cũng là em của bà H chăm sóc bà H trong thời gian bà Đ điều trị bệnh. Trước đây, bà H vẫn khỏe, khoảng năm 2023, bà H không còn nhận biết sự việc nên bà Đ và bà N cùng đưa bà H đi giám định tâm thần vào ngày 23/6/2026 tại Trung tâm P2, kết luận bà H mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi do mất trí mức độ nặng.
Nay, bà Đ yêu cầu Tòa án tuyên bố bà H mất năng lực hành vi dân sự để bổ sung hồ sơ chia thừa kế của cha mẹ chết để lại. Mục đích là để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà H. Đồng thời, tại biên bản họp gia đình cử bà Đ là người giám hộ cho bà H. Ngoài ra, bà Đ không có yêu cầu nào khác.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Nguyễn Ánh H là bà Võ Chúc P trình bày: Bà H không chồng con, hiện nay bà H không còn minh mẫn và đã có kết luận của Trung tâm P2, kết luận bà H mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi do mất trí mức độ nặng nên đề nghị Tòa án tuyên bố bà H mất năng lực hành vi dân sự. Mục đích là để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà H.
Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – Cà Mau phát biểu ý kiến:
Việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết việc dân sự của Thẩm phán, Thư ký và việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng kể từ khi thụ lý đến trước thời điểm mở phiên họp: Thẩm phán, Thư ký chấp hành và thực hiện đúng các quy định của pháp luật; người yêu cầu chấp hành đúng các quy định của pháp luật.
Về nội dung: Sau khi phân tích đánh giá chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự và lời trình bày của người tham gia tố tụng tại phiên họp, đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 7 – Cà Mau áp dụng Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự và Điều 22 Bộ luật Dân sự ra quyết định giải quyết việc dân sự theo hướng chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị Đ và tuyên bố bà Nguyễn Ánh H là người mất năng lực hành vi dân sự, đồng thời đề nghị Tòa án chỉ định bà Nguyễn Thị Đ là người giám hộ cho bà Nguyễn Ánh H.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liêu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 7 – Cà Mau nhận định:
Về thẩm quyền: Bà Nguyễn Thị Đ yêu cầu Tòa án nhân dân khu vực 7 – Cà Mau tuyên bố bà Nguyễn Ánh H là người người mất năng lực hành vi dân sự. Do đó, đây là yêu cầu việc dân sự và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 7 - Cà Mau theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 40 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về quyền yêu cầu: Do bà H không chồng con, bà Đ là em ruột của bà H, bà Đ và bà H có quyền và lợi ích liên quan đến nhau nên bà Đ là người có quyền được yêu cầu bà H là người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Tại Bản kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số: 313/2026/KLGĐYC ngày 23/6/2026 của Trung tâm P2 (Bút lục số 02-03) đã kết luận đối với bà Nguyễn Ánh H:
- Về y học: Hiện tại, đương sự có bệnh lý tâm thần: Mất trí Alzheimer (F00 – ICD10), mức độ nặng.
- Về khả năng nhận thức, điều khiển hành vi: Hiện tại, đương sự mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi do mất trí mức độ nặng.
Căn cứ Công văn số: 250/PYTTTNB ngày 15/7/2026 của Trung tâm P2 (Bút lục 25-26) phúc đáp Công văn của Tòa án có nội dung:
Bản kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số: 313/2026/KLGĐYC ngày 23/6/2026 do bà Nguyễn Thị Đ cung cấp cho Tòa án là văn bản chính xác và do Trung tâm P2 tâm thần khu vực T ban hành đúng quy định.
Quá trình giám định đối với đương sự Nguyễn Ánh H đã được Trung tâm P2 thực hiện hoàn toàn đúng theo các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Bộ Y1 hướng dẫn về giám định tư pháp trong lĩnh vực chuyên môn y tế.
Kết luận giám định pháp y tâm thần số: 313/2026/KLGĐYC ngày 23/6/2026 hoàn toàn đủ căn cứ pháp lý để Tòa án xem xét, giải quyết vụ việc dân sự tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015. Tòa án có thể sử dụng trực tiếp kết luận nêu trên để giải quyết vụ việc mà không cần phải thực hiện trưng cầu giám định lại.
Do vậy, bà Đ yêu cầu Tòa án tuyên bố bà H là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, phù hợp với quy định tại Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
Việc chỉ định người giám hộ: Bà Nguyễn Ánh H có cha là cụ Nguyễn Văn Q (chết), mẹ là cụ Huỳnh Thị L (chết). Bà H không có chồng con. Tại biên bản họp gia đình cử bà Nguyễn Thị Đ là người giám hộ cho bà H. Hiện nay bà Đ có đủ điều kiện của cá nhân làm người giám hộ cho bà H (Theo Phiếu lý lịch tư pháp số 018633/LLTP-HSNV ngày 12/8/2026 của Công an tỉnh C xác định bà Đ không có án tích) cho nên Tòa án có đủ căn cứ chỉ định bà Nguyễn Thị Đ là người giám hộ cho bà Nguyễn Ánh H theo quy định tại khoản 1 Điều 22, Điều 49, Điều 54 Bộ luật Dân sự và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bà Nguyễn Thị Đ thực hiện quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 57 và Điều 58 Bộ luật Dân sự.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Đ được miễn do thuộc trường hợp người cao tuổi và có đơn xin miễn.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 40 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ các Điều 22, 46, 48, 49, 54, 57 và 58 Bộ luật Dân sự năm 2015;
Căn cứ khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị Đ đối với bà Nguyễn Ánh H.
2. Tuyên bố bà Nguyễn Ánh H, sinh ngày 01/01/1951. Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx cấp ngày 18/7/2023 tại Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội. Địa chỉ: Ấp B, xã C, tỉnh Cà Mau là người mất năng lực hành vi dân sự.
3. Chỉ định bà Nguyễn Thị Đ, sinh ngày 01/01/1958. Căn cước công dân số: xxxxxxxxxxxx cấp ngày 10/5/2021 tại Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội. Địa chỉ: Ấp B, xã C, tỉnh Cà Mau là người giám hộ cho bà Nguyễn Ánh H.
Bà Nguyễn Thị Đ có quyền và nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ mất năng lực hành vi dân sự quy định tại các Điều 57, 58 Bộ luật Dân sự năm 2015.
4. Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị Đ được miễn nộp do thuộc trường hợp người cao tuổi và có đơn xin miễn nộp lệ phí Tòa án.
5. Người yêu cầu vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát có quyền kháng nghị quyết định này theo quy định Bộ luật Tố tụng dân sự.
| Nơi nhận: - Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau; - VKSND khu vực 7 – Cà Mau; - THADS tỉnh Cà Mau; - Phòng THADS khu vực 7 – Cà Mau; - Người yêu cầu; - Người CQLNVLQ; - Trợ giúp viên pháp lý; - Tổ HCTP; - Lưu: HSVDS. | THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Huỳnh Thị Kiều Anh |