Quyết định 04/2026/QĐST-DS — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 05/11/2024, bà Nguyễn Thị Thu H - là Chấp hành viên của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai (Nay là Chấp hành viên của Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai) yêu cầu Tòa án xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, phân chia tài sản chung để thi hành án đối với tài sản của người phải thi hành án là bà Trần Thị H1, cư trú tại Thôn B, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai (Nay là thôn P, xã C, tỉnh Gia Lai). Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự được làm đúng quy định tại Điều 362 Bộ luật Tố tụng dân sự. Căn cứ khoản 9 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35 (được sửa đổi, bổ sung theo khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15 ngày 25-6-2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án) và điểm n khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, đây là việc dân sự “Yêu cầu xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, phân chia tài sản chung để thi hành án” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai (Nay là Tòa án nhân dân Khu vực 11 - Gia Lai).

[1.2] Về việc tiến hành phiên họp vắng mặt người tham gia tố tụng: Tại phiên họp giải quyết việc dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cháu Trần Thị Hồng N, ông Đoàn Đình C và bà Từ Thị Mỹ H4 vắng mặt, bà Phạm Thị H3 có đơn xin giải quyết vắng mặt. Căn cứ khoản 2 và khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp vắng mặt cháu N, ông C, bà H4 và bà H3.

[2] Về yêu cầu của bà Nguyễn Thị Thu H - là Chấp hành viên Chi cục Thi hành án dân sự huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai (Nay là Chấp hành viên Thi hành án dân sự tỉnh Gia Lai):

[2.1] Bà Trần Thị H1 là người phải thi hành án theo Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự số 65/2022/QĐST-DS ngày 26/12/2022 của Tòa án nhân dân huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai; Quyết định thi hành án chủ động số 167/QĐ-CCTHADS ngày 13/01/2023 và Quyết định thi hành án theo yêu cầu số 79/QĐ-CCTHADS ngày 03/4/2023 của Chi cục trưởng Chi cục Thi hành án dân sự huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai. Các khoản phải thi hành gồm: (1) Án phí dân sự sơ thẩm để sung vào công quỹ Nhà nước 15.000.000 đồng (Mười lăm triệu đồng); (2) Trả nợ cho bà Phạm Thị H3 số tiền 650.000.000 đồng (Sáu trăm năm mươi triệu đồng) và tiền lãi chậm thi hành án.

[2.2] Quá trình xác minh điều kiện thi hành án, Chấp hành viên xác định bà Trần Thị H1 có tài sản chung là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất theo các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gồm: (1) Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AE 375961 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 10/9/2006 mang tên ông Trần Văn X, bà Trần Thị H1; (2) Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BX 428008 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 11/11/2014 mang tên ông Trần Văn X, bà Trần Thị H1. Các tài sản này đều đã được bà H1 cùng bố mẹ đẻ của ông X, bà H1 (ông Trần H5 và bà Nguyễn Thị D) và các con của ông X, bà H1 (các cháu Trần Thị Hồng N, Trần Thị Kim H2, Trần Văn Ý) khai nhận, thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, để thừa kế cho bà H1 và các con.

[2.3] Ngày 08/8/2023, Chấp hành viên ban hành thông báo về việc xác định quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản thi hành án số 915/TB-CCTHADS, thông báo cho bà Trần Thị H1 và các con Trần Thị Hồng N, Trần Thị Kim H2, Trần Văn Ý (do bà Trần Thị H1 là người đại diện theo pháp luật) có quyền thỏa thuận phân chia tài sản chung, khởi kiện tại Tòa án để xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất. Bà H1 và các con đã nhận được thông báo này nhưng hết thời hạn theo thông báo, bà H1 và các con không thỏa thuận phân chia tài sản chung, không khởi kiện tại Tòa án để xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất.

[2.4] Ngày 10/01/2024, Chấp hành viên tiếp tục ban hành thông báo về việc xác định quyền sở hữu, sử dụng đối với tài sản thi hành án số 62/TB-CCTHADS, thông báo cho ông Vũ Đình K, là người đại diện theo ủy quyền của người được thi hành án là bà Phạm Thị H3 có quyền yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của bà Trần Thị H1 trong khối tài sản chung với các con của bà H1. Ông K và bà H3 đã được nhận thông báo này nhưng hết thời hạn theo thông báo, ông K, bà H3 không yêu cầu Tòa án xác định phần quyền sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của bà H1 trong khối tài sản chung với các con của bà H1.

[2.5] Chấp hành viên đã thông báo hợp lệ cho người phải thi hành án là bà Trần Thị H1, người có quyền sử dụng, sở hữu chung đối với tài sản là các con của bà H1 và người được thi hành án là bà Phạm Thị H3 nhưng hết thời hạn được thông báo, những người này không tự thỏa thuận, không khởi kiện, không yêu cầu nên Chấp hành viên yêu cầu Tòa án xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản của bà H1, phân chia tài sản chung của bà H1 trong khối tài sản chung với các con của bà H1 theo thủ tục tố tụng dân sự là đúng quy định tại khoản 1 Điều 74 Luật Thi hành án dân sự.

[2.6] Quá trình giải quyết việc dân sự, căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã thu thập được, có căn cứ xác định các tài sản sau đây là tài sản chung của vợ chồng bà Trần Thị H1 và ông Trần Văn X: (1) Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền thửa đất số 31, tờ bản đồ số 11, diện tích 3.274m2 tại Thôn B, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai (Nay là thôn P, xã C, tỉnh Gia Lai), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AE 375961 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 10/9/2006 mang tên ông Trần Văn X, bà Trần Thị H1; (2) Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với thửa đất số 32, tờ bản đồ số 11, diện tích 1.247m2 tại Thôn B, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai (Nay là thôn P, xã C, tỉnh Gia Lai), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BX 428008 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 11/11/2014 mang tên ông Trần Văn X, bà Trần Thị H1. Sau khi ông X chết, những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông X gồm bà H1 (là vợ của ông X); ông Trần H5 và bà Nguyễn Thị D (là bố mẹ đẻ của ông X); các cháu Trần Thị Hồng N, Trần Thị Kim H2, Trần Văn Ý (là các con đẻ của ông X và bà H1) đã tự nguyện thực hiện thủ tục khai nhận, phân chia di sản thừa kế theo quy định của pháp luật. Theo Văn bản thỏa thuận phân chia di sản thừa kế lập ngày 08/01/2021, được Ủy ban nhân dân xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai chứng thực ngày 11/01/2021, bà H1 được hưởng 50% (1/2) giá trị các tài sản này; đồng thời bà H1 được nhận 25% (1/4) giá trị di sản thừa kế của ông X nằm trong 50% (1/2) giá trị tài sản chung với bà H1.

[2.7] Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ xác định quyền sử dụng đất thuộc thửa đất số 31, tờ bản đồ số 11 và thửa đất số 32, tờ bản đồ số 11 có hiện trạng phù hợp với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được cấp và không phát sinh tranh chấp. Trên thửa đất số 31, tờ bản đồ số 11 có các tài sản gồm: 01 nhà cấp 4 xây dựng năm 2006, diện tích 68m2; Khu vực chuồng trại xây dựng năm 2006, diện tích 344,8m2; Một phần chuồng heo, dạng nhà cấp 4, do bà Trần Thị H1 xây dựng năm 2021 (được xây sau khi ông Trần Văn X chết), diện tích 29,5m2; 01 giếng đào, độ sâu 38m, đường kính 1,4m; 01 giếng đào, độ sâu 19m, đường kính 1,2m; Hệ thống mái che; Cổng và hàng rào; Khoảng 300 cây cà phê trồng năm 2016 - 2017 (được trồng trước khi ông Trần Văn X chết). Trên thửa đất số 32, tờ bản đồ số 11 có các tài sản gồm: Cổng và hàng rào; Một phần chuồng heo, dạng nhà cấp 4, do bà Trần Thị H1 xây dựng năm 2021 (được xây sau khi ông Trần Văn X chết), diện tích 118,9m2; Khoảng 140 cây cà phê, trong đó cà phê trồng mới năm 2025 (cà phê con) khoảng 60 cây, cà phê trồng năm 2016-2017 (được trồng trước khi ông Trần Văn X chết) khoảng 80 cây; một số cây ăn quả (các đương sự thống nhất không yêu cầu kiểm đếm số lượng cụ thể). Như vậy, bà H1 và các con là Trần Thị Hồng N, Trần Thị Kim H2, Trần Văn Ý có tài sản chung cần xác định quyền sở hữu, sử dụng, phân chia để thi hành án là toàn bộ quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất thuộc các thửa đất số 31 và số 32, tờ bản đồ số 11.

[2.8] Riêng đối với tài sản là chuồng heo, dạng nhà cấp 4, xây dựng năm 2021 nằm trên các thửa đất số 31 và 32, tờ bản đồ số 11, bà H1 trình bày đây là tài sản do bà H1 tạo lập, xây dựng sau khi đã được nhận di sản thừa kế từ ông X, phù hợp với kết quả xác minh, xem xét, thẩm định tại chỗ. Do đó, tài sản này là tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng riêng của bà H1, không thuộc phạm vi cần xem xét, xác định quyền sở hữu, sử dụng, phân chia để thi hành án.

[2.9] Như đã phân tích tại mục [2.6], bà Trần Thị H1 có quyền sở hữu, sử dụng (1/2 + (1/4 x 1/2)) = 5/8 (tương đương 62,5%) giá trị tài sản trong khối tài sản chung với các con của bà H1 được xác định tại mục [2.7].

[3] Đối với yêu cầu của ông Đoàn Đình C và bà Từ Thị Mỹ H4: Ông C, bà H4 thuê quyền sử dụng đất và cây cà phê trên đất thuộc các thửa đất số 31 và số 32, tờ bản đồ số 11 từ bà Trần Thị H1 để chăm sóc, thu hoạch hoa lợi, thời hạn thuê đến ngày 24/12/2026 âm lịch (hết mùa cà phê năm 2026). Hợp đồng thuê quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất giữa ông C, bà H4 và bà H1 được các bên tự nguyện giao kết, không vi phạm điều cấm của luật nên các bên có quyền, nghĩa vụ thực hiện hợp đồng này. Hiện nay, ông C, bà H4 đã khởi kiện vụ án tranh chấp hợp đồng thuê quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất đối với bà H1 tại Tòa án nhân dân Khu vực 11 - Gia Lai. Do đó, ông C, bà H4 tiếp tục thực hiện các quyền, nghĩa vụ đã ghi trong hợp đồng cho đến khi có quyết định xử lý tài sản của Chấp hành viên. Tranh chấp về quyền, nghĩa vụ, yêu cầu bồi thường thiệt hại phát sinh từ hợp đồng thuê quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất giữa ông C, bà H4 và bà H1 sẽ được Tòa án xem xét, giải quyết trong vụ án dân sự khác mà ông C, bà H4 đã khởi kiện.

[4] Về chi phí tố tụng: Toàn bộ chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 2.600.000 đồng đã được người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Phạm Thị H3 tự nguyện chịu. Bà H3 đã nộp đủ chi phí này.

[5] Về lệ phí Tòa án: Bà Nguyễn Thị Thu H là Chấp hành viên Thi hành án dân sự yêu cầu Tòa án xác định quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản, phân chia tài sản chung để thi hành án không phải chịu lệ phí yêu cầu giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 4 Điều 11 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.