Quyết định 04/2025/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc yêu cầu một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng

lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 8 - HẢI PHÒNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

- Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thu Hoài.

- Thư ký phiên họp: Bà Phạm Thanh Phương – Thẩm tra viên Tòa án nhân dân khu vực 8 - thành phố Hải Phòng.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - thành phố Hải Phòng tham gia phiên họp: Bà Tiêu Thị Hồng - Kiểm sát viên.

Ngày 21 tháng 11 năm 2025, tại trụ sở, Tòa án nhân dân khu vực 8 - Hải Phòng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 86/2025/TLST-VDS ngày 02 tháng 10 năm 2025 về việc “Yêu cầu một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 07/2025/QĐST-VDS ngày 13 tháng 11 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Ngô Thị T, sinh ngày 15/6/1958; số căn cước công dân xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 25/4/2021 ; Địa chỉ: Thôn Thiệu Mỹ, xã Hà Đông, thành phố Hải Phòng.

2. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:

2.1. Anh Phạm Văn M, sinh năm 1990;

2.2. Anh Phạm Văn T, sinh ngày 04/9/1994; số căn cước công dân xxxxxxxxxxx, cấp ngày 12/8/2022.

2.3. Anh Phạm Văn S, sinh ngày 10/6/2003; số căn cước công dân xxxxxxxxxxxx, cấp ngày 08/4/2021.

Đều cư trú tại: Thôn Thiệu Mỹ, xã Hà Đông, thành phố Hải Phòng.

(Tại phiên họp, người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều vắng mặt và có đơn xin vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

Theo đơn yêu cầu, lời khai của người yêu cầu bà Ngô Thị T trong quá trình giải quyết việc dân sự thể hiện:

Bà và ông Phạm Xuân N (đã mất ngày 15/02/2021) sinh được ba người con lần lượt là Phạm Văn M, sinh năm 1990; Phạm Văn T, sinh năm 1994 và Phạm Văn S, sinh năm 2003.

Khi anh M sinh ra thì gia đình bà không thấy anh M có biểu hiện bất thường gì. Khi được gần một tuổi tự nhiên anh M bị tím tái, co giật. Gia đình đã đưa anh đi bệnh viện chữa trị và bác sỹ kết luận anh bị viêm não Nhật Bản tâm thần tê liệt nửa người, mất khả năng tự làm chủ của bản thân. Từ đó, cuộc sống hàng ngày phải phụ thuộc hoàn toàn vào bà và gia đình. Năm 2013, anh M được cấp có thẩm quyền cấp giấy xác nhận dạng khuyết tật thần kinh tâm thần mức độ đặc biệt nặng. Vì vậy để có thể chăm sóc, đại diện, quản lý tài sản và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho anh M, bà đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 8 – Hải Phòng tuyên bố anh M bị mất năng lực hành vi dân sự.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là anh Phạm Văn T và Phạm Văn S, chị Phạm Thị N đều trình bày: Giữa hai anh và anh M là anh em ruột trong gia đình. Khi anh M sinh ra thì gia đình các anh cũng không thấy anh M có biểu hiện bất thường gì. Khi anh M được một tuổi thì bị tím tái, co giật. Gia đình đã đưa anh đi bệnh viện chữa trị và bác sỹ kết luận anh bị viêm não Nhật Bản tâm thần tê liệt nửa người, mất khả năng tự làm chủ bản thân. Từ đó, cuộc sống hàng ngày phải phụ thuộc hoàn toàn vào bà T và gia đình. Năm 2013, anh M được cấp có thẩm quyền cấp giấy xác nhận dạng khuyết tật thần kinh tâm thần mức độ đặc biệt nặng. Vì vậy để chăm sóc, đại diện, quản lý tài sản và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho anh M, các anh nhất trí với yêu cầu khởi kiện của bà T. Đề nghị Tòa án nhân dân khu vực 8 – Hải Phòng tuyên bố anh M bị mất năng lực hành vi dân sự.

Người làm chứng trình bày:

Ông Phạm Văn Hạnh, bà Lê Thị Leo và Lê Thị Phương, trình bày: Ông Hạnh là trưởng thôn Thiệu Mỹ; bà Leo và bà Phương là hàng xóm của bà Ngô Thị T. Bà T và ông N (đã chết năm 2021) có 03 con chung trong đó có anh Phạm Văn M, sinh năm 1990. Từ khi sinh ra đến gần 1 tuổi thì anh M bị viêm não. Cho đến nay anh M phát triền không bình thường, không đi lại được, phải ngồi xe lăn. Anh M không nhận thức, không biết nói, thường xuyên la hét, đạp phá đồ đạc. Mọi sinh hoạt của anh M đều phụ thuộc vào bà T và các anh em trong gia đình. Do tình trạng bệnh tật trên nên anh M được hưởng trợ cấp xã hội hành tháng, mức độ khuyết tật đặc biệt nặng.

Giấy xác nhận khuyết tật của UBND xã Vĩnh Lập, huyện Thanh Hà nay là xã Hà Đông, thành phố Hải Phòng: Anh Phạm Văn M thuộc dạng khuyết tật thần kinh tâm thần, mức độ đặc biệt nặng.

Ngày 30/10/2025, Tòa án nhân dân khu vực 8 – Hải Phòng đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 03/2025/QĐ-TCGĐ thực hiện giám định sức khỏe tâm thần đối với anh Phạm Văn M để kết luận giám định anh M có mất năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hay không. Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa đã tiến hành giám định đối tượng vào ngày 01/11/2025.

Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 8 - Hải Phòng xác định Thẩm phán, Thư ký phiên họp, các đương sự đã tuân theo và chấp hành đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết việc dân sự. Về nội dung vụ án: Căn cứ các Điều 370, 376, 378 của Bộ luật Tố tụng Dân sự; Điều 22 của Bộ luật Dân sự; Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Đề nghị:

Tuyên bố anh Phạm Văn M là người mất năng lực hành vi dân sự.

Về lệ phí, chi phí tố tụng: Bà Ngô Thị T là người cao tuổi được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.