Quyết định 04/2023/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc: Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Phạm Thị Hoài Phương

Thư ký phiên họp: Bà Hạp Thị Lan Phương

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Quế Võ tham gia phiên họp: Bà Đặng Thị Kim Phụng - Kiểm sát viên.

Ngày 13 tháng 12 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Quế Võ mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 10/2023/TLST-VDS ngày 29 tháng 5 năm 2023 về việc “Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 10/2023/QĐMPH-VDS ngày 01 tháng 12 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu: Bà Nguyễn Thị T, sinh năm 1956 – có mặt.

1. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Chị Nguyễn Thị H, sinh năm 1974 – có mặt;

2. Ông Nguyễn Quang C, sinh năm 1950 – có mặt;

Cùng địa chỉ: Khu phố Bồng Lai, phường Bồng Lai, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Chị Nguyễn Thị H, sinh năm 1974; địa chỉ: Khu phố Bồng Lai, phường Bồng Lai, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh là con của ông Nguyễn Quang C và bà Nguyễn Thị T. Ông C đã từng là bộ đội, nhập ngũ năm 1970, đơn vị Tiểu đoàn 770, Bt12, Đoàn 559, chiến đấu tại đường 12, tỉnh Khăm Muộn. Đến tháng 2 năm 1972 phục vụ chiến đấu tại Quảng Trị đến năm 1974 công tác tại Binh đoàn 12 Tổng cục xây dựng kinh tế. Đến tháng 8 năm 1988 nghỉ theo chế độ bệnh binh 2, được hưởng chế độ chất độc màu da cam. Chị Nguyễn Thị H từ khi sinh ra đã hay ốm yếu, phát triển không bình thường, nhận thức kém nên gia đình không đưa đi học nên không biết chữ. Tuy nhiên, trong cuộc sống hàng ngày, chị H vẫn tự sinh hoạt cá nhân được nhưng tư duy và nhận thức chậm hơn người bình thường, tính khí thất thường và không kiểm soát được hành vi của mình. Gia đình chưa đưa chị H đi khám tại bất kỳ cơ sở y tế nào về thần kinh hoặc tâm thần. Từ năm 2001, chị H đã được hưởng chế độ chất độc màu da cam với mức trợ cấp là 84.000 đồng/ tháng đến nay mức trợ cấp là 1.624.000 đồng/tháng. Nay bà Nguyễn Thị T là mẹ đẻ của chị đề nghị Tòa án tuyên bố chị Nguyễn Thị H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Ngày 12/10/2023, Toà án nhân dân thị xã Quế Võ ban hành quyết định trưng cầu giám định số: 10/2023/QĐ-TCGĐ đề nghị Viện pháp y tâm thần Trung ương thực hiện giám định pháp y tâm thần đối với chị Nguyễn Thị H.

Tại kết luận giám định số 280/KLGĐ ngày 13/11/2023 của Viện pháp ý tâm thần trung ương đã kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Thị H bị bệnh Chậm phát triển tâm thần vừa.Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F71. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.

Tại phiên họp bà Nguyễn Thị T, ông Nguyễn Quang C đều nhất trí đề nghị Tòa án tuyên bố chị Nguyễn Thị H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Đồng thời chỉ định bà Nguyễn Thị T là người giám hộ đối với chị Nguyễn Thị H.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh phát biểu quan điểm tại phiên họp:

Về tố tụng: Trong quá trình thụ lý cũng như giải quyết việc dân sự, tòa án, chủ tọa phiên họp đã thực hiện đầy đủ trình tự thủ tục tố tụng, đương sự đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình được quy định tại Điều 376 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Áp dụng Điều 27, 35, 39, 149, 366. 367, 370, 371 và 378 BLTTDS; Điều 57, 58 và 59 BLDS: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị T, tuyên bố chị Nguyễn Thị H là người bị có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Chỉ định bà Nguyễn Thị T là người giám hộ đối với chị Nguyễn Thị H.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh nhận định:

[1] Về thủ tục tố tụng: Bà Nguyễn Thị T yêu cầu Tòa án tuyên bố con gái bà là chị Nguyễn Thị H, sinh năm 1974; Địa chỉ: Khu phố Bồng Lai, phường Bồng Lai, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, nên được giải quyết theo quy định của Bộ luật dân sự và thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND thị xã Quế Võ.

[2] Về yêu cầu tuyên bố chị Nguyễn Thị H, sinh năm 1974; Địa chỉ: Khu phố Bồng Lai, phường Bồng Lai, thị xã Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Xét thấy:

Chị Nguyễn Thị H, 49 tuổi là con thứ 1/5 trong gia đình, tiền sử sản khoa bình thường, nhi khoa phát triển thể chất tâm thần chậm hơn các bạn cùng trang lứa, không đi học, không viết chữ, không nghề nghiệp, không kết hôn. Tiền sử gia đình bố đẻ và em trai ruột đều được hưởng chế độ trợ cấp chất độc hoá học. Chị H được đẻ thường, đủ tháng, không có tiền sử viêm não, màng não. Từ khi sinh ra đã yếu ớt, chỉ nằm một chỗ, đến 3 tuổi mới biết lẫy, 05 tuổi mới biết đi và biết nói nhưng không thành câu, nhận thức kém không như các bạn cùng trang lứa nên gia đình không cho đi học nên không biết chữ. Chị H không phát triển bình thường về chiều cao, đến nay chỉ cao 110cm. Trong cuộc sống hàng ngày, chị H vẫn tự làm được các công việc phục vụ cho cá nhân nhưng phải có người thân giám sát. Tính tình thất thường, không kiểm soát làm chủ được hành vi của bản thân. Gia đình chưa đi khám, điều trị về bệnh thần kinh, tâm thần ở bất kỳ cơ sở y tế nào. Ngày 12/9/2001, UBND tỉnh Bắc Ninh đã cho chị H được hưởng trợ cấp hàng tháng đối với con đẻ của người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hoá học.

Tại Kết luận giám định số: 280/KLGĐ ngày 13/11/2023 của Viện pháp y tâm thần Trung ương kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Thị H bị bệnh Chậm phát triển tâm thần vừa.Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F71. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.

Do đó, yêu cầu của bà Nguyễn Thị T về việc tuyên bố chị Nguyễn Thị H có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có căn cứ. Căn cứ vào Điều 24 BLDS, chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị T và quyết định bà Nguyễn Thị T (mẹ đẻ của chị Nguyễn Thị H) là người giám hộ của chị Nguyễn Thị H.

[3] Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị T không phải chịu lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật do là người cao tuổi.