- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Lê Văn S - Lê Thị Đ"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của ông Lê Văn S về việc yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị Đ là người mất năng lực hành vi dân sự.
- Căn cứ chính? Điều 22 Bộ luật Dân sự; Điều 37 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN MỎ CÀY BẮC TỈNH BẾN TRE | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 04/2022/QĐST – DS | Mỏ Cày Bắc, ngày 18 tháng 7 năm 2022 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
V/v: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN MỎ CÀY BẮC
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Ngọc Đạt.
Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Quỳnh Như - Thư ký Tòa án.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mỏ Cày Bắc tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Hoàng Nhân - Kiểm sát viên.
Ngày 18 tháng 7 năm 2022 tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 96/2022/TLST-VDS ngày 26 tháng 4 năm 2022 về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp số: 59/2022/QĐST-DS ngày 14 tháng 7 năm 2022 gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Ông Lê Văn S, sinh năm 1974.
Địa chỉ: ấp Đ, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre.
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Văn N, sinh năm 1964 (có mặt).
Địa chỉ: ấp H, xã V, huyện C, tỉnh Bến Tre.
Đối với: Bà Lê Thị Đ, sinh năm 1947.
Địa chỉ: ấp Đ, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Căn cứ vào đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đề ngày 13/4/2022 của ông Lê Văn S và lời trình bày của ông Nguyễn Văn N tại phiên họp thể hiện: Bà Lê Thị Đ là mẹ nuôi của ông Lê Văn S đã nhận ông Lê Văn S làm con nuôi từ nhỏ do bà Đ không có chồng, con, đồng thời từ nhỏ ông Lê Văn S và bà Đ sống chung với bà ngoại (mẹ ruột bà Đ) là bà Trần Thị D (chết năm 2004) tại ấp Đ, xã T. Tuy nhiên, vào năm 1990 bà Đ bị bệnh tâm thần phân liệt đã nhiều năm cho đến nay với các biểu hiện như: không giao tiếp với mọi người xung quanh, bị lãng tai, mất thị lực hai mắt; bản thân bà Đ không làm được việc gì, mọi sinh hoạt cá nhân phải có người thân là ông Lê Văn S giúp đỡ; mặc dù gia đình đã đưa đi điều trị bệnh ở bệnh viện tâm thần tỉnh Bến Tre và uống thuốc hàng ngày nhưng bệnh tình không thuyên giảm. Đến năm 2014 bà Đ được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng do bị bệnh khuyết tật tâm thần nặng. Hiện nay bà Đ đã mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của mình, bản thân bà Đ không có chồng, chỉ có một người con nuôi là ông Lê Văn S, hiện nay bà Đ đang sống chung với ông Lê Văn S tại ấp Đ, xã T, ông Lê Văn S là người trực tiếp chăm sóc cho bà Đ hàng ngày. Do đó, nay ông Lê Văn S yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Thị Đ là người mất năng lực hành vi dân sự để có người đại diện theo pháp luật cho bà Lê Thị Đ trong các giao dịch dân sự.
Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm:
- Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết việc dân sự, Thẩm phán, Thư ký tuân thủ đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự, người yêu cầu giải quyết việc dân sự đã thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ của mình.
- Về nội dung: đề nghị Tòa án áp dụng Điều 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015: chấp nhận yêu cầu của ông Lê Văn S về việc yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị Đ là người mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Mỏ Cày Bắc nhận định:
Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 375/KL-VPYTW ngày 30/6/2022 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa xác định về kết quả giám định đối với đương sự Lê Thị Đ như sau:
- Về y học: đương sự bị bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng (F20.5 – ICD.10).
- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Căn cứ vào Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”. Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần nêu trên thì bà Lê Thị Đ bị bệnh Tâm thần phân liệt thể di chứng, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Từ đó có đủ cơ sở để xác định bà Lê Thị Đ bị bệnh tâm thần mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình nên ông Lê Văn S là con nuôi bà Đ yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Đ là người mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở để chấp nhận.
Xét thấy đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp là hoàn toàn phù hợp với nhận định của Tòa án nên được chấp nhận toàn bộ.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự: ông Lê Văn S phải nộp lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định.
Về chi phí giám định pháp y tâm thần: Do ông Lê Văn S là người yêu cầu giải quyết việc dân sự nên ông phải có nghĩa vụ nộp chi phí giám định pháp y tâm thần là 4.333.750 đồng và đã nộp xong.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ: Điều 376 và 378 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:
Chấp nhận yêu cầu của ông Lê Văn S về việc yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị Đ là người mất năng lực hành vi dân sự.
Tuyên bố bà Lê Thị Đ, sinh năm 1947, nơi cư trú: ấp Đ, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre là người mất năng lực hành vi dân sự.
Ông Lê Văn S được quyền liên hệ cơ quan, tổ chức có thẩm quyền (Ủy ban nhân dân xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre) để đăng ký việc giám hộ theo quy định của pháp luật về hộ tịch.
Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: ông Lê Văn S phải nộp 300.000 đồng nhưng được khấu trừ vào tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lai thu số 0007557 ngày 26/4/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Mỏ Cày Bắc nên ông Lê Văn S không phải nộp thêm.
Về chi phí giám định pháp y tâm thần: buộc ông Lê Văn S phải chịu chi phí giám định pháp y tâm thần là 4.333.750 đồng và đã nộp xong.
- Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
| Nơi nhận: - Phòng KTNV và THA TAND tỉnh Bến Tre; - VKSND huyện Mỏ Cày Bắc; - Chi cục THADS huyện Mỏ Cày Bắc; - UBND xã T; - Các đương sự; - Lưu hồ sơ việc dân sự. | THẨM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Ngọc Đạt |