- Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi"
- Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu của ông Hoàng Tiến L về việc “yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi”.
- Căn cứ chính? Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 Thành lập Tòa án nhân dân cấp…; Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 23 Bộ luật Dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 18 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Số: 03/2026/QĐST-VDS | Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 26 tháng 01 năm 2026 |
QUYẾT ĐỊNH
SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ
(V/v: Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi)
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 18 – THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Văn Phương - Thẩm phán.
Thư ký phiên họp: Bà Huỳnh Ngọc Thủy - Thư ký Tòa án nhân dân khu vực 18 – Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 18 – Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Hồ Thị Mỹ Hạnh - Kiểm sát viên.
Ngày 26 tháng 01 năm 2026, tại trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 18 – Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 425/2025/TLST - VDS ngày 14 tháng 10 năm 2025, về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi”, theo Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự số: 01/2026/QĐST - VDS ngày 13/01/2026, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu: Ông Hoàng Tiến L, sinh năm 1949; đăng ký thường trú: Tổ 1, khu phố S, phường L, Thành phố Hồ Chí Minh; có mặt.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Hoàng Tiến L1, sinh năm 1976; đăng ký thường trú: Tổ 1, khu phố S, phường L, Thành phố Hồ Chí Minh; vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 10/10/2025, thay đổi ngày 13/01/2026, ông Hoàng Tiến Lợi trình bày:
Ông L là cha ruột của ông Hoàng Tiến L1 sinh năm 1976; đăng ký thường trú: Tổ 1, khu phố S, phường L, Thành phố Hồ Chí Minh. Từ lúc sinh ra L1 đã bị chậm phát triển về thể chất lẫn tinh thần, bị bệnh từ nhỏ, thường hay lên cơn co giật, chậm phát triển về thể chất lẫn tinh thần. Ông L1 không có vợ con, mẹ của ông L1 tên là Nguyễn Thị B đã chết năm 2022. Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 10074/KLGĐ ngày 23/12/2025 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh đã kết luận: Ông L1 có khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi. Do đó, nay ông L yêu cầu Tòa án tuyên bố ông L1 có khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi và chỉ định ông L là người giám hộ cho ông Lâm.
Tại phiên họp:
Ông Hoàng Tiến L giữ nguyên ý kiến và yêu cầu đã trình bày trong quá trình tham gia tố tụng và không bổ sung thêm tài liệu, chứng cứ mới.
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 18 – Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp phát biểu ý kiến:
- Về thủ tục tố tụng: Tòa án nhân dân khu vực 18 – Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý việc dân sự là đúng thẩm quyền; quá trình giải quyết và tại phiên họp, Thẩm phán, Thư ký đã tiến hành đúng, đầy đủ các thủ tục tố tụng theo quy định tại các Điều 369, 377 Bộ luật tố tụng dân sự.
- Về nội dung: Yêu cầu của ông Hoàng Tiến L là có căn cứ, đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông L, tuyên bố ông Hoàng Tiến L1 có khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi và chỉ định ông Lợi là người giám hộ cho ông Lâm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đương sự và đại diện Viện Kiểm sát, Tòa án nhân dân khu vực 18 – Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:
Về thẩm quyền: Người bị yêu cầu tuyên tố có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi (có khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi) dân sự là ông Hoàng Tiến L hiện đang cư trú tại phường L, Thành phố Hồ Chí Minh; căn cứ vào khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và Nghị quyết Thành lập Toà án nhân dân tỉnh, Toà án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Toà án nhân dân cấp tỉnh, Toà án nhân dân khu vực số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; việc dân sự nêu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 18 – Thành phố Hồ Chí Minh.
Tòa án nhận định về yêu cầu của ông Hoàng Tiến L:
Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 10074/KLGĐ ngày 23/12/2025 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh đã kết luận:
Về y học: Ông L1 bị chậm phát triển tâm thần mức độ trung bình/ Động kinh (F71/G40-ICD10);
Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Ông L1 có khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi.
Như vậy, có đủ cơ sở pháp lý xác định ông L1 là người có khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi theo yêu cầu của ông Lợi.
Về giám hộ: Tài liệu, chứng cứ do ông Lợi cung cấp thể hiện: Ông L1 không có vợ con, ông L1 có cha là ông Hoàng Tiến L, có mẹ là Nguyễn Thị B đã chết năm 2022. Ông L1 có văn bản đồng ý để ông L giám hộ cho ông L1. Như vậy, việc chỉ định ông L là người giám hộ cho ông L1 phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 46 và khoản 4 Điều 54 của Bộ luật Dân sự 2015.
. Ý kiến của Kiểm sát viên đại diện Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 18 – Thành phố Hồ Chí Minh là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật.
. Về chi phí tố tụng: Không phát sinh.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Ông Hoàng Tiến L, sinh năm 1949 là người cao tuổi nên được miễn nộp tiền lệ phí Tòa án sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án.
Vì các lẽ trên,
QUYẾT ĐỊNH
Căn cứ khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 , Điều 369, Điều 370, Điều 371 và Điều 372 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Căn cứ Điều 23, 46, 47, 48, 49, 54, 57, 58 và 59 Bộ luật dân sự năm 2015.
Căn cứ vào khoản 2 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của ông Hoàng Tiến L về việc “yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi”.
Tuyên bố ông Hoàng Tiến L1, sinh năm 1976; đăng ký thường trú: Tổ 1, khu phố S, phường L, Thành phố Hồ Chí Minh là: “Người có khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi”, kể từ ngày quyết định này có hiệu lực pháp luật.
2. Về giám hộ: Chỉ định ông Hoàng Tiến L là người giám hộ cho ông Hoàng Tiến L1.
Người giám hộ có quyền:
- Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của người được giám hộ (nếu có);
- Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có);
- Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
Người giám hộ có nghĩa vụ:
- Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ;
- Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự;
- Quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có);
- Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
3. Lệ phí giải quyết việc dân sự: Ông Hoàng Tiến L được miễn nộp tiền lệ phí Tòa án sơ thẩm.
4. Về quyền kháng cáo: Người yêu cầu có mặt có quyền kháng cáo Quyết định trong hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo Quyết định trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc niêm yết theo quy định.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP
| Nơi nhận: - VKSND khu vực 18- TP. HCM; - Người yêu cầu; - Phòng THADS khu vực 18- TP. HCM; - UBND phường L, TP. HCM; - Lưu: Hồ sơ việc dân sự. | Nguyễn Văn Phương |