Quyết định 03/2025/QĐST-VDS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Đ -T"
Tòa quyết gì? Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị Đ đối với Trần Anh T, sinh năm 2006, Trú tại: Trung tâm T1 thuộc Khu D, xã C, tỉnh Phú Thọ.
Căn cứ chính? Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 143 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
KHU VỰC 2 - PHÚ THỌ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 03/2025/QĐST-VDS

Phú Thọ, ngày 18 tháng 12 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

Về việc: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 2 - PHÚ THỌ

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

- Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Trần Thị Lệ Thanh.

- Thư ký phiên họp: Bà Đinh Thị Thu Hậu.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Phú Thọ tham gia phiên họp: Bà Bùi Thị Trang - Kiểm sát viên.

Ngày 18 tháng 12 năm 2025 tại trụ sở Toà án nhân dân khu vực 2 - Phú Thọ mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự thụ lý số: 59/2025/TLST-VDS ngày 10 tháng 11 năm 2025 về yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp số: 04/2025/QĐST-VDS ngày 04 tháng 12 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

Người yêu cầu: Bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1961

Địa chỉ: Khu E, phường P, tỉnh Phú Thọ. (Có mặt)

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Anh Trần Anh T, sinh năm 2006

Địa chỉ: Trung tâm T1, thuộc Khu D, xã C, tỉnh Phú Thọ. (Vắng mặt)

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ

Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, trong quá trình chuẩn bị xét đơn yêu cầu và tại phiên họp, người yêu cầu giải quyết việc dân sự, bà Nguyễn Thị Đ trình bày:

Con gái tôi là cháu Trần Thị Đ1, sinh năm 1984, đã chết ngày 22/5/2020. Cháu Đ1 không có chồng nhưng có một con trai là Trần Anh T, sinh ngày 09/11/2006. Từ khi sinh ra, cháu T đã có biểu hiện không bình thường, chậm nói, nói không thành câu, vận động kém. Đến tuổi được đi học nhưng không nhận thức được, không biết chữ, có biểu hiện cáu kỉnh, đập phá đồ đạc, nói linh tinh.... Gia đình cho đi khám được biết cháu T bị “chậm phát triển tâm thần nặng, có rối loại cảm xúc hành vi”. Gia đình đã đưa cháu đi chữa trị tại bệnh viện nhiều năm nhưng không khỏi. Từ ngày 01/12/2023 đến nay, cháu T đã được chăm sóc, điều trị tại Trung tâm T1, thuộc Khu D, xã C, tỉnh Phú Thọ.

Tôi yêu cầu Tòa án tuyên bố cháu Trần Anh T mất năng lực hành vi dân sự để giải quyết những công việc liên quan đến cháu T.

Ngày 26 tháng 11 năm 2025, Tòa án nhân dân khu vực 2 - Phú Thọ đã ra Quyết định trưng cầu giám định số 04/2025/QĐ-TCGĐ trưng cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc thực hiện việc giám định: xác định năng lực hành vi dân sự đối với anh Trần Anh T.

Tại bản kết luận giám định giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu 105/KLGĐ ngày 03 tháng 12 năm 2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc, Bộ Y kết luận: Trần Anh T, sinh năm 2006, Trú tại: Trung tâm T1, thuộc Khu D, xã C, tỉnh Phú Thọ bị bệnh Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng, có rối loạn cảm xúc - hành vi (F72-Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thức 10 năm 1992 về các rối loạn tâm thần và hành vi). Hiện tại: Trần Anh T mất năng lực hành vi dân sự.

Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 2 - Phú Thọ phát biểu ý kiến:

Căn cứ khoản 1 Điều 27, Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 40, Điều 149, Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025; Điều 22 Bộ luật dân sự; điểm đ khoản 1, khoản 2 Điều 12, Điều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án, đề nghị:

Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị Đ đối với anh Trần Anh T: Tuyên bố anh Trần Anh T mất năng lực hành vi dân sự.

Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Miễn lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm cho bà Nguyễn Thị Đ vì bà là người cao tuổi có đơn xin miễn lệ phí sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân khu vực 2 - Phú Thọ nhận định:

Về tố tụng: Người yêu cầu là bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1961, có nơi cư trú tại: Khu E, phường P, tỉnh Phú Thọ lựa chọn Toà án nhân dân khu vực 2 giải quyết yêu cầu về dân sự nên Tòa án nhân dân khu vực 2 - Phú Thọ có thẩm quyền giải quyết theo khoản 1 Điều 27; Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 40 Bộ luật tố tụng dân sự. Trong thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, Tòa án đã tiến hành trưng cầu giám định và ra Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.

Về quyền yêu cầu: Bà Nguyễn Thị Đ là bà ngoại của anh Trần Anh T có đơn yêu cầu tuyên bố anh T mất năng lực hành vi dân sự. Mẹ đẻ anh T là bà Trần Thị Đ1 và là con gái bà Đ đã chết năm 2020 do bị bệnh tim. Trước khi được nuôi dưỡng tại Trung tâm T1, anh T sống cùng gia đình bà Đ tại khu E, phường P, tỉnh Phú Thọ. Vì thế bà Đ là người có quyền, lợi ích liên quan, nên có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trần Anh T là người mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 376 Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 13/10/2025, bản tự khai của bà Nguyễn Thị Đ thể hiện cháu ngoại bà là anh Trần Anh T bị đã có biểu hiện không bình thường. Gia đình cho đi khám được biết bị “chậm phát triển tâm thần nặng, có rối loại cảm xúc hành vi”. Gia đình đã đưa cháu đi chữa trị tại bệnh viện nhiều năm nhưng không khỏi. Từ ngày 01/12/2023 đến nay, cháu T đã được chăm sóc, điều trị tại Trung tâm T1, thuộc Khu D, xã C, tỉnh Phú Thọ. Quá trình thụ lý giải quyết vụ việc, Tòa án đã trưng cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc thực hiện việc giám định xác định năng lực hành vi dân sự đối với anh Trần Anh T.

Căn cứ bản kết luận giám định giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu 105/KLGĐ ngày 03 tháng 12 năm 2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền núi phía Bắc, Bộ Y kết luận: anh Trần Anh T, sinh năm 2006 ở Trung tâm T1 thuộc Khu D, xã C, tỉnh Phú Thọ bị bệnh Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng, có rối loạn cảm xúc - hành vi (F72-Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thức 10 năm 1992 về các rối loạn tâm thần và hành vi). Hiện tại: Trần Anh T mất năng lực hành vi dân sự.

Như vậy, yêu cầu của bà Đ về việc yêu cầu tuyên bố anh T mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở, cần chấp nhận.

Về lệ phí: Căn cứ điểm đ khoản 1, khoản 2 Điều 12, Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Miễn lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm cho bà Nguyễn Thị Đ vì bà là người cao tuổi có đơn xin miễn lệ phí sơ thẩm.

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên họp là phù hợp với quy định pháp luật nên được chấp nhận.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự; khoản 1 Điều 27; Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 40; khoản 4 Điều 143; Điều 149, 367, 369, 370, 371, 372, 376 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1, khoản 2 Điều 12, Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị Đ đối với Trần Anh T, sinh năm 2006, Trú tại: Trung tâm T1 thuộc Khu D, xã C, tỉnh Phú Thọ.

Tuyên bố: Trần Anh T, sinh năm 2006, Trú tại: Trung tâm T1 thuộc Khu D, xã C, tỉnh Phú Thọ là người mất năng lực hành vi dân sự.

Lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm: Miễn lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm cho bà Nguyễn Thị Đ.

Trong hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định, người yêu cầu có mặt có quyền

kháng cáo; Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày kể từ ngày giao hoặc niêm yết quyết định giải quyết việc dân sự.

Viện kiểm sát có quyền kháng nghị quyết định này theo quy định của luật tố tụng dân sự