Quyết định 03/2024/QĐST-VDS — Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Thành phố Thái Nguyên nhận định:

- Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Theo nội dung đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự Bà Nguyễn Thị Th yêu cầu Tòa án tuyên bố Anh Nguyễn Thanh H, sinh năm 200x, Địa chỉ: Tổ 1x, phường Gia S, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên là người mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, Điểm a khoản 2 Điều 35, Điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015 – Xác định đây là việc "Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự" - việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.

- Về sự vắng mặt của người tham gia tố tụng: Tại phiên họp Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là Chị Nguyễn Thị Bích Ng và Người làm chứng là Bà Phạm Thị H, bà Nguyễn Thị Th đều vắng mặt (nhưng đã có đơn xin giải quyết vắng mặt), sự vắng mặt của những người này không làm ảnh hưởng đến việc giải quyết việc dân sự, căn cứ vào khoản 3 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành phiên họp.

Tại Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 31/KLGĐ ngày 06/02/2024 của Viện pháp y tâm thần Trung ương – Bộ y tế, đã kết luận:

"Tại thời điểm giám định đối tượng Nguyễn Thanh H bị bệnh chậm phát triển tâm thần nặng. Theo phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F72. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi".

Tại khoản 1 Điều 22 của Bộ luật dân sự năm 2015, quy định:

"1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.

Như vậy, căn cứ vào tình trạng bệnh tật của anh Nguyễn Thanh H, Kết quả giám định pháp y tâm thần của Viện pháp y tâm thần Trung ương và quy định của pháp luật, thấy có đủ cơ sở xác định Anh Nguyễn Thanh H, sinh năm 200x, Địa chỉ: Tổ 1x, phường Gia S, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên là người mất năng lực hành vi dân sự - Yêu cầu của Bà Nguyễn Thị Th về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Nguyễn Thanh H mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ và được chấp nhận.

Khi có quyết định của Tòa án về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự có hiệu lực pháp luật, thì các giao dịch dân sự của anh Nguyễn Thanh H phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. Việc xác định người giám hộ đương nhiên, thủ tục đăng ký giám hộ hoặc cử, chỉ định người giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 46, Điều 53 và Điều 54 của Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 19 và Điều 21 của Luật Hộ tịch năm 2014.

Khi anh Nguyễn Thanh H không còn ở trong tình trạng đã bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự thì anh Nguyễn Thanh H hoặc người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

- Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Th phải chịu lệ phí dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

- Về chi phí tố tụng khác: Số tiền chi phí giám định là 4.333.750đ bà Th tự nguyện chịu toàn bộ và đã chi phí hết.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, Điểm a khoản 2 Điều 35, Điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 150, Điều 367, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22, Điều 46 và Điều 53 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 19, Điều 21 Luật Hộ tịch năm 2014; Khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của Bà Nguyễn Thị Th.

2. Tuyên bố Anh Nguyễn Thanh H, sinh năm 200x; Địachỉ:Tổ1x,phườngGiaS,thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên là người mất năng lực hành vi dân sự.

Khi quyết định của Tòa án về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự có hiệu lực pháp luật, các giao dịch dân sự có liên quan đến quyền lợi, nghĩa vụ của anh Nguyễn Thanh H phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện. Việc xác định người giám hộ đương nhiên, thủ tục đăng ký giám hộ được thực hiện theo quy định tại Điều 46 và Điều 53 của Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 19 và Điều 21 của Luật Hộ tịch năm 2014.

Khi anh Nguyễn Thanh H không còn ở trong tình trạng đã bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự thì anh Nguyễn Thanh H hoặc người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan có quyền yêu cầu Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

3. Về lệ phí và chi phí tố tụng khác:

- Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị Th phải chịu số tiền lệ phí giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số: 0002431 ngày 08/01/2024 tại Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.

- Về chi phí tố tụng khác: Số tiền chi phí giám định là 4.333.750 (Bốn triệu, ba trăm ba mươi ba nghìn, bảy trăm năm mươi đồng) Bà Nguyễn Thị Th tự nguyện chịu toàn bộ và đã chi phí hết.

4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu có mặt tại phiên họp được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ Tòa án ra quyết định; Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.